MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTLARINI INNOVATSION BOSHQARISH: NAZARIY VA METODIK YONDASHUVLAR

Аннотация

Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarishda innovatsion yondashuvlarning ahamiyati tahlil qilinadi. Jamiyatning jadal rivojlanishi va ta’lim sifatiga qo‘yilayotgan talablarning oshishi sharoitida boshqaruv jarayonlarini takomillashtirish zaruriyati asoslanadi. Tadqiqotda innovatsion yondashuvlarning nazariy va uslubiy asoslari ko‘rib chiqilgan. Kalit soʻzlar. Kompetentsiya, innovatsiya, novatsiya, integrativ, moslashuvchan yondashuv, yaxlitlik va izchillik. Jamiyatning jadal rivojlanishi va ta'lim sifatiga talablarning oshishi zamonaviy sharoitida maktabgacha ta'lim tashkilotlarini boshqarishni takomillashtirish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Boshqaruv faoliyatining samaradorligi asosan yangi muammolarga moslashish va innovatsion yondashuvlarni o‘quv jarayoniga integratsiya qilish qobiliyati bilan belgilanadi. Shu nuqtai nazardan, ushbu dissertatsiya ishida maktabgacha ta'lim tashkilotlarini boshqarishning nazariy va uslubiy asoslari tahlil qilinishi muhim ahamiyatga ega. Natalya Vladimirovna Kondrashovaning maktabgacha ta'lim tashkilotlarida innovatsiyalarni boshqarishning ilmiy va nazariy asoslariga bag‘ishlangan ilmiy maqolasida muallif maktabgacha ta'limni rivojlantirishning hozirgi bosqichida innovatsiyalarni boshqarish jarayonlarini ilmiy asosda tushunish va tizimlashtirish muhimligini ta’kidlaydi. Kondrashova qayd etadi: "ilmiy va pedagogik qidiruv yo‘nalishining dolzarbligi maktabgacha ta'lim tashkilotlarining ta'lim tizimlariga innovatsiyalarni joriy etish jarayonining ortib borayotgan hajmi va ularni tizimlashtirish tajribasining yetarli emasligi, shuningdek, innovatsion menejment yondashuvlari va texnologiyalarining ilmiy-nazariy rivojlanishining sustligi bilan bog'liq". Muallif maktabgacha ta'lim muassasalarida innovatsiyalarni samarali boshqarishning ilmiy, nazariy va tashkiliy-pedagogik asoslarini asoslash zarurligiga e'tibor qaratadi, bu esa innovatsion jarayonlarni boshqarishning xususiyatlari, zamonaviy yondashuvlari, tamoyillari va mexanizmlarini aniqlashni o‘z ichiga oladi. Maktabgacha ta'lim tashkilotlarini boshqarishda innovatsion yondashuvlar ko‘rsatilayotgan ta'lim xizmatlari sifatini oshirish, o‘zgaruvchan ijtimoiy-madaniy sharoitlarga moslashish va ta'lim hamda tarbiya jarayonlaridagi muammolarni samarali hal etish uchun yangi imkoniyatlar yaratmoqda. Innovatsion yondashuvlar asosida menejmentning nazariy va metodik asoslarini rivojlantirish mavjud boshqaruv nazariyalarini har tomonlama tahlil qilishni, shuningdek, ilg‘or boshqaruv amaliyotlarini maktabgacha ta'limning o‘ziga xos xususiyatlariga moslashtirishni talab qiladi. Boshqaruvdagi innovatsion yondashuvlar: 1. Yaxlitlik va izchillik tamoyillari – Ushbu tamoyillar maktabgacha ta'lim tashkilotini o‘zaro bog'liq boshqaruv, o‘qitish va ta'lim jarayonlarini yagona tizim sifatida ko‘rib chiqishga imkon beradi. 2. Kompetensiyaga asoslangan yondashuv – Boshqaruv kompetensiyaga asoslangan yondashuvga asoslanib, pedagogik xodimlarning kasbiy va shaxsiy kompetensiyalarini rivojlantirishga qaratilgan. 31 3. Loyihaviy yondashuv – Innovatsion loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishni o‘z ichiga oladi. 4. Integrativ yondashuv – Ta'lim jarayoni bilan jamiyatning turli sohalarini bog‘lashga qaratilgan. 5. Moslashuvchan yondashuv – Boshqaruv qarorlarining moslashuvchanligi va o‘zgarishi tamoyillariga asoslanadi. 6. Foydalanuvchiga yo‘naltirilgan yondashuv – Ta'lim jarayonida bola va uning oilasining ehtiyojlari va qiziqishlari hisobga olinadi. Maktabgacha ta'lim tashkilotlarini boshqarishda innovatsion yondashuvlarni joriy etish nafaqat nazariy tushuncha va metodik rivojlanishni, balki amaliy innovatsiyalarni amalga oshirishga tayyorlikni, qaror qabul qilishda moslashuvchanlikni va o‘zgarishlarga ochiqlikni talab qiladi. Innovatsion boshqaruvning rivojlanishi har bir bolaning individual ehtiyojlari va manfaatlarini qondirishga, shuningdek uni zamonaviy jamiyatga muvaffaqiyatli moslashtirishga yo‘naltirilgan sifatli va arzon maktabgacha ta'lim muhitini yaratishga yordam beradi.