PEDAGOGLARNI UZLUKSIZ KASBIY RIVOJLANTIRISH JARAYONINI INDIVIDUALLASHTIRISH

Аннотация

The article discusses the self-development of teachers - the ability to engage in independent learning, the effectiveness of independent learning, the need for personal development and self-development, and the availability of conditions for realizing this need. Key words: pedagogy, education, perfection, specialist, competitive. Абстрактный. В статье описывается саморазвитие педагогов - способность получать самостоятельное образование, эффективность самостоятельного образования, наличие потребности в личностном развитии и саморазвитии, а также наличие условий для реализации этой потребности. Ключевые слова: педагогика, подготовка, совершенствование, эксперт, конкурентоспособность. Kirish. Insonni har tomonlama barkamol qilib tarbiyalash, xalqimizning azaliy orzusi bo‘lib, ajdodlarimiz ma’rifat, ma’naviyat va madaniyatni qanday qilib yosh avlodga o‘rgatish, ularni komillikka yetaklash yo‘llari, qonun-qoidalarini muttasil izlaganlar. Bu esa pedagogika fanining maydonga kelishiga sabab bo‘lgan. Chunki insonning ma’rifatli va ma’naviy komillikka erishishi pedagogika fanining yetakchiligida amalga oshiriladi. Pedagogika yunoncha so‘z bo‘lib, “bola yetaklovchi” ma’nosini bildiradi. Insonning ma’rifiy va ma’naviy barkamollikka munosabatini o‘zgartirib borishi natijasida pedagogika fani xalq orasida o‘z mavqeyiga ega bo‘ldi. Shu tariqa insonni tarbiyalovchi fan sifatida pedagogika dunyoviy fanlar tizimi qatoridan alohida o‘rin egalladi. Uning bosh masalasi tarbiyadir. So‘nggi 10-15 yil ichida jamiyatimizda sodir bo‘layotgan o‘zgarishlar ta’lim tizimiga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. Hozirgi zamonning eng muhim muammolaridan biri bu mutaxassislarning, xususan, o‘qituvchilarning malakasidir. Bugungi kunda o‘qituvchining qo‘shimcha kasbiy ta'lim olishining ahamiyati har qachongidan ham muhim hisoblanadi. O‘quv jarayonining faollashishi, axborot oqimi, jamiyatning raqobatbardosh va ijtimoiylashgan bitiruvchiga bo‘lgan talabi ta'lim tizimiga qiyinchilik tug‘diradi. Yangi usulda o‘qitish uchun pedagogga kasbiy tayyorgarlik darajasiga alohida talablar qo‘yiladi. O‘qituvchining tayyorgarligi va kasbiy qobiliyatlari muhim o‘rin egallaydi. Bugungi kunda o‘z faoliyati mazmunini yangilay oladigan, ilm-fan va pedagogik tajriba yutuqlarini qo‘llay oladigan, o‘z harakati va qarorida moslashuvchan va harakatchan, o‘quvchilarni umumta’lim bilimlari bilan qurollantira oladigan o‘qituvchiga talab katta albatta. Biroq, yangi ta'lim muammolarini hal qilishda o‘qituvchi hali ham qat'iylikni, kasbiy fikrlash va hatti-harakatlarning nisbiy stereotipini ko‘rsatadi. Ammo uzluksiz ta'lim tizimida 10 o‘qituvchilarning malakasini oshirish amaliyoti “o‘qituvchining o‘zini o‘zi o‘zgartirish rejimiga mustaqil ravishda kira olmasligini” ko‘rsatadi. O‘qituvchilar malakasini oshirishning turli jihatlari bo‘yicha ko‘plab kompleks dasturlar, amaliyotga yo‘naltirilgan adabiyotlar va uslubiy ishlanmalar mavjud. Uzluksiz ta’lim tizimida o‘qituvchilar malakasini oshirishning mavjud amaliyoti tahlili shuni ko‘rsatdiki, u birinchi navbatda amaliy faoliyat bilan bog‘lanmagan holda bilim va ko‘nikmalarni uzatish va to‘plashga qaratilgan. Uzluksiz ta’lim tizimida o‘quv jarayonining maqsadlari, rejalashtirish, qurilishi, qoida tariqasida, metodik xizmatlar, ta’lim muassasalari, kasb-hunar birlashmalari rahbarlari, metodistlar tomonidan belgilanadi. Trening individual fanlar mantig‘ida, individual hodisalarning “majmui” da amalga oshiriladi. Mashg‘ulotlar davomida talabalarga passiv rol, taqlid faoliyati, “professional modellarning individual tizimlari bilan ishlash mexanizmlari va usullari yo‘q” bo‘lib belgilanadi. An’anaviy uzluksiz ta'lim tizimi o‘qituvchining o‘zini o‘zi anglash, o‘zini namoyon qilish, izlash va qo‘yadigan yoki yuzaga keladigan muammolarni hal qilish shartlaridan to‘liq foydalanmaydi, ularsiz yangi tajribaga ega bo‘lish mumkin emas va bu, birinchi navbatda, o‘qituvchining individual uslubini takomillashtirishni o‘z ichiga oladi. Xulosa. Shunday qilib, bugungi kunda mavjud uzluksiz pedagogik ta’lim tizimi zamon, jamiyat, o‘qituvchi talab va ehtiyojlariga to‘liq javob bera olmaydi. Bunday vaziyatda faol faoliyat subyekti sifatida o‘qituvchi shaxsiga e’tibor qaratgan holda, uzluksiz ta'lim tizimida individual faoliyat uslubini takomillashtirish modelini ishlab chiqish muammosi ayniqsa dolzarb bo‘lib qoladi. Bu ishlarning barchasi muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega. Shu bilan birga, zamonaviy pedagogika fanida uzluksiz ta’lim tizimida o‘qituvchi faoliyatining individual uslubini mazmun darajasida ham, texnologiya darajasida ham takomillashtirishga yordam beradigan aniq sharoitlarni o‘rganish bilan bog‘liq masalalar saqlanib qolmoqda.