BOKSCHI TALABA QIZLAR TAYYORGARLIGI TIZIMINING AMALIY JIHATLARI

Аннотация

Ushbu maqolada boksni o‘rgatishda ta’lim muassasalari va trenerlarning o‘rni, shuningdek, trening jarayonini samarali tashkil etishning muhim jihatlarini ham yoritadi. Maqola talaba qizlarining jismoniy tayyorgarlik tizimini shakllantirishda ilmiy va amaliy jihatlarni o‘zaro uyg‘unlashtirishni ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, boksning yoshlar uchun nafaqat sport, balki ijtimoiy rivojlanish vositasi sifatida xizmat qilishiga urg‘u beradi. Kalit so‘zlar: Talaba bokschi qizlar, texnik tayyorgarlik, kuch, tezkorlik, jismoniy tayyorgarlik, zarba. Dolzarbligi. Jismoniy tarbiya va sport, ayniqsa boks kabi sport turlari, insonning umumiy salomatligi va rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi. Boks, faqat jismoniy kuch va chidamlilikni talab qilmasdan, balki yuqori darajadagi psixologik va intellektual mahoratni ham nazarda tutadi. Talaba qizlarning boksga qiziqishi, ularning nafaqat sportdagi muvaffaqiyatini oshiradi, balki ruhiy va jismoniy sog‘lig‘ini ham mustahkamlaydi. Bundan tashqari, boks o‘rgatish jarayoni, faqat jismoniy mashqlar bilan cheklanib qolmay, balki intellektual va psixologik ko‘nikmalarni rivojlantirishga ham qaratilgan. Boks sportini o‘rganish orqali talabalar o‘z tanalarini nazorat qilishni, raqibni tahlil qilishni va o‘z pozitsiyalarini to‘g‘ri aniqlashni o‘rganadilar. Bu esa, ularga nafaqat sportda, balki kundalik hayotda ham zarur ko‘nikmalarni shakllantirishda yordam beradi. Shu bois, boksni o‘rgatish va talaba qizlarning jismoniy tayyorgarligini oshirish tizimi, nafaqat sportga bo‘lgan qiziqish, balki ularning umumiy rivojlanishiga xizmat qiladi. Ushbu maqolada bokschi talaba qizlarning jismoniy tayyorgarlik tizimi, uning nazariy asoslari, metodologiyasi va amaliy jihatlari batafsil yoritiladi. Maqolada boks sportining talaba yoshidagi qizlar uchun ahamiyati, jismoniy tayyorgarlikning asosiy komponentlari va ular orqali erishiladigan natijalar chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi: Bokschi talaba qizlarning jismoniy tayyorgarlik jarayonlarida qo‘llaniladigan texnik-taktik harakatlar samaradorligini oshirish. Tadqiqotning vazifasi: texnik-taktik tayyorgarlik samaradorligini oshirishga qaratilgan zarbalar majmuasini qo‘llash va takroriyligini oshirish. Tadqiqot natijalari va muhokamasi: Bokschi talaba qizlarning tayyorgarlik jarayoni murakkab va ko‘p qirrali bo‘lib, jismoniy, texnik, mental va strategik jihatlarni o‘z ichiga oladi. Yuqori kuchlanishdagi zarba sportchining kuchi va texnikasi, shuningdek, uning zarba kuchi va tezligini uyg‘unlashtirish qobiliyatini ko‘rsatadi. Eng yuqori yuqori kuchlanishdagi zarbaga ega bo‘lgan sportchi M.Malikova (75 kg, 1-kurs) bo‘lib, u 209,78 ni tashkil etgan, bu uning yuqori darajadagi jismoniy tayyorgarligini, o‘zini maksimal kuch bilan namoyish etish qobiliyatini tasdiqlaydi. 103 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Sh.Karimova (48 kg, 2-kurs) va F.Bekova (48 kg, 3-kurs) esa, mos ravishda 130,19 va 179,28 ko‘rsatkichlari bilan, yuqori kuchlanishdagi zarba ko‘rsatkichlari jihatidan boshqa sportchilarga nisbatan pastroq natija ko‘rsatgan. Bu farq sportchilarning jismoniy tayyorgarlik darajasiga va boksda ishlatiladigan texnikaga bog‘liq bo‘lishi mumkin. Shu bilan birga, yuqori kuchlanishdagi zarba ko‘rsatkichlari, sportchilarning boksning yuqori tezlikdagi fazalarida muvaffaqiyatga erishish imkoniyatini ham aks ettiradi. Yuqoridagi tahlil, bokschi talaba qizlarning jismoniy tayyorgarligini va texnik ko‘nikmalarini baholashda muhim ko‘rsatkichlarni taqdim etadi. Zarba kuchi, yuqori kuchlanishdagi zarba va zarba aniqligi talaba qizlarning boksdagi muvaffaqiyatiga ta’sir qiluvchi asosiy omillar hisoblanadi. Jadvaldagi ma’lumotlarga asoslanib, sportchilarning jismoniy tayyorgarligini oshirish va zarba texnikasini yaxshilash uchun trening jarayonlarini yanada samarali tashkil etish zarurligi ko‘rsatiladi. Shu bilan birga, har bir sportchining natijalari, uning individual xususiyatlari va tayyorgarlik darajasiga qarab tahlil qilinishi kerak. Xulosa Jismoniy tayyorgarlik va kuch ko‘rsatkichlari: Jadvalda ko‘rsatilgan natijalar, bokschi talaba qizlarning jismoniy tayyorgarlik darajasidagi farqlarni aniq ko‘rsatadi. Masalan, M.Malikova (75 kg, 1-kurs) yuqori kuchlanishdagi zarbada 209,78 va sust kuchlanishdagi zarbada 209,78 ko‘rsatkichlarini taqdim etgan, bu uning yuqori darajadagi jismoniy tayyorgarligini va kuchli zarbalarni amalga oshirish qobiliyatini ko‘rsatadi. Uning zarba kuchi va yuqori kuchlanishdagi ko‘rsatkichlari yuqori darajada ekanligi, uning sportdagi muvaffaqiyatini ta’minlash uchun yaxshi poydevor yaratadi. Bu kabi sportchilar, zarba kuchini yanada oshirishga intilishlari kerak, lekin ular yuksak natijalarga erishishda davom etishadi. Yuqori ko‘rsatkichlarga erishgan sportchilar uchun zarba kuchi va aniqligi, ularning boksdagi raqobatbardoshligini oshiradi, shu bilan birga ularning umumiy jismoniy tayyorgarlik darajasi va texnik mahoratining yuqori ekanligini ta’minlaydi. Trenerlar va ilmiy tadqiqo