TALABALARNING GEOMETRIK MODELLASHTIRISHGA GRAFIK TAYYORGARLIGI SIFATINI OSHIRISH

Аннотация

Maqolada texnik oliygoh va universitetlari talabalarini muxandislik grafikasi faniga tayyorlash doirasida zamonaviy kompyuter texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari muhokama qilinadi. Chizma geometriyaning asosiy qoidalari asosida va kompyuter grafikasining instrumental imkoniyatlaridan foydalangan holda geometrik modellashtirish masalalarini yechish masalalari ko’rib chiqilgan. Kalit so'zlar: grafik tayyorlash, geometrik modellashtirish, kompyuter grafikasi, 3D modellash vositalari. Muhandislik va texnologiya sohasidagi bo'lajak mutaxassislarni tayyorlashning tarkibiy qismlaridan biri bu texnik universitetlarda kichik kurslarda o'tkaziladigan talabalarning grafik tayyorgarligi (GT). An'anaga ko'ra, o'quv dasturida u fanlar bloki bilan ifodalangan: chizma geometriya (geometrik konstruktsiyalarning nazariy asoslari) - muhandislik grafikasi (loyihaviy hujjatlarni tayyorlashda amaliy ko'nikmalar) - kompyuter grafikasi (texnik mutaxassis uchun zamonaviy vositalar). Oliy o‘quv yurtlarida talabalarning grafik tayyorgarligi sifati loyiha-konstruktorlik ishlarini amalga oshirish va ishlab chiqarish texnologiyalarini ishlab chiqish uchun zamonaviy talablarga javob berishi kerak. Bugungi kunda o‘quvchilarning GT sifatini ta’minlash uchun bir qator dolzarb muammolarni hal qilish uchun mavjud ta’lim tizimini o‘zgartirish zarurdir. Oliy ta'limning mutaxassislikdan bakalavr darajasiga o'tishi universitetlar va texnil oliy o’quv yurtlari o'quv rejasidagi deyarli barcha fanlarni o'zlashtirish uchun soatlar sonining muqarrar qisqarishiga olib keldi, buning natijasida talabalarni grafik tayyorlash jarayonini optimallashtirish masalasi paydo bo'ldi [1]. Grafik fanlarni o‘qitish jarayonini modernizatsiya qilishni taqozo etuvchi yana bir muammo – hozirgi vaqtda yuqori texnologiyali tarmoqlarning axborot integratsiya yadrosiga aylangan elektron geometrik modellarni loyihalash va muhandislik ishlari texnologiyasiga faol joriy etishdir [2]. Ta'limning kompetensiyaviy formatiga o'tish bilan bog'liq bo'lgan ta'lim jarayonini amalga oshirish shartlarini o'zgartirish va uning amaliy yo'nalishi talablarini, shu jumladan fanga asoslangan ta'lim doirasida tartibga solish muhim masaladir. Talabalarning potentsial ijodiy qobiliyatlarini ochib berishga imkon beradigan individual ta'lim rejalarini mustaqil ravishda ishlab chiqish erkinligi muammosi ham dolzarb bo'lib qolmoqda [3]. Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, uni amalga oshirish uchun ajratilgan soatlar soni keskin qisqarishi sharoitida talabalarning grafik tayyorgarligining kafolatlangan sifatini ta'minlaydigan yangi o'qitish texnologiyalarini ishlab chiqish zarurati tug'iladi. Mualliflar kompyuter 3D modellashtirish tizimlarining zamonaviy imkoniyatlaridan foydalanish asosida GP ning amaliyotga yo'naltirilgan muammolarini hal qilishning yangi metodologiyasini yaratish orqali o'quv jarayoni samaradorligini oshirishni taklif qilmoqdalar. [4]. 1. Vizual obrazli modellashtirishning hozirgi rivojlanish bosqichini tahlil qilish. 53 So'nggi yillarda vizual-majoziy modellashtirish jadal rivojlandi. 2000-yildan boshlab 3D modellarni yaratish uchun printsipial jihatdan yangi texnologiyalar paydo bo'ldi, ular grafik modellashni sifat jihatidan yangi darajaga - uch o'lchovli geometrik modellashtirish darajasiga olib chiqdi. 3D modellar mahsulot hayotiy tsiklining barcha bosqichlarini yagona, yaxlit tsiklga birlashtirish imkonini berdi va 3D model yordamida mahsulot ishlab chiqarish imkonini beruvchi 3D skanerlar, 3D printerlar va turli mashinalarning paydo bo‘lishi uni asosiy loyiha hujjatiga aylantirdi [5]. Texnologiyaning turli sohalarida 3D modellarni muvaffaqiyatli amalga oshirish mutaxassislarni tayyorlash sifatiga qo'yiladigan talablarning o'zgarishini, shu jumladan etarli geometrik bilimlarga va kompyuter modellashtirish texnologiyalari sohasidagi eng so'nggi yutuqlarga ega bo'lish zarurligini belgilaydi. Ushbu holatlar o'qitish texnologiyalarini qayta qurishni ham talab qildi. Shu bilan birga, grafik ta'limning asosiy asosiy komponenti sifatida chizma geometriyaning roli biroz qisqartirilib, vizual-majoziy 3D modellashtirishga yo'l ochadi. Yangi ta’lim modelida geometriya fanining maqsadlari, mazmuni va o‘rni, shuningdek, universal tizimlarda (ACAD, KOMPAS va boshqalar) amalga oshirilgan o‘quvchilarning grafik tayyorgarligida yangi kompyuter loyihalash texnologiyalarini keng qo‘llash zarurati eng ko‘p muhokama qilinayotgan masalalardir . [6]. Shu bilan birga, modellashtirishning universal tabiati geometriya faniga o'z usullarini ixtiyoriy ob'ektlar va atrofdagi voqelikning jismoniy va mavhum jarayonlariga qo'llash imkoniyatini beradi. Shuning uchun uni qo'llash doirasini faqat muhandislik bilan cheklash noto'g'ri. Muallifning fikriga ko'ra, "geometriya kompas va o'lchagich yordamida chiziqlar chizish usullari uchun emas: u axborot mazmuni bilan to'ldirilgan izchil bilimlar tizimini ifodalaydi. Ushbu tizim axborot texnologiyalarining barcha zamonaviy talablariga javob beradigan t