ZAMONAVIY RANGTASVIRNING ESTETIK MOHIYATI VA UNING BADIIY TA’LIM JARAYONLARIDA QO‘LLANILISHI

Аннотация

This article examines the application, history and role of modern painting in art education, the aesthetic essence and its significance. The article provides information aimed at covering this topic, paying attention to such issues as the analysis of the work of masters of modern painting. Keywords: painting, modern painting, art education, innovative approach, the aesthetic essence. ЭСТЕТИЧЕСКАЯ СУЩНОСТЬ СОВРЕМЕННОЙ ЖИВОПИСИ И ЕЁ ПРИМЕНЕНИЕ В ПРОЦЕССАХ ХУДОЖЕСТВЕННОГО ОБРАЗОВАНИЯ Аннотация. В данной статье рассматривается применение, история и роль современной живописи в художественном образовании, эстетическая сущность ее значение. В статье представлена информация, направленная на освещение данной темы, уделено внимание таким вопросам, как анализ творчества мастеров современной живописи. Ключевые слова: живопись, современная живопись, художественное образование, инновационный подход, эстетическая сущность. 3 50 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Zamonaviy rangtasvir yoki "modern" rangtasvir bu XIX asrning oxirlarida va XX asrning boshlarida shakllangan san’at yo‘nalishi hisoblanib, u an’anaviy san’atlardan bir qancha farq qiladi va yangi estetikada, shakllarda, ranglarda va tasvirlash uslublarida yangiliklarni o‘z ichiga qamrab oladi. Bu yo‘nalish ko‘pincha shakl va ranglarning abstrakt ifodalari, shuningdek, hayotning turli jabhalaridan ilhomlangan kompozitsiyalarni o‘z ichiga oladi. Zamonaviy rangtasvirning har bir turi o‘zining o‘ziga xos uslubi va xususiyatlariga ega bo‘lib, san’atkorlar turli eksperimentlar va innovatsiyalar orqali rang, shakl va kompozitsiyalarni yangi uslubda ifodalaydilar. Bu turli yo‘nalishlar o‘zaro bog‘liq va bir-birini to‘ldiradi, shuningdek, zamonaviy san’atni yanada rang-barang va qiziqarli qiladi. Zamonaviy rangtasvirning badiiy ta’lim jarayonida qo‘llanilishi va uning ahamiyati haqida so‘z borar ekan bilamizki, uning ahamiyati juda katta va uning san’atni o‘qitishda, estetika va hissiyotlarni rivojlantirishda, shuningdek, jamiyatdagi madaniy va ijtimoiy o‘zgarishlarni anglashda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy rangtasvir badiiy ta’limga bir nechta jihatdan ta’sir qiladi va uning rivojlanishiga katta hissa qo‘shadi. Quyida uning badiiy ta’limdagi asosiy ahamiyatini ko‘rib chiqamiz: 1. Ijodiy fikrlashni rivojlantiradi: Zamonaviy rangtasvir o‘quvchilarga yangi fikr va g‘oyalarni ifodalash imkoniyatini beradi. Abstrakt va geometrik tasvirlar, ranglarning o‘zgarishi va shakllarning uyg‘unligi orqali, talabalar ijodiy fikrlashni o‘rganadilar va ular o‘z asarlarini yaratishda cheklovlardan qochadilar. Rassomlar an’anaviy san’atni yangi shakllarda ifodalashga harakat qilishadi, bu esa o‘quvchilarga yangi, innovatsion yondashuvlarni o‘rganishga imkon yaratadi. 2. Estetik rivojlanishni qo‘llab-quvvatlaydi: Zamonaviy rangtasvir o‘quvchilarga ranglar, shakllar, kompozitsiya va boshqa estetik elementlarni chuqurroq tushunishga yordam beradi. O‘quvchilar ranglarning psixologik va hissiy ta’sirini, shakllarning va geometrik kompozitsiyalarning ma’no va hissiyotlarni qanday ifodalashini o‘rganadilar. Ular badiiy asarlar orqali estetik qiymatni tushunishni va tasviriy san’atning mazmunini chuqurlashtirishni o‘rganadilar. 3. San'atni tushunish va tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi: Zamonaviy rangtasvirning o‘ziga xos turlari, masalan, ekspressionizm, surrealizm yoki abstraktsiya, talabalar uchun san'atni tahlil qilish va tushunish imkoniyatlarini kengaytiradi. 3 51 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O‘quvchilar asarlarni faqat tashqi ko‘rinishi bilan emas, balki uning ma’nosi, konteksti, emotsional yuki va san’atkorning niyati nuqtai nazaridan ham tahlil qiladilar. Bu nafaqat badiiy bilimlarni oshiradi, balki tanqidiy fikrlash va ma’naviy rivojlanishni ham qo‘llab-quvvatlaydi. 4. Kreativ va badiiy ifodalarni kengaytiradi: Zamonaviy rangtasvir talabalarni yangi ifodalash uslublariga o‘rgatadi. O‘quvchilar o‘z his-tuyg‘ularini, dunyoqarashlarini, ijtimoiy va siyosiy fikrlarini badiiy tarzda ifodalash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Badiiy ta’limda zamonaviy rangtasvir orqali o‘quvchilar o‘z o‘zgaruvchan dunyoqarashlarini yangi shakllarda, yangi ranglarda va yondashuvlarda ifodalashni o‘rganadilar. Masalan, pop-art va graffiti san’ati kabi zamonaviy uslublar o‘quvchilarga jamiyatdagi madaniy va ijtimoiy muammolarni san’at orqali ifodalashni o‘rgatadi. 5. San’atning ijtimoiy va madaniy rolini tushunishga yordam beradi: Zamonaviy rangtasvirda ko‘plab ijtimoiy, siyosiy va madaniy masalalar o‘z aksini topadi. Bu o‘quvchilarga san'atning jamiyatdagi roli, uning odamlar va jamiyat o‘rtasidagi munosabatlarga qanday ta’sir qilishini o‘rganishga yordam beradi. Rassomlar o‘z asarlarida zamonaviy hayotning murakkabliklarini, insoniyatning jamiyatdagi o‘rnini va shaxsiy erkinlikni tasvirlaydilar. Bu o‘quvchilarg