MINERAL TUZLAR VA ULARNI O‘ZBЕKISTON FARMATSEVTIKA BOZORIDA TUTGAN O‘RNI

Аннотация

After a study of the salt deposits in Uzbekistan, it was determined that the hydrochemical make up, mineral and saline solutions, and therapeutic qualities of salt layers from water bodies like "Dengizkul" (Bukhara), "Tuzkon" (Jizzakh), "Shurkon" (Fergana), and "Khojakon" (Surkhandarya)These water bodies are rich not only in table salt but also in valuable sodium sulfate, as well as potassium, magnesium, and bromine salts. In addition to sodium chloride, the salt layers also contain minerals in the form of astrakhanite and eleolite, which contain magnesium and sodium. Based on this, it is essential to establish local production of highly effective, safe, and import- substituting remedies used for skin diseases. Furthermore, the sea salt products currently available in Uzbekistan's local market were analyzed. This will allow the pharmaceutical market of Uzbekistan to diversify the range of dosage forms, thanks to the finished products produced by local pharmaceutical manufacturers. Keywords: "Dengizkul" (Bukhara), mineral salts, skin diseases, plant content analysis. Kirish: Oʻzbekiston va Qozogʻiston hududlaridagi tuz konlari 1943—48-yillarda ilk oʻzbek kimyogarlaridan S. Muqimov (1899—1956) rahbarligidagi ilmiy 46 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 02, февраль ekspeditsiya tomonidan oʻrganildi[1,2]. "Dengizkoʻl" (Buxoro), "Tuzkon" (Jizzax), "Shoʻrkon" (Fargʻona), "Xoʻjakon" (Surxondaryo) shoʻr suv havzalarining mineral, tuzli eritmalarning gidrokimyoviy tarkibi, tuzli qatlamlarning hosil boʻlish qonuniyatlari aniqlandi[3,4]. Bu havzalar osh tuzi bilan bir qatorda qimmatli natriy sulfat, shuningdek, kaliyli, magniyli va bromli tuzlarga boy ekanligi, tuzli qatlamlarda natriy xloriddan tashqari, tarkibida magniy va natriy boʻlgan astraxonit va eleolit koʻrinishidagi minerallar borligi koʻrsatib berildi[5,6]. Tajribalar natijasida tuzli konlardan amalda foydalanish, tuzli eritmalar va suv havzalari tubidagi balchiqlarni mahalliy shifoxonalarda muolajalar uchun qoʻllash tavsiya etildi[7,8]. Tuzli vannalar tanaga bir qator foydali ta'sir ko'rsatadigan protsedura bo'lib, ular orasida: qon aylanishini faollashtirish, metabolik jarayonlarni tezlashtirish, tananing himoya kuchlarini tiklash, regeneratsiya jarayonlarini rag'batlantirish, ortiqcha suyuqlik, toksinlar va boshqa toksik moddalarni tanadan olib tashlash va teri kasalliklarida ekzema, toshbaqa kasalligida samarali natija beradi. Hamda og’rigan mushaklar va bo'g'imlarning patologiyalari va shikastlanishlari, ko'karishlar va yoriqlar bilan, tananing qimmatli moddalar bilan to'yinganligi, asab tizimini normalizatsiya qilish, tiklash harakati va tinchlantiruvchi ta'sir ko'rsatadi[9,10]. Tadqiqot maqsadi: O’zbekiston Respublikasida ishlab chiqariladigan, ishlatiladigan dengiz tuzi vositalarning marketing tadqiqotlari. O’zbekiston Respublikasida dengiz tuzi vositalarning assortimenti haligacha o’rganilmaganligi va O’zbekiston Respublikasida dengiz tuzi vositalarning organizmga foydalarini o’rganish va ishlab chiqarish kamligi bu vositalarni ishlab chiqarish dolzarbligidan dalolat. Shu sababli bu vositalarni har tomonlama tahlil qilish zarur deb hisobladik. MATERIALLAR VA USULLAR Tadqiqot O'zbekiston Respublikasi hududlaridagi savdo majmualar va dorixonalar hamda internet tarmoqlari ma'lumotlarini mazmun-tahlil qilish orqali o'tkazildi. NATIJALAR VA MUNOZARALAR 1-jadval. O’zbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqariladigan mineral tuzli vositalarni qiyosiy baholash. Yillar O’zbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqariladigan mineral tuzli vositalar 2024 Vanna uchun Ishlab Tarkibi Ishlatilinishi vosita nomi chiqaruvchi 47 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 02, февраль Morskaya XSHK “CLIFF Dengiz Bo’g’in sol dlya vanna GROUP” tuzi kasalliklarida (artirit, revmatik kasallliklarda) Morskaya OOO -Dengiz Bolalar sol dlya vanna “SHANAZ” tuzi parvarishi uchun. - Tonis va allergiyaga Kalendula qarshi va o’simligi tinchlartiruvchi ekstrakti Morskaya OOO -Dengiz Bolalar sol dlya vanna “SHANAZ” tuzi parvarishi uchun. - Tonis va allergiyaga qarag’ay qarshi va igna tinchlartiruvchi barglari ekstrakti Fito sol dlya YaTT Dengiz Bolalar vanna “Tohirxo’jayev tuzi parvarishi uchun. X.B” -Chereda Tonis va allergiyaga o’simligi qarshi va ekstrakti tinchlartiruvchi Dlya XSHK “CLIFF Dengiz Kattalar uchun. poxudeniya sol GROUP” tuzi, gullar Teri tiklanishini dlya vanna ekstrakti yaxshilaydi, yog’larni erishini rag’batlantiradi, metabolizni tezlashtiradi. Morskaya XSHK “CLIFF Dengiz Barcha fito sol dlya GROUP” tuzi yoshdagilar uchun. vanna - Yurak-qon tomir qarag’ay tizmi va asab igna 48 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 02,