СРЕДНЕВЕКОВЫЕ ГОРОДА И ИХ РОЛЬ В ПРОМЫШЛЕННОСТИ И ТОРГОВЫХ ПУТЬХ

Аннотация

The article discusses the important role of archaeological, historical data, historical sources, Arabic and Chinese sources in the study of the history of the cities of Central Asia in the modern and medieval periods. The article analyzes the importance of medieval cities in economic, economic and cultural life, as well as their role in industrial and trade routes. The location of the formation, geographical composition and socio-economic background of the cities are highlighted, and their role as trade centers is considered. , caravan routes, information about activities in markets and centers of crafts. The article discusses the role of medieval cities in international and international trade and the expansion of economic relations with them. Keywords: archeology, source, discovery, tower, economy, material source, spiritual source, urban planning. Language: Uzbek Citation: Bobonazarova , M. (2025). MEDIEVAL CITIES AND THEIR ROLE IN INDUSTRY AND TRADE ROUTES. Universal International Scientific Journal, 2(2), 20–24. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1432 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14859137 Google scholar: https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=O%E2%80%98RTA+ASR+SHAHARLARI++VA+ULARNING+SANOAT+VA+SAVDO+YO%E2%80%98LLARIDAGI+RO%E2%80%98LI+++++++&btnG= Kirish: Yurtimizda ilk shaharsozlik mavzularni yoritishda muhim manba bo‘lib asoslarining paydo bo‘lishi, shakllanish xizmat qiladi. Shaharsozlik bosqichlari asosan yozuvsiz davrlarga madaniyatining shakllanishi va rivojlanishi to‘g‘ri keladi. Bu o‘rinda arxeologik tarixini o‘rganishning eng asosiy ma’lumotlarning ahamiyati nihoyatda xususiyatlaridan yana biri shundaki, ulkan bo‘lib, ilk shaharlar tarixini sivilizatsiya bilan bog‘liq bo‘lgan yangi yoritishda manbalar sifatida foydalanildi shaharsozlik madaniyati markazlarining va bundan tashqari shaharlar tarixini turli hududlarda paydo bo‘lishi o‘zining yoritishda yurtimizga kelgan elchilar va ahamiyatiga ko‘ra, jamiyat sayyohlarning yozib qoldirgan manbalari rivojlanishining o‘zaro aloqalari va haqida yozilgan kitoblar, asarlar umummadaniy an’analarida ham 21 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(2) kuzatiladi. Shaharlar tarixini o‘rganish ba’zan xo‘kizga qo‘shilgan to‘rt g‘ildirakli natijasida har bir hududda aholining aravalarning paydo bo‘lishi, eng qadimgi yashash tarzi va ularning mehnat faoliyati, savdo yo‘li-lazurit yo‘lining ham aynan shaharning iqtisodiy va madaniy shu davrda paydo bo‘lganligi, sohasidagi yutuqlarni, avlodlarga transportning rivoji shaharlarga qishloq qoldirilgan moddiy va ma’naviy boyliklar xo‘jaligi markazi, shuningdek zaruriy haqidagi ma’lumotlarni ko‘rishimiz hamda qo‘shimcha mahsulotning mumkin. Talabalarda Vatanimiz tarixiga taqsimlovchi manzilgoh vazifasini bajarish oid bilim va ko‘nikmalarini yanada imkonini yaratadi. Shaharlarning shakllantirish uchun mavzuni yoritishda shaklanishida diniy tushunchalardagi davlatchilik va shaharsozlik madaniyati, o‘zgarishlar ham sabab bo‘ladi. “Iloh”ga toponimik, etnologik, etnografik, va “Ilohlar”ga sig‘inishning paydo bo‘lishi arxeologik, numizmatik ma’lumotlarga natijasida shaharlar nafaqat iqtisodiy, shu tayanib shaharlar tarixini batafsil bilan birga diniy markaz vazifasini ham yoritishda ularning xronologiyasiga bajara boshlaganlar. Jarqo‘tondagi alohida e’tibor qaratildi. Xullas, oliy o‘quv ibodotxona fikrimizning dalilidir. yurtlari “Arxeologiya” ta’lim yo‘nalishi Shaharlarda shahar va yaqin atrofdagi bo‘yicha tahsil olayotgan talabalar uchun qishloqlar aholisini bosqinchilardan mo‘ljallangan ushbu o‘quv qo‘llanma himoya qilish maqsadida mudofaa O‘rta Osiyoning qadimgi va o‘rta asrlar inshootlari quriladi. Sopollitepadagi davri urbanizatsiya jarayonlari va uning murakkab mudofa inshoatlari ana shu tarixiy bosqichlari bo‘yicha nazariy hamda vazifalarni bajargan. “Sivilizatsiya” - amaliy bilimlar berib, fan bo‘yicha madaniyatdan farqli ravishda tarixiy mustahkam ko‘nikma va malakaga ega tushuncha bo‘lib, u kishilik taraqqiyotining bo‘lishga ko‘maklashadi. Berilgan har bir ma’lum bosqichida paydo bo‘ladi. mavzu so‘nggida nazorat savollari va test “Sivilizatsiya” tushunchasi insonning topshiriqlari talabalarga mustaqil ravishda paydo bo‘lishi bilan, neolit revolyusiyasi fikr yuritishga, mavzu bo‘yicha olgan (ya’ni dehqonchilik va chorvachilikning bilimlarni takrorlash va mustahkamlashga paydo bo‘lishi) bilan va urbanizatsiya yordam beradi. jarayoni bilan yoki davlatning paydo Shaharlarning shakllanishida bo‘lishi bilan bog‘liq. Sivilizatsiya savdo-sotiq rivoji ham muhim omillardan insoniyatning texnik-texnologik hisoblanadi. Janubiy Turkmanistonda taraqqiyotdagi yutuqlari, ijtimoiy eramizdan avvalgi IV-III ming - hayotdagi chuqur o‘zgarishlarni aks yilliklardayoq dastlabki loydan yasalgan ettiradi. Texnologik taraqqiyotdagi g‘ildirakning paydo bo‘lishi, eramizdan yutuqlari deganda: O‘rta Osiyoda sun’iy avvalgi III ming - yillik o‘rtalarida tuya