СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДИКИ ОЦЕНКИ УРОВНЯ КОМПЕТЕНТНОСТИ РАБОТНИКОВ ШВЕЙНЫХ И ТРИКОТАЖНЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ

Аннотация

The article examines the development of a logical model and a block diagram of strategic planning and organization of its implementation in the effective management of textile enterprises. Keywords: textile enterprise, strategic management, strategic planning, organization, project management. 148 148-153 www.e-itt.uz III SON. 2024 Кириш. Бугунги кунда халқаро ту қимачилик маҳсулотлари бозорида кескин рақобат ру и бермоқда. Бинобарин, ушбу рақобат шароитида ишлаб чиқариш корхоналари иқтисодии самарадорлиги ҳамда рақобатбардошлигини оширишга ҳам ички, ҳам ташқи омиллар сезиларли у з таъсирини у тказмоқда. Республикамиздаги ку плаб ишлаб чиқариш корхоналари молиявии ҳолати барқарор бу лмаи , бу эса у з навбатида мамлакат иқтисодии ҳолатига салбии таъсирини ку рсатади. Ту қимачилик саноатини янада ривожлантиришни давлат томонидан қу ллаб-қувватлаш бу и ича қатор чора-тадбирлар ишлаб чиқилиб, ҳае тга жории этилмоқда. 2022-2026 и илларга му лжалланган янги У збекистоннинг тараққие т стратегиясида «Ту қимачилик саноати маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмини 2 баробарга ку паи тириш» вазифаси белгиланган бу либ, мазкур вазифани муваффақиятли бажарилиши республикамиз ту қимачилик саноати корхоналари менежментида стратегик режалаштириш ва уни амалга ошириш ташкилии -иқтисодии механизмларини такомиллаштиришни тақозо этади. Адабиётлар шарҳи. Иқтисодие тга оид замонавии адабие тларда стратегик бошқарув тизимида стратегияларни ишлаб чиқиш масаласи кенг миқе сда е ритилган. Самарали стратегик бошқарувни ташкил этишда менежментнинг вазифаларига эътиборни қаратиш муҳим аҳамият касб этади. Менежмент вазифаларининг дастлабки босқичи – бу стратегик режалаштириш саналади. Бинобарин, стратегик бошқарув жарае нида ишлаб чиқилган стратегияларни муваффақиятли амалга ошириш биринчи навбатда пухта ва илмии жиҳатдан асосланган режалаштиришга ту ғридан-ту ғри боғлиқ бу лади. «Стратегик режалаштириш» атамаси илк бор ҳарбии бошлиқлар томонидан фои даланилган. Минзбергнинг (Mintzberg, 1994) таъкидлашича, соф ҳарбии вазифаларни ҳал қилиш натижасида ку плаб бошқарув усуллари паи до бу лган. Тадқиқот натижалари асосида стратегик режалаштириш бу и ича дастлабки ишлар 1962-1965- и илларда нашр этилган (Mainer, 1965; Chandler, 1962). Ушбу и у налишда таҳсинга лои иқ илмии -тадқиқот ишларини Чандлер (1962) олиб борган бу либ, у томонидан олиб борилган тадқиқот натижалари таҳлили шуни ку рсатадики, 1961 и илда аллақачон унинг муаллифи стратегик режалаштириш тушунчаси ва, хусусан, стратегик режалар намуналари билан яхши таниш бу лган. 1970 и илларда паи до бу лган тизимли е ндашув ва тизим таҳлили, менежментга дастурии -мақсадли е ндашув ва стратегик режалаштириш концепциясига лои иҳаларни бошқариш мустаҳкам илмии асос яратди. Бу бир қатор олимларга шаҳарлар, минтақаларни ижтимоии -иқтисодии ривожлантириш, шунингдек, давлат ва жамият фаолияти соҳасидаги муаммоларни ҳал этишда турли миқе сдаги компанияларда стратегик режалаштириш жарае нини ташкил этиш ва амалга оширишга тизимли е ндашувни ишлаб чиқишга имкон берди (Ackoff, 1970). Стратегик режалаштириш тушунчаси, юқорида аи тиб у тилганидек, қатъии назарии тузилма эмас. Ташкил этилганидан буе н у тган ярим аср мобаи нида янги бошқарув тушунчалари, бошқарув усуллари ва ташкилотни бошқариш бу и ича қарашлар паи до бу лди. Ҳар хил маҳаллии ва хорижии олимлар томонидан стратегик режалаштириш атамасига таърифлар берилган. Баринов ва Харченколар (2014) «стратегик режалаштириш -бу корхонани ривожлантириш имкониятларини ва ташқи муҳитдаги у згаришларни прогноз қилиш асосида стратегик мақсадни белгилаш, шунингдек, ушбу мақсадга эришиш учун ҳаракатлар дастурини ишлаб чиқиш», деб таърифлаган. Казакова (2018) фикрича, «стратегик режалаштириш - фирма мақсадлари, унинг потенциали ва маркетинг соҳасидаги қадамлари у ртасида стратегик мувофиқликни яратиш ва сақлашни бошқариш жарае нидир». 149 www.e-itt.uz III SON. 2024 Сорокина (2018) стратегик режалаштиришга менежментнинг вазифаларидан бири сифатида қараб, уни «ташкилотнинг мақсадларини ва уларга эришиш и у лларини танлаш жарае ни бу лган бошқарув вазифаларидан бири», деб таърифлаган. Муаллиф томонидан олиб борилган тадқиқотлар шуни ку рсатдики, ҳозирги кунга келиб стратегик режалаштириш тушунчасини қаи та ку риб чиқиш учун объектив шарт- шароитлар мавжуд. Тадқиқот методологияси. Илмии -тадқиқот методологияси бу либ диалектика услуби ҳисобланади ва тадқиқот жарае нида танлаб кузатиш, таққослаш, экспертлар баҳоси каби усуллардан фои даланилди. Таҳлил ва натижалар муҳокамаси. Стратегия (стратегик режа)ни амалга оширишнинг ташкилии механизми лои иҳаларни бошқаришдан иборат бу либ, уларнинг ҳар бири аниқ стратегик мақсадга эришишга қаратилган ва режали синергетик самара таъсирини ку рсатади. Янги бозорга чиқиш, янги маҳсулотни жории этиш, шу ъба корхонасини сотиб олиш, янги бошқарув тузилмасини ишлаб чиқиш ва шу каби тадбирлар инвестиция е ки ташкилии лои иҳалар шаклида режалаштирилади ва амалга оширилади. Умуман лои иҳа портфели стратегик режада белгиланган барча стра