ФИНАНСИРОВАНИЕ ИННОВAЦИОННЫХ ПРОЕКТОВ АКЦИОНЕРНЫМИ ОБЩЕСТВАМИ В УСЛОВИЯХ МОДЕРНИЗAЦИИ ЭКОНОМИКИ

Аннотация

This article analyzes the economic, financial, and technological foundations of developing innovative activities in joint-stock companies. It highlights the key role of innovations in modernizing the economy, enhancing competitiveness, and producing high value-added products. The study provides practical recommendations for financing, managing innovative projects, and improving their economic efficiency. The findings contribute to strengthening Uzbekistan's position in the Global Innovation Index and further developing the innovative potential of joint-stock companies. Key words: innovative activity, joint-stock company, innovative projects, technological renewal. Кириш. Ҳозирги замон иқтисодие тини модернизатсиялаш шароитида инновaцион фаолият иқтисодии ривожланишнинг асосии омилига аи ланган. Хусусан, акциядорлик жамиятлари учун инновaцион жарае нларни ташкил қилиш ва уларни молиялаштириш иқтисодии самарадорликни оширишнинг муҳим и у налиши ҳисобланади. Инновациялар технологик янгиликларни жории этиш, илмии ишланмаларнинг тижоратлаштирилиши ва юқори қу шилган қии матли маҳсулотлар яратиш орқали иқтисодии рақобатбардошликни оширади. Янги У збекистон Тараққие т стратегияси доирасида мамлакатнинг глобал инновaцион индексда у рнини мустаҳкамлаш мақсад қилинган. Ушбу мақолада акциядорлик жамиятларида инновaцион лои иҳаларни амалга оширишнинг иқтисодии , молиявии ва технологик асослари таҳлил қилиниб, уларнинг ижтимоии -иқтисодии самаралари баҳоланади. Тадқиқот инновaцион фаолиятни ривожлантириш бу и ича илмии ва амалии таклифларни шакллантиришга қаратилган. Адабиётлар таҳлили. Жаҳон тажрибасининг тасдиқлашича (Клеи тон и др., 2020) замонавии шароитларда мамлакат иқтисодие ти рақобатбардошлигини оширишнинг муҳим омилларидан бири билимлар трансферининг кучли тизимини шакллантириш ва уни амалие тга жории қилиш орқали юқори қу шилган қии матли инновaцион товарлар ишлаб чиқариш занжирини яратиш ҳисобланмоқда. Истиқболдаги барқарор ривожланишнинг юқорида тилга олинган омиллари инновaцион фаолият яҳлит тизими элементларини у зида мужассамлаштирган бу либ, уларни самарали ташкил этиш инновaцион тизим элементларининг мазмуни, ички алоқадорлик қонуниятларини тадқиқ қилишни тақозо қилади. Инновация тушунчасининг илк тизимли этимологик талқини Е зеф Шумпетер (1982) томонидан берилган бу либ, унинг фикрича инновациялар қуи идаги 5 жиҳатни у зида мужассамлаштиради: 1. Янги техника, технологик жараёнлардан фойдаланиш; 2. Янги маҳсулотни яратиш ва бозорларга олиб чиқиш; 3. Ярим фабрикатлардан фойдаланиш; 4. Ишлаб чиқаришни технологик ва ташкилий тузилмасини ўзгартириш; 5. Бозорларнинг янги сегментларини ўзлаштириш (Шумпетер, 1982). Ушбу назарии талқинлардан ку ришимиз мумкинки, инновациялар нафақат янгиликни яратиш, балки уни реализатсия қилиш билан боғлиқ жарае н ҳисобланиб, 321 www.e-itt.uz III SON. 2024 инновaцион жарае н субъект учун қандаи дир нафлилик асосидаги рағбатлар тизимини ҳам намое н қилади. Замонавии адабие тларда инновация категориясига тараққие тнинг замини (Vrande, Jong & other, 2009), тизимли парадигмага асосланган жарае н (Chiaroni, Chiesa & other, 2010), ишлаб чиқилган е ки тизимлаштирилган ғоялар трансфери (Piller, Walcher, 2006), муаммолар банки комплекс ечими (Terwiesch, 2008), ишлаб чиқилган билимлар, интелектуал меҳнат маҳсули (Laursen, Salter, 2006), тижоратлаштириш, оммавии лаштириш ва диффузия жарае нлари билан уи ғунлашган кашфие тларнинг технологик тараққие т тендециялари (Garcia, Calantone, 2002) каби таърифларни берилганлигини ку ришимиз мумкин. Россиялик иқтисодчилар Круглов ва Пауковлар (2020) илмии қарашларни синтез қилиш натижасида инновация категориясига жарае н, у згаришлар, фаолият, тизим, натижа, жарае н ва натижалар комплекци сифатида тизимлаштирганлар. Тадқиқот методологияси. Ушбу тадқиқотда акциядорлик жамиятларининг инновaцион фаолиятини ривожлантиришда иқтисодии , молиявии ва технологик омилларни таҳлил қилиш учун комплекс е ндашув қу лланилди. Илмии -таҳлилии метод асосида инновaцион жарае нларнинг назарии ва амалии жиҳатлари у рганилди. Эмпирик маълумотлар е рдамида инновaцион лои иҳаларнинг молиявии самарадорлиги ва глобал рақобатбардошликка таъсири таҳлил қилинди. Шунингдек, статистик ва иқтисодии моделлаштириш усуллари е рдамида инновацияларнинг иқтисодии у сишга таъсири баҳоланди. Тадқиқотда тизимли таҳлил ва компаратив е ндашув усуллари инновaцион иқтисодие т стратегиясини шакллантиришга хизмат қилди. Таҳлил ва натижалар муҳокамаси. Иқтисодие тни модернизaтциялаш шароитида инновaцион фаолият акциядорлик жамиятларининг иқтисодии у сиш суръатларини изчил равишда ошириш учун энг муҳим драи вер сифатида эътироф этилмоқда. Шу билан бирга, акциядорлик жамиятларида мунтазам тараққие т касб этае тган инновaцион жарае нлар жамият ҳае тининг барча жабҳаларига чуқур таъсир ку рсатиб, иқтисодии муносабатларни илғор технологик е ндашувлар асосида тубдан янгилаш жарае нини юзага келтирмоқда. Янги У збекистон Тараққие т стратегиясининг 51 ва 52-мақсадларида инновaцион иқтисодие тни шаклла