YOSHLARDA EKOLOGIK ONGNI RIVOJLANTIRISH

Аннотация

Today, environmental problems are relevant on a global scale, and the activity of young people in their solution is of great importance. This article discusses the concept of ecological awareness, factors influencing its formation, and methods for developing the ecological culture of young people. Detailed information is also provided on the work being carried out to increase ecological awareness among the youth of Uzbekistan, state programs, and changes in the education system. Strengthening ecological education and advocacy will ensure the active participation of the future generation in environmental protection. Keywords: Ecological awareness, ecological culture, sustainable development, environmental protection, ecological education, youth of Uzbekistan, ecological advocacy, green economy. РАЗВИТИЕ ЭКОЛОГИЧЕСКОГО СОЗНАНИЯ У МОЛОДЕЖИ Аннотация. Сегодня экологические проблемы актуальны в мировом масштабе, и активность молодежи имеет большое значение в их решении. В статье рассматривается понятие экологического сознания, факторы, влияющие на его формирование, а также методы развития экологической культуры молодежи. Также представлена подробная информация о проводимой работе по повышению экологической осведомленности молодежи Узбекистана, государственных программах и изменениях в системе 1 96 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ образования. Укрепление экологического образования и пропаганды обеспечит активное участие будущих поколений в охране окружающей среды. Ключевые слова: Экологическое сознание, экологическая культура, устойчивое развитие, охрана окружающей среды, экологическое образование, молодежь Узбекистана, экологическая пропаганда, зеленая экономика. Zamonaviy dunyoda ekologik muammolar tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Atmosferaning ifloslanishi, global isish, chiqindilarni qayta ishlash muammolari va tabiiy resurslarning kamayishi insoniyat oldidagi jiddiy tahdidlardir. Ushbu muammolarga qarshi kurashish va barqaror rivojlanishga erishish uchun ekologik ongni oshirish muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, yoshlarning ekologik madaniyatini shakllantirish, ularga atrof-muhitni muhofaza qilish mas’uliyatini yuklash orqali ijobiy natijalarga erishish mumkin. O‘zbekiston Respublikasida ekologik ongni rivojlantirishga katta e’tibor qaratilmoqda. Davlat va nodavlat tashkilotlari tomonidan yoshlarni ekologik muammolarga jalb etish bo‘yicha turli loyihalar amalga oshirilmoqda. Ekologik ong insonning tabiat bilan munosabatlari, atrof-muhitga bo‘lgan munosabati va ekologik muammolarga javobgarlik hissi bilan bog‘liq bo‘lgan tushunchadir. Uning shakllanishi quyidagi asosiy omillarga bog‘liq: 1. Oilaviy tarbiya – Bolalikdan atrof-muhitga hurmat va tabiatni asrab-avaylash madaniyatini shakllantirish muhimdir. 2. Maktab va oliy ta’lim tizimi – Ekologik ta’limni kuchaytirish, darslik va dasturlarga ekologiya mavzularini kengroq kiritish talab etiladi. 3. Jamiyat va ommaviy axborot vositalari – Ekologik muammolar bo‘yicha axborot tarqatish, yoshlarni turli ekologik aksiyalar va tadbirlarga jalb etish muhim ahamiyatga ega. 4. Davlat siyosati va qonunchilik – Ekologik qonunlar va dasturlar orqali yoshlarni atrof- muhit muhofazasiga yo‘naltirish zarur. O‘zbekiston Respublikasida ekologik ongni rivojlantirish bo‘yicha quyidagi muhim dasturlar amalga oshirilmoqda: 1. Ekologik ta’lim va targ‘ibot ishlari - O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida maktab va oliygoh o‘quvchilari daraxt ekish va bog‘ yaratish jarayonida faol ishtirok etmoqda. 1 97 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ - Maktab va oliy ta’lim muassasalarida ekologiya fanlari chuqur o‘qitilmoqda. Toshkent Davlat Agrar Universiteti, O‘zbekiston Milliy Universiteti va boshqa oliygohlarda ekologiya bo‘yicha maxsus yo‘nalishlar mavjud. - Yoshlar orasida ekologik festival va aksiyalar o‘tkazilib, ularga ekologik muammolar haqida tushunchalar berilmoqda. 2. Yoshlar ishtirokida ekologik aksiyalar - O‘zbekistonda “Ekologik harakat” va “Yashil iqtisodiyot” dasturlari doirasida yoshlar orasida chiqindilarni saralash, qayta ishlash va ekologik tozalikka e’tibor qaratish bo‘yicha tashabbuslar qo‘llab-quvvatlanmoqda. - “Eko-tashabbus” volontyorlik harakatlari doirasida yoshlar ekologik loyihalar yaratish va ularda ishtirok etishga jalb qilinmoqda. 3. Ekologik qonunchilik va davlat dasturlari - O‘zbekiston Respublikasi “Atrof-muhitni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi qonun doirasida yoshlar uchun ekologik huquqiy bilimlarni oshirish choralari ko‘rilmoqda. - “Yashil iqtisodiyot” dasturi doirasida yoshlarning ekologik startaplariga qo‘llab- quvvatlash berilmoqda. Ekologik madaniyatni oshirish va yoshlarni atrof-muhitni muhofaza qilishga undash uchun quyidagi strategiyalar muhim: 1. Ekologik ta’limni kuchaytirish – Maktab va universi