FITRATNING ILM-FAN VA TEXNOLOGIYAGA BO‘LGAN QARASHLARI

Аннотация

Fitrat attracts special attention with his views on science and technology. He was a person who attached great importance to the development of education and science in his time. His views on science, in general, were aimed not only at the study of scientific knowledge, but also at the unification of science and spirituality, social justice and the rise of humanity. Key words: The main goal of the school, scientific methods, logical approaches, computer technologies. ВЗГЛЯДЫ ФИТРАТА НА НАУКУ И ТЕХНОЛОГИЮ Аннотация. Фитрат привлекает особое внимание своими взглядами на науку и технику. Он был человеком, придававшим большое значение развитию образования и науки своего времени. Его взгляды на науку в целом были направлены не только на изучение научных знаний, но и на интеграцию науки и духовности, социальную справедливость и прогресс человечества. Ключевые слова: Основная цель школы, научные методы, логические подходы, компьютерные технологии. KIRISH: Fitrat ilm-fanni faqat bilimlarni olish va saqlash vositasi sifatida emas, balki insonni ma'naviy rivojlantirish va ijtimoiy yaxshilanish uchun bir vosita sifatida ko‘rdi. U ilm-fan va ta'limni insoniyatning intellektual va ruhiy kamoloti uchun zarur deb hisoblagan. Fitratning fikricha, ilm faqat bilimdan iborat bo‘lib qolmasligi kerak, balki u insonning axloqiy fazilatlarini rivojlantirishi lozim edi. Ilmni faqat ma'lumot yig‘ish emas, balki ma'naviy hayotda to‘g‘ri yo‘lni tanlash uchun ham ishlatish kerak deb uqtirdi. Fitrat ilm-fan orqali jamiyatni isloh qilishga harakat qildi. 159 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 2 U jamiyatning taraqqiyoti uchun ilm va texnologiyaning rivojlanishini zarur deb hisoblagan. Ilm-fan va texnologiyaning rivojlanishi jamiyatdagi ijtimoiy muammolarni hal qilishda, ayniqsa, ijtimoiy adolatni ta'minlashda muhim vosita bo‘lishi kerakligini ta'kidlagan. Fitratning ilm-fan va Islomga bo‘lgan yondashuvi ham o‘ziga xos edi. U Islomning ilmga bo‘lgan yuksak e'tiborini qadrlagan va Islomda ilm-fan o‘rganishning muhimligini ta'kidlagan. Fitratning fikricha, ilm va din bir-birini to‘ldiradigan, bir-birini rivojlantiradigan tushunchalardir. U dinni ilm-fan bilan birlashtirishga harakat qilgan va ularni bir butunlikda ko‘rgan. Fitratning texnologiyaga bo‘lgan qarashlari haqida bevosita yozilgan asarlar mavjud bo‘lmasa-da, uning zamonida ilm-fan va texnologiyaning rivojlanishi haqidagi qarashlarini o‘zining falsafiy va siyosiy g‘oyalari orqali tushunish mumkin. U o‘zining qarashlarida jamiyatni modernizatsiya qilish, innovatsion g‘oyalar va ilmiy rivojlanishga katta ahamiyat bergan. Fitrat, shubhasiz, texnologiyaning rivojlanishini ijtimoiy hayotning barcha sohalarida, ayniqsa, iqtisodiyotda va siyosatda samarali qo‘llashni zarur deb hisoblagan. Fitrat o‘z asarlarida aniq fanlar, jumladan, matematikani va mantiqiy fikrlashni muhim deb hisoblagan. Bu uning ilmiy metodologiyaga bo‘lgan e'tiborini ko‘rsatadi. U ilmiy metodlarni, ya'ni tizimli va mantiqiy yondashuvni qabul qilgan va bu yondashuvni jamiyatni rivojlantirishga, bilimni kengaytirishga va haqiqiy bilimlarni o‘rganishga qo‘llagan. Fitrat ilmni faqat boshqaruv, boylik yoki hokimiyat vositasi sifatida emas, balki insonning ruhiy va axloqiy kamolotiga yo‘l ochuvchi vosita sifatida ko‘rgan. U ilm-fanni to‘g‘ri va ma'naviy tarzda qo‘llashni targ‘ib qilgan, chunki uning fikricha, ilm-fan har qanday noxush holatlarga qarshi kurashishning asosiy vositasi bo‘lgan. Shuningdek, ilmning jamiyatda adolat va barqarorlikka erishishda rol o‘ynashi kerakligini uqtirgan. Fitrat ilm-fan va ta'lim sohasida o‘zining yangicha yondashuvlari bilan katta iz qoldirgan. Uning ilmga bo‘lgan yondashuvi nafaqat ma'lumotlar yig‘ish, balki ijtimoiy islohotlar, ma'naviy va axloqiy yuksalish uchun ham ishlatishni nazarda tutgan. Fitrat ilm-fanni jamiyatni rivojlantirish, ijtimoiy adolatni ta'minlash va milliy uyg‘onishni qo‘llab-quvvatlash vositasi sifatida ko‘rgan. Uning ilm-fan sohasidagi ishlari hozirgi kungacha o‘rganilib, ilm-fan, ta'lim va madaniyat sohalarida katta ahamiyatga ega bo‘lib qolmoqda. Fitrat nomidagi maktablar, odatda, o‘z faoliyatida ilmiy, ma'naviy va axloqiy tarbiya berishni o‘zining asosiy vazifasi sifatida belgilaydi. Maktablarning asosiy maqsadi — yoshlarga nafaqat ilmiy bilimlar berish, balki ularni Ismoil al-Fitratning ilm-fan, adabiyot, falsafa va ijtimoiy g‘oyalariga asoslanib tarbiyalashdir. Maktabda o‘quvchilarni o‘z vaqtida ilm-fan va texnologiyalar bilan tanishtirib, ularni yuqori axloqiy qadriyatlar va yuksak ma'naviyatga ega bo‘lishga targ‘ib qilish ko‘zda tutiladi. Fitrat nomidagi maktablarda ta'lim dasturlari milliy ta'lim standartlariga asoslanadi, lekin ularda Ismoil al-Fitratning ilmiy va pedagogik yondashuvlariga katta ahamiyat beriladi. Maktablar o‘quvchilarga umumiy fanlar (matematika, fizik, kimyo, biologiya) bilan birga, ijtimoiy fanlar 160 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 2 (falsafa, tarix, adabiyot), axloq va ma'naviyat, shuningdek