RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA TA’LIM SIFATINI BAHOLASHNING AHAMIYATI

Аннотация

В данной статье излагаются принципы модели развития навыков оценки качества образования у студентов, обучающихся в цифровой образовательной среде. Кроме того, автором разработана модельная структура повышения качества системы образования при организации занятий студентов. Предоставляется информация о компонентах качества образования и их взаимосвязях, включая три основных компонента: качество результата, качество процесса и качество условий. Ключевые слова: Качество, элемент, материал, процесс, компонент, разработка, структура, содержание, оценка и анализ. Jahon yetakchi ta'lim muassasalarida bo‘lajak mutaxassislarning sifatli ta’lim tizimi orqali kasbiy kompetentligini rivojlantirishga oid tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Shuningdek, mutaxassislarning kasbiy kommunikativ kompetentligini rivojlantirish uchun turli yangi mazmundagi didaktik shakllardan foydalanish, innovatsion tavsifdagi ta'lim vositalarini amaliyotga qo‘llash, tahsil oluvchilarda motivatsion va kognitiv qiziqish doiralarini kengaytirishga ehtiyoj mavjud. Bu esa, ta'lim jarayonida sifatli akademik bilimlarni o‘zlashtirish uni baholosh texnologiyalarni ta'lim jarayoniga tatbiq qilishni talab etadi. 117 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Buning uchun sifat ta’limni rivojlantirish asosiy maqsadlaridan biri bo‘lib bormoqda. Ta’lim sohasidagi bugungi kundagi bo‘layotgan har qanday islohot ta’lim sifatini oshirish va uni baholashga qaratilgan. Bu zamonaviy ta’lim muhitida pedagogikaning va butun jamiyatning asosiy masalalaridan biridir. Shu nuqtai nazardan, oliy ta'lim muassasalarida ta'lim sifatini oshirish, talabalarning kasbiy ijodkorligini rivojlantirish texnologiyalarini takomillashtirish va mustaqil o‘qib o‘rganishlari uchun pedagogik shart-sharoitlar hamda zamonaviy axborot texnologiyalari muhiti bilan ta'minlash dolzarb bo‘lib hisoblanadi. Yurtimizda ta'lim tizimini rivojlantirishning hozirgi bosqichi mazmuni va metodikasiga, uning samaradorligini oshirishga sifat jihatdan yangi talablar qo‘ymoqda. Shu talablardan kelib chiqqan holda yurtimizning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning ustuvor yo‘nalishlariga hamda xalqaro standartlar talablariga mos keladigan sifatli ta'lim tizimini yaratish bo‘yicha keng ko‘lamli yangi ishlar amalga oshirilmoqda. 2019 yil 6 sentyabrdagi PF-5812-son qarori, 2017—2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi, Oliy ta'lim muassasalarida ta'lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta'minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 5 iyundagi PQ- 3775-son qarori talablari asosida ta’lim sifatini ijtimoiy-iqtisodiy sohalarda olib borilayotgan islohotlar talablariga muvofiq yuksak darajaga ko‘tarish, shuningdek uzluksiz ta’lim tizimida ta’lim sifatini nazorat qilishni yanada takomillashtirish, kadrlar tayyorlash sifati va o‘quv jarayoni samaradorligining xolisona baholanishini nazorat qilish va ta’lim sifatini nazorat qilish yo‘lga qo‘yildi1. Zamonaviy pedagogik adabiyotlarda “ta’lim sifati” tushunchasi keng talqin qilinmoqda. U ko'plab tushunchalar kontekstida ko'rib chiqiladi. Bu kontseptsiya ko'plab olimlar va tadqiqotchi izlanuvchilarning muhokama mavzusiga aylanmoqda. "Ta'lim sifati" tushunchasining mohiyatini aniqlash bo'yicha jadal izlanishlar olib borilmoqda. Bugungi kun ta'lim sifatini ta'minlashda sezilarli ta'sir ko'rsatadigan sifatning rolini aniqlash birinchi navbatda turadi. Hozirgi zamon pedagogika fanida ta’lim, ta’lim jarayoni amalga oshiriladigan tizim sifatida qaraladi. Ta'lim tizim sifatida yaxlitlik, ichki o'zaro bog'liqlik, tashkilotchilik, ochiqlik va dinamiklik bilan ajralib turadi. Ta'lim - bu mustaqil tizim bo'lib, uning vazifasi jamiyat a'zolarini tarbiyalash va tarbiyalashdan iborat bo'lib, muayyan bilimlarni (birinchi navbatda ilmiy), g'oyaviy-axloqiy qadriyatlarni, ko'nikmalarni va xulq-atvor me'yorlarini o'zlashtirishga qaratilgan. Izlanishlarimiz natijasidagi ma'lumotlarga asoslanib, "ta'lim sifati" tushunchasini quyidagi elementlardan iborat tuzilma sifatida belgilash mumkin bo'ladi: "bilim, ko'nikma sifati", "aqliy-kognitiv va ijodiy qobiliyatlar sifati", "ta'lim sifati", talabalarning dunyoqarashi”, “axloqiy va estetik madaniyat sifati” va boshqalar. Biroq, bunday yondashuv o'rinli emas, chunki har qanday sifat tarkibiy qismlar to'plamining muntazam bog'lanishlariga bog'liq bo'lgan va ob'ektning mohiyatini shu 1 https://lex.uz/docs/-4500926 118 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si bog'lanishlarda aniq ifodalaydigan muhim ishonchdir. Shuning uchun “ta’lim sifati” tushunchasini ko‘rib chiqishdan oldin “sifat” toifasini ko‘rib chiqish kerak. "Sifat" tushunchasini tahlil qilish. Arastu sifatni barqaror va o‘tkinchi xususiyat deb tushungan. Demokrit, Galiley sifatlarni sub'ektiv (shaxsni tushunishga qarab)