К содержанию
РецензированоEN2026

LESHMANIYALARNING ODAMLARGA TASIRI

LESHMANIYALARNING ODAMLARGA TASIRI · Jo’rayev D.N · Jo’rayev D.N.

Исследования в области технических наук в Узбекистане · 104 · 9375— 9380 · 2026

Аннотация

Leishmania (Leishmania) is a genus of protozoa belonging to the kinetoplastid family. Length 2-4 μm. Internal parasite of the cells of some mammals (humans, dogs), reptiles. It damages the cells of the skin and internal organs, causing diseases called "bad sores" (cutaneous leishmaniasis) and "kalaazar" (visceral leishmaniasis). It is spread by blood-sucking iscaptoparas. During the period of parasitism in the human cell (leishmanial period), the protozoa are absent, and in the iscaptoparasit organism the protozoa are restored (leptomonad period). In humans, 3 types are parasitic: tropical L. (L.tropica), which causes cutaneous leishmaniasis, Brazilian leishmaniasis (L.brasilien sis), which causes cutaneous leishmaniasis, and Donovan Leishmania (L.donovani), which causes visceral (internal) leishmaniasis. In nature, the main source of the spread of L. is considered to be tree stumps. In some southern regions of Uzbekistan, tropical L. causes "bad ulcers". 137 Keywords: leishmania, parasite, bacteria, reptile, mammal, bloodsucking, scaptopar, internal, visceral, mucus. ВЛИЯНИЕ ЛЕЙШМАНИИ НА ЧЕЛОВЕКА Термезский университет экономики и сервиса, г. Термез, массив Фараван 43Б, электронная почта: esadir_74@rambler.ru Аннотация: Leishmania — род простейших, принадлежащий к семейству кинетопластид. Длина 2-4 мкм. Внутренний паразит клеток некоторых млекопитающих (человека, собак) и рептилий. Он повреждает клетки кожи и внутренних органов, вызывая заболевания, называемые «больные язвы» (кожный лейшманиоз) и «калаазар» (висцеральный лейшманиоз). Переносится кровососущими клещами. В период паразитирования в клетке человека (лейшманиальный период) паразит отсутствует, а в организме скаптопары происходит его реактивация (лептомонадный период). У человека паразитируют три типа лейшманиоза: тропическая лейшмания (L. tropica), вызывающая кожный лейшманиоз, бразильская лейшмания (L. brasilien sis), вызывающая слизисто-кожный лейшманиоз, и лейшмания Донована (L. donovani), вызывающая висцеральный (внутренний) лейшманиоз. . В природе основным источником распространения Л. считаются дятлы. Некоторые виды Узбекистана. В тропических регионах L. вызывает «тяжелые язвы». Ключевые слова: лейшмания, паразит, бактерия, рептилия, млекопитающее, кровососущий, чешуйчатый, внутренний, висцеральный, слизистый. Kirish: leishmaniya parazitlari odamlarga qum chivinlari orqali yuqadi va organizmga kirgach, turli tizimlarga ta’sir qiladi. Bu ta’sir kasallikning shakliga qarab o‘zgaradi: Leishmaniya parazitlari odamlarga qum chivinlari orqali yuqadi va organizmga kirgach, turli tizimlarga ta’sir qiladi. Bu ta’sir kasallikning shakliga qarab o‘zgaradi: 1. Teri leishmaniozi: Teri ustida yaralar yoki bo‘rtmalar paydo bo‘ladi. Yaralar infektsiyalanib, chandiq qoldiradi. Ba’zan kosmetik deformatsiyalar va psixologik noqulayliklar keltirib chiqaradi. 2. Shilliq qavat leishmaniozi: Burun, og‘iz va tomoqning shilliq qavatlarini zararlaydi. 138 Nafas olish va yutish qiyinlashishi mumkin. Og‘ir holatlarda yuz shaklining deformatsiyasi kuzatiladi. 3. Visseral leishmanioz (kala-azar): Talvaqar va jigarni kattalashtiradi, bu qorin shishiga olib keladi. Qizil qon tanachalarining kamayishi sababli anemiya yuzaga keladi. Immunitetni pasaytiradi, natijada ikkilamchi infektsiyalar xavfi oshadi. Davolanmasa, o‘limga olib kelishi mumkin. Umumiy ta’siri: Immun tizimining zaiflashishi. Odamning umumiy holati, energiyasi va ish faoliyatining pasayishi. Ba’zi shakllar bemorlarning jismoniy qiyofasini o‘zgartirishi, psixologik va ijtimoiy izolyatsiyaga olib kelishi mumkin. Oldini olish:Leishmanioz xavfini kamaytirish uchun:Qum chivinlaridan himoyalanish (repellentlar, maxsus kiyimlar, chivin tarmoqlari)Hayvonlardan nazorat (masalan, zararlangan itlarni davolash yoki nazorat qilish).Sanitariya-gigiyena qoidalariga rioya qilish muhim.Kasallik vaqtida aniqlansa, dori vositalari bilan samarali davolanadi. l Leshmaniya. Leshmania donovani Leishmaniya haqida batafsil ma’lumot quyidagicha: 1. Kasallikning tarqalishi 139 Leishmanioz dunyoning tropik va subtropik hududlarida keng tarqalgan. Asosan quyidagi mintaqalarda uchraydi: Lotin Amerikasi (Braziliya, Kolumbiya, Peru va boshqalar). Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq. Janubiy Osiyo (Hindiston, Nepal, Bangladesh). Sharqiy va G‘arbiy Afrika. Dunyo bo‘yicha har yili taxminan 1-2 million yangi holat aniqlanadi. Visseral leishmanioz o‘lim xavfi yuqori bo‘lgan shakllardan biri bo‘lib, agar davolanmasa, o‘lim darajasi 95% ga yetishi mumkin. 2. Parazitning xususiyatlari Leishmania jinsiga kiruvchi bir hujayrali parazit protozoalar qum chivinlari (Phlebotomus va Lutzomyia) orqali yuqadi. Parazit odam tanasiga kirgandan so‘ng, u makrofag hujayralariga joylashadi va ko‘payishni boshlaydi. Bu jarayon organizmda turli to‘qima va organlarga zarar yetkazadi. 3. Kasallikning klinik shakllari Leishmanioz uch asosiy shaklda namoyon bo‘ladi: A. Teri leishmaniozi Belgilari: Terida chandiqlar qoldiruvchi yaralar paydo bo‘ladi. Turlari: Quruq yarali

Доказательный фрагмент

«Leishmania (Leishmania) is a genus of protozoa belonging to the kinetoplastid family.»

Образец извлечения

Демо-превью

Leishmania (Leishmania) is a genus of protozoa belonging to the kinetoplastid family. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
leishmania, parasite, bacteria, reptile, mammal, bloodsucking, sudralib yuruvchi, shilimshig’, qonso’ruvchi, bakteria, sut emizuvchi, leshmaniya, iskaptopar, ichki, viseral, parazit
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники