11-12 YOSHLI VOLEYBOLCHILARNING MAXSUS TAYYORGARLIGINI HARAKATLI O‘YINLAR ORQALI RIVOJLANTIRISH.

Аннотация

In this article, the author has developed methods for developing physical qualities (strength, speed, agility, endurance, flexibility) in the training of 11-12 year-old volleyball players, games and methods for forming ways of short-term strong contractions of leg muscles belonging to speed-strength qualities, vital movement skills (walking, running, jumping, stopping, hanging, etc.). Keywords: physical culture, strength, speed, agility, endurance, flexibility, opponent, wrestling, hitting, game technique, physical training. РАЗВИТИЕ СПЕЦИАЛЬНОЙ ПОДГОТОВКИ ВОЛЕЙБОЛИСТОВ 11-12 ЛЕТ ПОСРЕДСТВОМ АКТИВНЫХ ИГР. Аннотация. В статье автор рассматривает методы развития физических качеств (силы, быстроты, ловкости, выносливости, гибкости) в тренировке волейболистов 11-12 лет, способы кратковременного сильного сокращения мышц ног, которые входят в состав скоростно-силовых качеств, а также жизненно важных двигательных развивающих игр и методик для развития навыков (ходьба, бег, прыжки, остановка, висение и т. д.). Ключевые слова: физическая культура, сила, быстрота, ловкость, выносливость, гибкость, противник, борьба, удар, техника игры, физическая подготовка. 1 10 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Dolzarbligi. Voleybol bugungi kunda nafaqat dunyo miqyosida, balki O‘zbekistonda ham eng ommalashgan sport turlari tarkibiga mansubdir. Rasmiy statistikaga qaraganda yurtimizda katta-yu kichik yoshdagi o‘quvchi-yoshlar ushbu sport turi bilan muntazam shug‘ullanib kelmoqda. Shulardan 45% xotin-qizlarni, 55% nafari o‘g‘il bolalar va erkaklarni tashkil etadi. Uzoq yillardan boshlab Respublikamizda voleybol bo‘yicha o‘g‘il va qiz bolalar, o‘smirlar, yoshlar va katta yoshli erkak- ayollar o‘rtasida turli musobaqalar chempionatlar, kubok musobaqalari hamda xalqaro musobaqalar o‘tkazish odat tusiga kirgan. So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning tashabbusi, uning faol sa’y-harakati va bevosita rahbarligida barcha sohalar kabi jismoniy tarbiya, ommaviy va professional sport ham davlatimiz siyosatining ustuvor yo‘nalishlari doirasida tamomila yangicha tusda rivoj topib bormoqda. Bu borada bir qator farmon va qarorlar qabul qilinib, bugungi kunda ular bosqichma- bosqich izchillik bilan o‘zining amaliy ifodasini topib bormoqda. Bugungi kunda barchaga ma’lumki, faqat voleybolga xos hamda maxsus jismoniy sifatlarni rivojlantirishga qaratilgan standart mashqlarni qo‘llayverish bolalarda sport turiga bo‘lgan qiziqishni so‘ndiradi, shiddatli stereotip (bir xil turdagi) mashqlar esa shug‘ullanuvchilarni tez toliqtiradi. Shuning uchun yetakchi sport mutaxassislari, tadqiqotchi olimlar sport texnikasiga o‘rgatishda, ularni samarali shakllantirish maqsadida shu sport malakalari mazmuniga mos harakatli o‘yinlardan foydalanish afzalligini ta’kidlashgan.Mutaxassislarning fikricha, asosan, shu jismoniy sifatlar va hayotiy zarur harakat malakalari harakatli o‘yinlar yordamida yanada samaraliroq rivojlanishi isbotlab berilgan. O‘yin texnikasini tushuntirish va o‘rganish jarayonida texnikaning asosini, tananing alohida qismlarining harakatlanish ketma-ketligini, turli xil texnikalarni bajarishda tezlik va ularning amplitudasini chuqur o‘rganish kerak. Bu omillar voleybolchining harakatlari samaradorligiga erishishda asosiy omil hisoblanadi. Hujum zarbasini bajarish va blokirovka qilishda texnikani bajarish jarayonida raqibni nazorat qilish muhimdir. Shuning uchun ham yosh voleybolchilarda raqibning harakatlarini doim, to to‘p tepguncha kuzatish qobiliyatini egallash zarur. Yoshlarni jismoniy tarbiyalashda voleyboldan foydalanish boshqa sport o‘yinlaridan foydalanishga nisbatan bir qator afzalliklarga ega: voleybolda odamlar ochiq havoda o‘ynashlari mumkin, o‘yin katta maydonlarni, jihozlarga katta talablarni talab qilmaydi, o‘yinchilarning har xil miqdori yoki aralash jamoalar o‘ynashi mumkin. O‘yin qoidalari aniq, ular shartlarga qarab qabul qilinishi mumkin. Voleybol o‘ynash texnikasini shakllantirish asoslari davomida uslubiy jihatdan to‘g‘ri va ketma-ket ishlash kerak. 1 10 3 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Tahlil va sintez usullari tufayli, sport o‘yinlarini ko‘rib chiqish usullarini baholashning alohida elementlari bo‘yicha, ularning ahamiyati va qiyinligini baholash mumkin. Voleybolning o‘ziga xosligi bo‘yicha o‘yinchiga harakatlarni mukammal muvofiqlashtirish bilan bog‘liq katta talablar qo‘yiladi. Yosh voleybolchi bilan o‘quv-mashq jarayoni turli jarohatlar kabi to‘g‘ri rejalashtirilishi kerak. Ular umurtqa pog‘onasi, tizza va yelkaning pastki qismiga ta’sir qiladi. Ushbu jarohatlar professional voleybolchilar orasida nogironlik va mehnat qobiliyatining yomonlashuvining manbasini ko‘rsatadi1. Biz voleybol o‘ynash texnikasini o‘rgatish metodikasini ishlab chiqish orqali texnik tayyorgarlikning asosiy vazifalarini h