PSORIAZ KASALLIGINING KELIB CHIQISHI VA UNING DAVOLASH YO‘LLARI

Аннотация

This article discusses the origins and treatment of psoriasis. The article also discusses the treatment methods for psoriasis. Today, various methods are used to treat psoriasis: topical treatment, phototherapy, systemic treatment, and biological therapies. The effectiveness of each method varies depending on the severity of the disease, individual characteristics, and the patient's general condition. An individual approach and comprehensive treatment are necessary for effective management of the disease. This article analyzes general information about psoriasis and treatment methods. Psoriasis is a chronic and inflammatory skin disease, mainly manifested by accelerated skin cell turnover. Although its causes are not yet fully understood, genetic, immunological and environmental factors play an important role in its development. Treatment methods for psoriasis in modern medicine are carried out through various therapies and medications, and changing the patient's lifestyle is also important. Keywords: Psoriasis, skin disease, genetic factors, immune system, treatment, medications, therapy, lifestyle. KIRISH: Psoriaz — surunkali va yallig‘lanishli teri kasalligi bo‘lib, u asosan terining yuqori qatlamlarida toshmalar, qizarish va qobiq hosil bo‘lishi bilan namoyon bo‘ladi. Bu kasallik insonning turmush sifatiga sezilarli ta'sir ko‘rsatishi mumkin, chunki psoriaz teri ustidagi o‘zgarishlar bilan birga jismoniy va psixologik noqulayliklarga olib keladi. Psoriaz, shuningdek, surunkali kasallik sifatida bemorda remissiya va yallig‘lanish davrlarini almashib turadi. Psoriazning kelib chiqishi to‘liq o‘rganilmagan bo‘lsa-da, ilmiy tadqiqotlar bu kasallikning turli omillar, jumladan, genetika, immun tizimi va atrof-muhit ta'sirida yuzaga kelishini ko‘rsatmoqda. Bunda teri hujayralarining noto‘g‘ri yangilanishi va immun tizimi 77 tomonidan yuzaga keladigan yallig‘lanishlar asosiy rol o‘ynaydi. Psoriazning davolash usullari hozirda mavjud bo‘lib, ular bemorning kasallik belgilari va uning og‘irligiga qarab farq qiladi. Davolash usullari topikal preparatlardan tortib, fototerapiya va biologik dori-darmonlargacha keng tarqalgan. Biroq, psoriazning mutlaqo davolanishi hozircha mumkin emas, lekin zamonaviy tibbiyotda uning belgilari samarali ravishda boshqarilishi va bemorlarning hayot sifatini yaxshilash imkoniyatlari mavjud. Kasallikni to‘g‘ri boshqarish va davolash uchun psoriazning kelib chiqish sabablari va uning davolash yo‘llarini yaxshi tushunish muhimdir. ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA Psoriaz kasalligi va uning davolash usullari bo‘yicha bir qator ilmiy tadqiqotlar va klinik izlanishlar mavjud. Psoriazning rivojlanishi va uning sabablarini o‘rganishga qaratilgan tadqiqotlar ko‘p asrlar davomida olib borilgan bo‘lsa-da, bu kasallikning aniq sabablarini aniqlash hali to‘liq amalga oshirilmagan. Biroq, psoriazning genetika, immun tizimi va atrof- muhit omillari bilan bog‘liq ekanligi haqidagi ilmiy ishlar keng tarqalgan. Bir nechta tadqiqotlar psoriazning genetik asoslarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Xususan, Gudjonsson va boshqalar (2009) psoriazning familiyaviy tarqalishini va genetik xususiyatlarini o‘rgangan. Ularning natijalariga ko‘ra, psoriazning rivojlanishida HLA-C*06:02 genining roli katta ekanligi aniqlangan. Shuningdek, Li va boshqalar (2018) psoriazda immun tizimi va teri hujayralarining tezkor yangilanishi o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganib, kasallikning immunologik mexanizmlarini tushuntirishga muvaffaq bo‘lganlar. Psoriazning davolash usullari ham ilmiy izlanishlarning markazida bo‘lib, zamonaviy tibbiyotda topikal, fototerapiya, sistematik va biologik davolash metodlari keng qo‘llaniladi. Boehncke va Schön (2015) psoriazning turli shakllariga qarab, topikal davolashning samaradorligini ta’kidlaganlar. Shuningdek, Krueger va boshqalar (2017) biologik preparatlarning psoriazdagi muvaffaqiyatli qo‘llanilishini o‘rganib, ularning samaradorligini yuqori deb baholaganlar. Mazkur tadqiqotda psoriaz kasalligining kelib chiqishi va davolash usullari bo‘yicha mavjud adabiyotlar tahlili asosida metodologik yondashuvlar ishlab chiqildi. Tadqiqotning metodologik asosi sifatida quyidagi yondashuvlar qo‘llaniladi: * Literatura tahlili: Psoriaz kasalligi va uning davolash usullari bo‘yicha mavjud ilmiy adabiyotlar, maqolalar, klinik tadqiqotlar va monografiyalar tahlil qilinadi. Bu metod psoriazning genetik, immunologik va atrof-muhit omillari bo‘yicha mavjud bilimlarni tahlil qilishni o‘z ichiga oladi. * Klinik metod: Psoriazning klinik alomatlarini, uning turli shakllarini va davolash usullarining samaradorligini tahlil qilish maqsadida klinik holatlar va bemorlarning davolanish jarayonlari o‘rganiladi. Ushbu metodda bemorlarning davolash natijalari, terapiya samaradorligi va ularning holatini yaxshilash uchun qabul qilingan dori-darmonlar tahlil qilinadi. * Eksperimental metod: Psoriazning yangi davolash usullarini ishlab chiqish maqsadida laboratoriya va eksperimental tadqiqotlar o‘tkaziladi. Bu metodda t