O’ZBEKISTON TANLAGAN HUQUQ OILASI ROMAN-GERMAN OILASI. JAHON HUQUQ OILASI BILAN SOLISHTIRMA

Аннотация

Ushbu maqolada davlatimiz tanlagan huquq oilasida mavjud yozilgan kodekslarning borligi bilan ajraladi. Boshq huquq oilalariga nisbatan shaxslarga bog’liq bo’lmaydi. Bu huquq oilasini tanlagan davlatlarning deyarli barchasida yozma konstitutsiyalar mavjud. Bu davlatlarda oddiy qonunlar konstitutsiyaligini sud orqali nazorat qilish asosida amalga oshirishda roman-german oilasida qonun chiqarish amaliyoti 3 xil ko’rinishda –kodekslar,maxsus qonunlar,normalar to’plami ajratib ko’rsatadi.Bu oilaga kiruvchi davlatlar fuqarolik ,jinoyat va ma’muriy kodekslar qabul qiladi.Roman-german oilasida sud amaliyoti ancha muammoli hisoblanadi.Mamlakatimiz tanlagan huquq oilasi o’zbekiston uchun ancha qulay oiladir.Jahon huquq oilalari ko’p va davlatlar o’z mentaliteti asosida tanlov qilishadi. ANNOTATION In this article the family of law chosen in our country is distinguished by the existence of existing written codes. Other law it will not depend on individuals in realition to families. Almost all the countries that have written constitutions .In these countries ,ordinary laws are implemented on the constitutionality .The law-making practice in the Roman-germic family is divided into 3 differentforms codes, special laws, and set of norms show.The countries belonging to the family have adopted civil criminal and anministrative codes.The Roman- germanic family is considered very problemtic in judicial practice.The family of law 166 Synapses: Insights Across the Disciplines SYNAPSES: Insights Across the Disciplines Volume 1, Issue 3 chosen by our country is a very convenient family for Uzbekistan.There families in the world and countries make choices based on their mentality. Tayanch so’zlar ;roman-german,kodeks,totalitar,sud presenedenti,shariat,kasta- varna ,skandinaviya. Keywords; Roman-germanic,codes,totalitarian,court present,sharia, caste varna,Scandinavia. Mamlakatimiz mustaqil bo’lgan buyon tanlagan huquqiy oilasi bu roman- german.Tarixan bu oilada asosan yevropa davlatlarida shakllangan bo’lib,muqqadas diniy va mahalliy a’nanalari asosida kelgan tizimlarni o’z ichiga oladi. Asosan 12-16 asrlarda italyan, fransuz, nemis universitetlarida qonun sifatida to’plangan.Keyinchalik yevropada shakllanib Rim huquqini vujudga keltiradi.Yozma tarzdagi huquqning mavjudligi ,huquq manbalarning yagona tizimi ,uning ommaviy va xususiy huquqqa bo’linishi ,huquq tizimining tarmoqqa ajratilganligi roman-german huquqiy oilasining o’ziga xos belgilaridir. Turli Yevropa mamlakatlari huquqiy oilasiga mansubligi milliy huquqiy tizimlar o’rtasida muayyan farqlarni istisno etmaydi.CHunonchi birinchi tomondan fransuz huquqi, ikkinchi tomondan german huquqiy guruhining ajralishini olib kelgan roman guruhiga Fransiya, Belgiya,Niderlndiya,Italiya,Portugaliya,Ispaniya,german guruhiga Germaniya bilan birga Avstriya ,SHvetsariya va boshqa ba’zi mamlakatlar kiradi.O’zbekiston ham shu oilaning bir bo’lagi desak ham bo’ladi.Yildan-yilga rivojlanib borayotgan mamlakatimiz huquq tizimi vz unga bo’lgan qarashlar davomiy ravishda o’zgarib boryapti.Huquqiy tizimi islohotlarini kopdan-ko’p misol qilsak bo’ladi.So’nggi yilda huquqmizning poydevori konstitutsiyamiz ham yangilanadi.Bizning tanlovimizda ko’ringan roman-german oilasida qonunni ustuvor hisoblaydi.Bugungi kunda jamiyatning o’zi xohlaydiki huquqiy qonunlar va qarorlar ularni himoya qilishini.Zamonaviy davr qurar ekanmiz jamiyatning o’zi inkor etadi yakka shaxslarning qarorlarini, turli huquqiy oilarni tahlil qilar ekanmiz misol qilar ekanmiz ingliz-amerika huquqiy oilasi kodekslar bo’lmay , sudyalar tomonidan ularning qarorlarida tariflangan normalar huquqning asosini tashkil qiladi. Angliya va Amerika kabi davlat larda asrlar davomida shakllangan ko’ra Qirollik sudi qarorlari keyinchalik hududiy sudlar ham amal qiladi. 167 Synapses: Insights Across the Disciplines SYNAPSES: Insights Across the Disciplines Volume 1, Issue 3 Bu davlatlarda ko’pgina muammolarni sud qarori asosida hal etiladi.Mazkur oilada sud himoyasi vosiyasi huquqdan muhimroq degn g’oya yillar davomida shakllandi.Bu huquq oilasining hududiy suddan yuqoriroq sudga murojaat qilish qiyinroq hisoblanadi.Bu huquq oilasida ommaviy va xususiy huquqlarga bo’linmasligi biln boshqa oilardan farq qiladi.Turli inqiloblar ro’y berishi fonida AQSH da amerika huquqini vujudga keltiradi.Ingliz huquqidan qisman bo’lsa ham yiroqlashdi ammo roman-german huquqi o’tmadi.Keyinchalik AQSH da xuddi ingliz larga o’xshash present huquqi ya’ni oldingi tizimdan ozroq farq qildi.Xuddi ingliz huquqshunoslari kabi Amerika huquqshunosi uchun ham sud amaliyoti eng yaxshi huquq bo’lib qolaverdi.SHunday ekan ingliz-amerika oilasida shu davlatlarda shaxslarga bergan huquqiy erkinliklari ko’proq hisobga olinadi.SHunday ekan ingliz-amerika oilasi shu davlatlarda shxslarga bergan huquqiy erkinliklari ko’proq hisobga olinadi.SHunday oilalar borki ular qisman Yevropa huquqiy oilalari bir jihatdan ingliz huquqiy oilasiga ham yaqin bu- oila Lotin Amerika huquq oilasi hisobl