ÁJINIYAZ SHAYÍRDÍŃ FRAZEOLOGIZM QOLLANÍLÍW ÓZGESHELIKLERI

Аннотация

Qaraqalpaq til bilimi jıldan-jılǵa rawajlanıp, keńeyip kelmekte. Ásirese, qaraqalpaq jazba ádebiy tiliniń qáliplesiwinde ayrıqsha ornı bar Ájiniyaz shıǵarmalarınıń tilin tereń hám hár tárepleme úyreniw milliy qádiriyatlarımız qayta tiklenip kiyatırǵan házirgi dáwir ushın eń áhmiyetli máselelerdiń biri. Qaraqalpaq klassik ádebiyatında Ájiniyaz oǵada úlken talant iyesi, jetik kórkem sóz sheberi retinde ornı bólek. Bul jaǵday birinshi gezekte, shayır dóretken bay ádebiy miyraslardıń tilinde óz sáwleleniwin tapqan. XIX ásir qaraqalpaq ádebiyatınıń jarıq juldızlarınıń biri Ájiniyaz Qosıbay ulı óziniń ideyalıq dárejesi joqarı, kórkemligi kúshli shıǵarmaları menen názik lirik, tereń oyshıl-danıshpan, xalıqshıl patriot hám gumanist sóz sheberi sıpatında tek ǵana qaraqalpaq ádebiyatında emes, ózi jasaǵan dáwirdegi pútkil Shıǵıs poeziyasınıń rawajlanıwına salmaqlı úles qosqan búlbúlziban ullı shayır bolıp tabıladı [1.109]. Ol qaraqalpaq ádebiyatına túrkiy tilles xalıqlar ushın ortaq bolǵan jazba ádebiyat dástúrlerin alıp kirdi. Ájiniyaz shayırdıń ómiri hám dóretiwshiligin úyreniw XX ásirdiń 30-jıllarınan baslandı. Qaraqalpaq til biliminde qaraqalpaq tiliniń tariyxın hám kórkem shıǵarma tilin izertlew 1960-jıllardan baslap qolǵa alındı. Qaraqalpaq klassikalıq ádebiyat wákilleri shıǵarmalarınıń tilin izertlew de sol dáwirden baslandı