ТУҒМА ЮРАК НУҚСОНЛАРИ

Аннотация

The study involved 66 patients who underwent dental implantation. In the main group, local ozone therapy was included in the complex treatment. A cytological study of neutrophilic leukocytes and epithelial cells in saliva was performed. It was noted that in the main group after ozone therapy, the content of neutrophilic leukocytes and epithelial cells in saliva sharply decreased, approaching normal levels. Key words: perimplantitis, saliva cytology, neutrophilic leukocytes, epithelial cells. Tish implantologiyasining muvaffaqiyatlariga qaramay, implantni tushib qolishiga olib keladigan operatsiyadan keyingi asoratlarning juda katta foizi (10% dan 18% gacha) mavjud. Bu travma, yaradagi shikastlanishlar va aseptik yallig'lanish (peri-implantit) bilan bog'liq, shuning uchun ularning oldini olish tibbiy jihatdan muhim - ijtimoiy vazifa xisoblanadi. Qayta tiklash tibbiyotining ustuvor va istiqbolli yo'nalishi bo’lib-sog'lom va bemor odamning funktsional zaxiralarini 506 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 3, ISSUE 01, 2025. YANUARY ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 oshiradigan yangi texnologiyalarni ishlab chiqish, bemorlarni reabilitatsiya qilishda muhim ahamiyatga ega (Panin A.M., Ivanov S.Yu., 2002). Shu maqsadda so'nggi yillarda implantlarni mustahkamlashga hissa qo'shadigan regeneratsiya va reparativ jarayonlarni kuchaytirishga qaratilgan nofarmakologik usullar keng qo'llanilmoqda, ayniqsa operatsiyadan keyingi erta davrda (Korchajkina I.B., 2002; Orexova L.Yu., 1997). Ozonoterapiya yallig'lanishga qarshi va shishga qarshi ta'sirga ega, operatsiya qilingan to'qimalarda mikrosirkulyatsiyani normallantiradi, qon tomir devorining o'tkazuvchanligini pasaytiradi, metabolik jarayonlarni va tananing immun funktsiyalarini rag'batlantiradi, qon va to'qimalarda kislorod miqdorini oshiradi, neyrotrop va analjezik ta'sirga ega, xamda suyakdagi reparatsion jarayonlarni rag'batlantirib metabolizmni yaxshilaydi. Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, ozon terapiyasi va sikloferon immunomodulyatori yordamida patologik jarayonni tezroq va samaraliroq bartaraf etishga yordam beradigan va shu bilan ortopedik davo muddatini qisqartiradigan davo usuli dolzarb xisoblanadi. Materiallar va uslublar. Tadqiqot maqsadlariga muvofiq barcha bemorlar 2 guruhga randomizatsiyalangan: asosiy va nazorat. Asosiy guruhga operatsiyadan keyingi davrda 2-kundan boshlab mahalliy ozon terapiyasi qo’llanilgan 33 nafar bemor kirdi. Nazorat guruhiga tish implantatsiyasi operatsiyasidan keyingi 2 kundan boshlab an'anaviy davolash-profilaktika kompleksi bilan davolangan, operatsiya maydonini antiseptik eritmalar (xlorheksidin, vodorod periks, furatsilin), bilan ishlov berilgan, ko’rsatmaga ko’ra analgetiklar va antibiotiklar bilan davolashni o'z ichiga olgan 33 bemor kirgan. Operatsiyadan keyingi erta davrni kechishini barcha bemorlarda operatsiyadan keyingi ikkinchi kundan boshlab, so'ngra operatsiyadan keyingi 6-7, 9-10 va 12-kunlarda baholandi. Shuni ta'kidlash kerakki, ozon terapiyasini barcha bemorlar yaxshi ko’tardi, birorta ham bemorda protsedura davomida, va keyingi davrlarda klinik holat yomonlashmadi. Ozon terapiyasidan atigi 2-3 kundan keyin, bemorlarning ko'pchiligida jarrohlik sohasidagi og'riqlaar kamaydi va og'iz bo'shlig'ida operatsiyadan keyingi nohush holatlar sezilarli darajada kamaydi. Va 5-6 kundan so'ng, asosiy guruhdagi bemorlarda nazorat guruhiga nisbatan, mahalliy va umumiy yallig'lanish belgilarining ishonchli pasayishi kuzatildi. 507 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 3, ISSUE 01, 2025. YANUARY ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Ushbu davrda asosiy guruhda og'riqning namoyon bo'lishi bemorlarning atigi 30 %, taqqoslash guruhida esa 62 % bo’ldi, shilliq qavatning shishishi va giperemiyasi mos ravishda 23 va 21 % da, taqqoslash guruhida esa 51 va 46 % da qayd etilgan, choklar chiziqlaridagi fibrinoz karash 25% holatda (qiyoslash guruhida - 42%), mahalliy harorat - 12% holatda (taqqoslash guruhida - 32%), subfebril tana harorati - 3% holatda (qiyoslash guruhida - 8% ), kattalashgan limfa tugunlari - 3% (taqqoslash guruhida - 15%) bo’lgan. Yallig'lanish jarayonining belgilarini ob'ektivlashtirish uchun biz amaliy stomatologiyada ishlatiladigan yallig'lanishni baholashning eng oddiy va informativ usuli sifatida so’lakni sitologik o'rgandik. So'lakdagi neytrofil leykotsitlar va epiteliya hujayralari tarkibini miqdoriy baholaganda me'yorga nisbatan qiyosiy guruhda 1 va 2 sinf periimplantitli bemorlarda so'lakdagi epiteliya hujayralari sonining sezilarli darajada ko'payishi aniqlandi. Goryaev kamerasida hisoblanganda miqdoriy nisbatda ifodalangan so’lakdagi ularning miqdori sog'lom odamlarning o'xshash ko'rsatkichlari bilan solishtirganda sezilarli darajada oshdi va mos ravishda 1,7 ± 0,1 ga nisbatan 4,25 ± 0,3 ni tashkil etdi ( 2,5 baravar ). Epiteliy hujayralarining holatini baholash ular asosan etuk shaklda (etilishning 6-bosqi