ICHKI ISHLAR ORGANLARIDA KADRLAR FAOLIYATINI BASHQARISHNING IJTIMOIY-FALSAFIY JIHATLARI

Аннотация

This article discusses the main directions of personnel management in internal affairs bodies. It plays an important role in the system of psychological support for operational and service activities of personnel. Key words: personnel activities, management, discipline, team, system, leader, subordinate, management style, society, requirements, internal affairs bodies. Ichki ishlar organlarida kadrlar faoliyatini boshqarish ularning samarali ishlashini ta’minlashning asosiy jihatlaridan biri hisoblanadi. Kadrlar boshqaruvining ijtimoiy-falsafiy asoslari etika, axloq va ijtimoiy adolat tamoyillariga asoslangan holda samarali yondashuvlarni shakllantirishga yordam beradi. Mavzuning dolzarbligi kadrlar siyosati samaradorligini oshirish zarurati bilan belgilanadi, ayniqsa, zamonaviy ijtimoiy muammolar sharoitida. Maqolaning maqsadi – ichki ishlar organlarida kadrlar boshqaruvining ijtimoiy-falsafiy jihatlarini o‘rganish, ularning kadrlar siyosati shakllanishiga ta’sirini aniqlash va uni optimallashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqishdir. 773 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1 Ishning vazifalari: 1) Kadrlar faoliyati tushunchasi va mohiyatini falsafiy nuqtai nazardan ochib berish. 2) Kadrlar boshqaruviga ta’sir etuvchi ijtimoiy omillarni aniqlash. 3) Kadrlar faoliyatidagi muammolarni hal etish yo‘llarini taklif qilish. 4) Kadrlar boshqaruvining ijtimoiy-falsafiy asoslari. Ichki ishlar organlarida kadrlar faoliyati xodimlarni tanlash, o‘qitish, rivojlantirish va motivatsiya qilishga qaratilgan chora-tadbirlar tizimini ifodalaydi. Falsafiy nuqtai nazardan qaralganda, bu faoliyat gumanizm, adolat va ijtimoiy tenglik tamoyillariga asoslanadi. Ijtimoiy omillar kadrlar siyosatida zamonaviy jamiyat murakkab transformatsiyalarni boshdan kechirmoqda, jumladan, raqamlashtirish va ijtimoiy qadriyatlarning o‘zgarishi. Ushbu jarayonlar kadrlar siyosatiga ta’sir qiladi: 1) Madaniy va etnik xilma-xillikni hisobga olish zaruriyati. 2) Xodimlar va rahbariyat o‘rtasida ishonchli munosabatlarni shakllantirish. 3) Ijtimoiy fikrning ichki ishlar organlarida faoliyatiga ta’siri. Kadrlar boshqaruvining falsafiy asoslari. Etika va axloq ichki ishlar organlarida xodimlarni boshqarish axloqiy tamoyillarga rioya qilishni talab etadi. Xodimlarning mehnat etikasiga kasbiy halollik, mas’uliyat va fuqarolar huquqlariga hurmat kabi jihatlar kiradi. 1. V. M. Anisimov o‘z dissertatsiyasida «harbiy kadrlar siyosati samarali fuqarolik nazorati uchun ijtimoiy-falsafiy tahlilni talab qilishini ta’kidlaydi» [1, 47-48]. Ijtimoiy falsafa tamoyillari quyidagilardan iborat: Shaxs qadr-qimmati: xodim tashkilotning asosiy qadriyati sifatida qabul qilinadi. Ijtimoiy adolat: kasbiy o‘sish uchun teng sharoitlar yaratish. Jamiyat oldidagi mas’uliyat. Muammolar va ularni hal etish yo‘llari. Zamonaviy muammolar, jumladan, kadrlar o‘zgaruvchanligi, past motivatsiya va stressli ish sharoitlari moslashuvchan yondashuvni talab qiladi. Mumkin bo‘lgan yechimlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: Kadrlarni boshqarishni avtomatlashtirish uchun zamonaviy texnologiyalarni joriy etish. Psixologik qo‘llab-quvvatlash dasturlarini yaratish va xodimlarning kasbiy tayyorgarlik darajasini oshirishdan iborat. Davlat va jamiyatdagi funktsiyalariga ko‘ra, ichki ishlar organlari juda kuchli va muhim ijtimoiy guruhlar va davlat institutlaridan biridir. Ichki ishlar organlarida olib borilayotgan kadrlar siyosati mamlakatda u yoki bu tarixiy bosqichda vujudga kelgan ijtimoiy-siyosiy vaziyatning aksidir. Hozirgi vaqtda xodimlarni tanlash muammosi ichki ishlar organlari uchun juda muhimdir. Bu erda muhim rol xodimlarning operatsion va xizmat faoliyatini axloqiy va psixologik qo‘llab-quvvatlash tizimiga tegishli. U xizmatga nomzodlarni professional psixologik tanlashni, rahbarlarni tayinlash uchun zaxiraga qabul qilinganda xodimlarni psixologik tekshirishni va boshqa bir qator yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi. 774 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1 Har qanday ijtimoiy jarayon singari, kadrlar siyosati ham jamiyatning ijtimoiy rivojlanish ko‘rsatkichlari mezonlarini shakllantirish, unda yuzaga keladigan ijtimoiy muammolarni ta’kidlash, ularni hal qilish usullarini ishlab chiqish va qo‘llash, ijtimoiy munosabatlar va jarayonlarning rejalashtirilgan holatlari va parametrlariga erishishdan iborat. S.V. Koptyakova va E.G. Zinovyevalarning fikrlaricha, «Kadrlar siyosatini tashkil etish boshqaruv organlari faoliyati natijasini ham, tizim ichidagi transformatsiya jarayonini ham hisobga olishi kerakligini ta’kidlaydi»[2, 24-25]. Boshqaruv boshqariladigan tizimda muvozanatni, asossiz iqtisodiy qarorlar, siyosiy vaziyatning keskinlashishi, tabiiy ofatlar va boshqa sabablarga ko‘ra yuzaga kelgan ijtimoiy muammolarni hal qilishni ta’minlashi kerak. Uning yutug‘i uchun jamoa tashkiliy va boshqaruv organlariga ega. Ishlab chiqarish jarayonlarini muvofiqlashtirish, boshqarish zarurati ma’muriy tuzilmani yaratadi, unda jamoa a’zolari boshqaruv darajalari (yo‘n