INKLYUZIV TURIZM VA UNING AHAMIYATI

Аннотация

This article discusses what inclusive tourism is. In order to increase the socialization of people with disabilities, information is provided on the development of inclusive tourism, as well as the growth of industrial sectors in countries as a result of tourism development, the opening of additional jobs, and experience in this area around the world and in Uzbekistan. Key words: Inclusive tourism, disability, excursions, charitable foundations, Braille alphabet, guide services, Tourism Association of Uzbekistan, World Health Organization (WHO). ИНКЛЮЗИВНЫЙ ТУРИЗМ И ЕГО ЗНАЧЕНИЕ Аннотация. В этой статье рассмотрено, что такое инклюзивный туризм. В целях повышения социализации людей с ограниченными возможностями приводятся сведения о развитии инклюзивного туризма, а также росте промышленных отраслей в странах в результате развития туризма, открытии дополнительных рабочих мест, опыт в этой области во всем мире и в Узбекистане. Ключевые слова: Инклюзивный туризм, инвалидность, экскурсии, благотворительные фонды, алфавит Брайля, услуги гидов, Ассоциация туризма Узбекистана, Всемирная организация здравоохранения (ВОЗ). Inklyuziv turizm o‘zi nima? - Ushbu soʻzni tavsiflash uchun turli xil atamalar ishlatilgan, masalan, "Toʻsiqsiz turizm", "Mavjud turizm" yoki "Kirish turizmi", bu soʻzlarni hayotingiz davomida uchratgan boʻlishingiz mumkin, ammo afsuski, bu atamalar tor va aldamchi, ular nuqsoni bor boʻlgan odamlarga nisbatan qoʻllaniladigan notoʻg‘ri tushuncha hisoblanadi. Hozirda “Inklyuziv turizm” atamasi boshqa soʻzlardan koʻra afzal koʻriladi, chunki u birorta nogironligi bor insonlarning guruhini ajratib koʻrsatmaydi. Bunda turizm muassasasiga kirgan har bir kishi oʻz qobiliyatidan qat’i nazar, mehmon va mijoz sifatida oʻzini yaxshi qabul qiladigan va qadrlanadigan muhit yaratadi. Inklyuziv turizm universal ya’ni nogironligi boʻlgan shaxslarning hammasiga toʻg‘ri keladigan tamoyillarini oʻz ichiga oladi, bu esa yoshi, oʻlchami, qobiliyati yoki nogironligidan qat’i nazar, barcha nogironligi boʻlgan shaxslar kirishi, tushunishi va undan maksimal darajada foydalanishi uchun sharoit 58 yaratadi. Bunda nogironlar aravachasidan foydalanadiganlar uchun rampalar va koʻzi ojizlar uchun brayl yozuvidagi belgilar bilan ta'minlanishgacha mavjud boʻladi. Oddiy qilib aytganda, inklyuziv turizm nafaqat turizmni nogironligi bor boʻlgan insonlar uchun ochiq qiladi balki, ular uchun unutilmas sarguzashtlar va oʻzlarini mustaqil his qilishlarini ta’minlaydi. Diqqatga sazovor joylar har bir inson oʻz koʻzi bilan koʻrishi uchun yaratilishi kerak, bunga nogiron insonlar ham kiradi. Turizm soʻzi uchta hislatni oʻz ichiga oladi bular: 1. mavjudlik 2. qulaylik 3. jozibadorlik Mavjudlik deganda turistik zonalarining yaratilishi hamda qadimiy obidalarni asrash koʻzda tutiladi. Qulaylik deganda esa hammani (dini, irqi, millati, jinsi, koʻrinishi, qobiliyatlaridan qat’i nazar) oʻz ichiga ola oladigan turistik zonalar nazarda tutiladi. Ammo jozibadorlikka kelsak, bunda nogironlarning koʻp qismi buni anglamay qoladilar chunki nogironlarga bo ‘lgan imkoniyatlar juda kamligi sababli ular koʻoincha mehmonxonadan tashqariga chiqa olmaydilar. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) va Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT)ning ma’lumotlariga qaraganda nogironlar dunyodagi eng ozchilik guruhdir yoki dunyo aholisidan bir milliard odam va indoneziyaliklarning taxminan 10 foiz aholisini tashkil qiladi [2]. Nogironlar uchun sayohat ularning nogironlik turiga qarab(ya’ni jismoniy, hissiy, aqliy). Infratuzilmalar jismoniy jihatdan nogironligi borlar uchun kassa mashinasi shaklida boʻlishi mumkin yoki nogironlar aravachasi ijarasi, eshitish va gapirishda nuqsoni bor nogironlar uchun imo-ishora tilidan foydalanadigan ekskursiya gidlari, maxsus audio va brayl xaritalari yordamida ekskursiyalar shaklida boʻlishi mumkin. Koʻpgina tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, inklyuziv turizm rivojlanishi aholi bandligiga katta hissa qoʻshadi, mijozlar bazasi va bozor ulushini oshiradi, mavsumiylik ta'sirini kamaytiradi, raqobatdosh ustunliklardan foydalanadi va maqsadli raqobatbardoshlikni oshiradi. Turli xil nogironligi boʻlgan shaxslar sog‘lom insonlar bilan birga hech qanday toʻsiqlarsiz sayohat qilishni boshlaydilar. Inklyuziv turizm kelajagi. Turli xil nogironlikka ega insonlar koʻpincha boshqalar bilan sayohat qilishsa-da, dalillar shuni koʻrsatadiki, koʻpchilik nogironligi boʻlgan insonlar mustaqil sayohat qilishni afzal koʻrishadi. Jamiyat turli xil qobiliyatlarga ega boʻlgan odamlarning xohishlarini, ehtiyojlarini hamda qarorlarini qabul qilishi va tushunishi kerak. Biz jamiyatimizni hammani birdek qamrab oladigan qilishimiz kerak. Buning uchun nogiron insonlarning talablaridan kelib chiqqan holda ularga foyda keltiradigan va jamiyatda oʻzlarini qulay tutishlari uchun takliflar ishlab chiqilishi kerak. Umumjahon dizaynidagi mukammallik markazi ta'kidlaganidek, "Bu aholining ozchilik qismi manfaati uchun maxsus talab emas. Bu yaxshi dizaynning asosiy shartidir. Agar