TALABALARDA IJTIMOIY FAOLLIKNI SHAKILLANTIRISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Аннотация

The article analyzes the psychological characteristics of the formation of students' social activity. The formation of social activity is closely related to the educational process, the motivation of the individual, his interests and the influence of the social environment. Also, pedagogical and psychological approaches aimed at increasing social activity are analyzed. The importance of leadership skills, teamwork skills and self-development in the effective organization of this process is indicated. Keywords: Social activity, psychological characteristics, student, motivation, social environment, leadership, pedagogical approach, personal development, educational process, psychological impact. Аннотация: В статье анализируются психологические особенности формирования социальной активности студентов. Подчеркивается, что формирование социальной активности тесно связано с мотивацией, интересами и влиянием социальной среды на образовательный процесс. 702 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 12, 2024. DECEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Также анализируются педагогические и психологические подходы, направленные на повышение социальной активности. Показана важность лидерских качеств, навыков работы в команде и саморазвития в эффективной организации этого процесса. Ключевые слова: Социальная активность, психологические характеристики, студент, мотивация, социальная среда, лидерство, педагогический подход, развитие личности, образовательный процесс, психологическое воздействие. Kirish: Zamonaviy jamiyat rivojlanishida yoshlarning ijtimoiy faolligi muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, talabalar yoshidagi shaxslar jamiyatning eng faol qatlamini tashkil etib, ular ijtimoiy-siyosiy jarayonlarda hamda iqtisodiy islohotlarda muhim rol o‘ynashadi. Shuning uchun talabalarda ijtimoiy faollikni shakllantirish bugungi ta'lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sanaladi. Mazkur jarayonni samarali tashkil qilish psixologik qonuniyatlarni chuqur o‘rganishni talab etadi. Asosiy qism: Ijtimoiy faollik – shaxsning jamiyatda o‘z rolini anglash, faol ishtirok etish, o‘z fikrlarini erkin bildirish va ijtimoiy masalalarni hal etishga qaratilgan harakatlari yig‘indisi sifatida talqin qilinadi. Bu faollik shaxsning maqsadlari, qiziqishlari, ehtiyojlari va motivatsiyasiga bog‘liq. Yoshlar orasida ijtimoiy faollikni rivojlantirish jamiyatni barqaror rivojlantirish va demokratik qadriyatlarni qaror toptirish uchun zarur. Talabalarning ijtimoiy faolligini shakllantirish omillari haqida ko’rib chiqsak. Bularning eng asosiylaridan biri motivatsiyadir. Motivatsiya Talabaning jamiyatdagi o‘z o‘rnini anglash, kelajakdagi hayotiy maqsadlarini belgilash va ularga erishish uchun motivatsiya darajasi yuqori bo‘lishi zarur. Motivatsiya ijtimoiy faollikni rag‘batlantiruvchi asosiy omillardan biridir. Talabalarda ijtimoiy faollikni shakllantirish jarayonida motivatsiya asosiy omillardan biri hisoblanadi. Motivatsiya talabaning maqsadlari, ehtiyojlari va qiziqishlarini uyg‘otuvchi ichki kuch bo‘lib, uning ijtimoiy jarayonlarda faol ishtirok etishiga turtki beradi. Yuqori motivatsiyaga ega talabalar ijtimoiy loyihalarda ishtirok etishga, jamoat ishlariga hissa qo‘shishga va shaxsiy rivojlanish uchun yangi imkoniyatlarni izlashga intilishadi. Ijtimoiy faollikni shakllantirishda ichki va tashqi motivatsiyaning uyg‘unligi muhim. Ichki motivatsiya talabaning shaxsiy qiziqishlari va ichki ehtiyojlariga asoslanadi, tashqi motivatsiya esa mukofot, rag‘bat yoki maqtov kabi 703 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 12, 2024. DECEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 omillar orqali shakllanadi. Shuning uchun ta’lim muassasalari talabalarning ichki motivatsiyasini qo‘llab-quvvatlash bilan birga, tashqi motivatsiyani oshirish mexanizmlarini ham takomillashtirishi zarur. Motivatsiyaning talabalarda ijtimoiy faollikni shakllantirishdagi roli ularning jamiyatdagi faolligi, liderlik qobiliyatlari va shaxs sifatida o‘sishida beqiyos ahamiyatga ega. Shu sababli, ta’lim jarayonida motivatsiyani oshirishga yo‘naltirilgan chora-tadbirlar samaradorlikni oshirishning muhim sharti hisoblanadi. Ta'lim muhitining roli: Universitetlarda talabalarning ijtimoiy faolligini rivojlantirish uchun turli loyihalar, jamoat ishlari, tanlovlar va seminarlar tashkil etilishi muhimdir. Ushbu tadbirlar talabalarda jamoada ishlash ko‘nikmasini shakllantiradi va ularning faolligini oshiradi. Talabalarda ijtimoiy faollikni shakllantirishda ta'lim muhitining o‘rni juda muhimdir. Mazkur muhit nafaqat bilim olish jarayonini tashkil etadi, balki talabaning ijtimoiylashuvi, shaxsiy rivojlanishi va ijtimoiy faolligini rag‘batlantiradi. Ijobiy va qo‘llab-quvvatlovchi ta'lim muhitida talaba o‘zini erkin his qiladi, jamiyatda faol ishtirok etish ko‘nikmalarini rivojlantiradi va o‘z fikrlarini erkin ifoda etishga intiladi. Universitetlarda o‘quv jarayonini faqat nazariy bilimlar bilan