Oʻzbekistonning xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik aloqalari

Аннотация

В данной статье рассказывается о широком сотрудничестве Узбекистана с международными организациями в политической, экономической, экологической и культурной сферах. Освещены инициативы и проекты страны, реализуемые в рамках таких организаций, как ООН, ШОС, ЕС и ОИС. Подчеркивается, что международное сотрудничество способствует глобальной интеграции и устойчивому развитию Узбекистана. Kalit so’zlar: O‘zbekiston, xalqaro tashkilotlar, BMT, ShHT, Yevropa Ittifoqi, Islom Hamkorlik Tashkiloti, xalqaro hamkorlik, iqtisodiy rivojlanish, ekologiya, madaniyat, iqlim o‘zgarishi, Aral dengizi, transport aloqalari, barqaror rivojlanish. Key words: Uzbekistan, international organizations, UN, SCO, European Union, Organization of Islamic Cooperation, international cooperation, economic development, ecology, culture, climate change, Aral Sea, transport links, sustainable development. 84 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 12, 2024. DECEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 Ключевые слова: Узбекистан, международные организации, ООН, ШОС, Европейский Союз, Организация Исламского Сотрудничества, международное сотрудничество, экономическое развитие, экология, культура, изменение климата, Аральское море, транспортные связи, устойчивое развитие. Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan beri xalqaro tashkilotlar bilan faol va serqirra hamkorlik olib bormoqda. Ushbu aloqalar mamlakatning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlanishida muhim oʻrin tutadi. Quyida Oʻzbekistonning xalqaro tashkilotlar bilan asosiy hamkorlik yoʻnalishlari kengroq bayon etilgan: 1. Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) va uning agentliklari. Oʻzbekiston 1992-yilda BMTga aʼzo boʻldi. Shundan beri mamlakat BMTning rivojlanish dasturlari (UNDP), bolalar fondi (UNICEF), oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti (FAO), hamda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (WHO) bilan yaqin hamkorlik qilib kelmoqda. Mamlakat BMTning iqlim oʻzgarishi, barqaror rivojlanish va inson huquqlarini taʼminlash sohasidagi tashabbuslarini qoʻllab- quvvatlaydi. 2. Yevropa Ittifoqi (YI) bilan aloqalar. Yevropa Ittifoqi Oʻzbekiston bilan savdo, taʼlim, ekologiya va madaniyat sohalarida yaqin aloqalarni rivojlantirmoqda. "Barqaror rivojlanish uchun sheriklik va hamkorlik toʻgʻrisida kelishuv" doirasida Oʻzbekiston YIning texnik yordam dasturlarida faol ishtirok etmoqda. 3. Shanxay Hamkorlik Tashkiloti Oʻzbekiston ShHTning asosiy aʼzolaridan biri hisoblanadi. Ushbu tashkilot doirasida mamlakat xavfsizlik, transport va energetika sohasida sheriklikni rivojlantirmoqda [1,2]. Tashkilotning 2004-yilgi Toshkent sammiti va keyinchalik Samarqandda oʻtgan tadbirlarda muhim qarorlar qabul qilindi. 4. Islom Hamkorlik Tashkiloti (IHT) Oʻzbekiston musulmon mamlakatlari bilan aloqalarni mustahkamlash maqsadida IHTning faol ishtirokchisiga aylandi. Madaniyat va taʼlim sohasida OIC SESRIC hamda IDB (Islom Taraqqiyot Banki) bilan hamkorlik qilmoqda. 5. Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi MDH doirasida Oʻzbekiston iqtisodiy integratsiya, transport-kommunikatsiya aloqalarini rivojlantirish va xavfsizlikni taʼminlash boʻyicha faol ish olib bormoqda. MDH iqtisodiy kengashi va boshqa tashkilotlar orqali hamkorlik qilinmoqda. 6. Turkiy Davlatlar Tashkiloti (TDT). Oʻzbekiston TDTda faol aʼzo sifatida savdo, transport va madaniy hamkorlikni rivojlantirishda qatnashmoqda. Turkiy davlatlarning iqtisodiy va madaniy birligi uchun platforma yaratish Oʻzbekistonning ustuvor yoʻnalishlaridan biridir. 7. Jahon banki va xalqaro 85 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 12, 2024. DECEMBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 moliyaviy institutlar: Jahon banki, Xalqaro valyuta jamgʻarmasi (XVJ) va Osiyo taraqqiyot banki (OTB) bilan hamkorlik Oʻzbekiston iqtisodiyotini diversifikatsiya qilish va islohotlarni qoʻllab-quvvatlashda muhim oʻrin tutmoqda. Energetika, infratuzilma va qishloq xoʻjaligini modernizatsiya qilish loyihalari ushbu tashkilotlar ishtirokida amalga oshirilmoqda. 8. Ekologiya va global masalalar bo'yicha hamkorlik. Oral dengizi inqirozini hal qilish va mintaqaviy ekologik muammolarni bartaraf etish borasida xalqaro tashkilotlar, jumladan, Global ekologik jamgʻarma (GEF) va BMTning atrof-muhit dasturi (UNEP) bilan birgalikda ishlamoqda. Oʻzbekistonning xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik faoliyati mintaqaviy va global darajada barqarorlik, taraqqiyot va xavfsizlikni taʼminlashga qaratilgan. Shu bilan birga, ushbu aloqalar mamlakatning milliy manfaatlarini ilgari surish va jahon hamjamiyatida faol rol oʻynashiga xizmat qilmoqda. 9. Markaziy Osiyo mintaqaviy hamkorlik tashkilotlari: Markaziy Osiyo davlatlari bilan hamkorlik: Oʻzbekiston qoʻshni davlatlar bilan mintaqaviy hamkorlikni mustahkamlashda faol ishtirok etmoqda. Suv resurslarini boshqarish, transport aloqalarini yaxshilash va savdo-sotiqni rivojlantirish boʻyicha tashabbuslar ilgari surilmoqda [1,3]. Xalqaro suv xo