KO’P HOMILALI HOMILADORLIKDA KO’P SUVLILIK

Аннотация

Ko'p suvlilik bilan kechadigan ko'p homilali homiladorlik - bu bachadonda bir nechta homila rivojlanishi va amniotik suyuqlikning ortiqcha miqdori bo'lgan holat. Ushbu maqolada ko'p homilali homiladorlik va poligidramnioz o'rtasidagi munosabatlar, shuningdek, ularning ona va homila salomatligiga ta'siri bo'yicha joriy ma'lumotlar keltirilgan. Biz patogenez mexanizmlarini, ushbu shartlar bilan bog'liq sabablar va xavflarni, jumladan, muddatdan oldingi tug'ruq kabi asoratlarni ko'rib chiqamiz. Shuningdek, tug'ruq onalar va yangi tug'ilgan chaqaloqlar uchun qulay natijalarga erishish uchun homiladorlik sog'lig'ini erta aniqlash va monitoring qilish muhimligini ta'kidlaydi. Kalit so’zlar: ko’p homilali homiladorlik, poligidroamnioz, homiladorlikga ta'sir, muddatdan oldingi tug’ruq. Kirish. Ko'p homilali homiladorlik akusherlik va ginekologiyada muhim muammolardan biridir, chunki bu ona va homila uchun xavfning oshishi, shu jumladan poligidramnioz kabi asoratlar bilan bog'liq. Poligidramnioz yoki amniotik suyuqlikning ortiqcha to'planishi homilaning rivojlanishiga va homiladorlikning borishiga ta'sir qilishi mumkin. Ushbu sharhda biz ko'p homilali homiladorlik va poligidramniozning asosiy jihatlarini, jumladan ularning klinik xususiyatlarini, yuzaga kelishi mumkin bo'lgan asoratlarni va davolash usullarini ko'rib chiqamiz. Ko'p homilali homiladorlik ikki yoki undan ortiq homila rivojlanayotgan homiladorlik deb ta'riflanadi. U bir xil (monozigotik) yoki ajratilgan (dizigotik) bo'lishi mumkin. Monozigot egizaklar bitta urug'lantirilgan tuxumdan hosil bo'ladi va bir xil genetik materialga ega. Dizigotik egizaklar ikki xil tuxumdan paydo bo'ladi va turli jinslarda bo'lishi mumkin (Bennett & S.E. Hafez, 2020). 2020 yilda Evropadagi barcha tug'ilishlarning taxminan 13 foizi ko'p tug'ilishdir (Yevropa perinatal salomatlik hisoboti, 2020). 2020 yilgi ma'lumotlarga ko'ra, ko'p homiladorlik holatlari yordamchi reproduktiv texnologiyalardan (YRT) foydalanish va homiladorlik paytida onaning yoshini oshirish natijasida ko'paygan (Martin va boshq., 2020). Yosh o'tishi bilan ko'p homilali homiladorlik holatlari ortadi. CDC ma'lumotlariga ko'ra, 30 yoshdan oshgan ayollar, ayniqsa 35 yoshdan keyin ko'p homilali homiladorlik uchrash xavfi yuqori. Yordamchi reproduktiv texnologiyalar (YRT): YRTning (masalan, ekstrakorparal urug'lantirish) joriy etilishi ham ko'p homilali homiladorlik sonining ko'payishiga olib keldi. 2020 yilda Qo'shma Shtatlardagi barcha ko'p homiladorlikning taxminan 30 foizi YRT natijasidir (CDC, 2020). 131 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo Ma'lumotlarga ko'ra, Qo'shma Shtatlarda har 30 homiladorlikdan 1 nafari ko'p homilalidir. 2019 yilda bu ko'rsatkich 1000 tug'ilgan chaqaloqqa 33,2 ni tashkil etdi (Martin va boshq., 2020). O‘zbekistonda, boshqa mamlakatlarda bo‘lgani kabi, ko‘p homilali homiladorlik holatlari ko‘payib bormoqda, bu odatda onalarning yoshi va ekstrakorporal urug‘lantirish kabi zamonaviy tibbiy usullardan foydalanish bilan bog‘liq. Turli maʼlumotlarga koʻra, Oʻzbekistonda koʻp homilali homiladorlikning uchrash chastotasi barcha homiladorlikning 1% dan 3% gacha boʻlishi mumkin, ammo aniq koʻrsatkich mintaqa va yilga qarab farq qilishi mumkin. Dastlabki tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, ko'p homilali homiladorlik erta tug'ilish xavfini oshirishi mumkin, bu xavf egizaklar uchun 50-60% va undan ko'proqni tashkil qiladi (Haugen va boshq., 2021). Mavjud statistik ma'lumotlar ona va homila uchun asoratlarni oldini olish uchun ko'p homilali homiladorlikni diqqat bilan kuzatib borish muhimligini ta'kidlaydi. Tadqiqotlar ko'p homilali homiladorlikni dinamikasini yaxshiroq tushunish va ularni boshqarishga yondashuvlarni optimallashtirish uchun davom etmoqda. Ko'p e'tibordan chetda qoladigan, ammo aniqlangan asoratlardan biri bu poligidramniozdir. Poligidramnioz (yoki amniotik suyuqlikning ko'pligi) homiladorlikning 32-haftasida 2000 ml dan ortiq amniotik suyuqlik miqdori bilan tavsiflanadi. Poligidramniozning asosiy sabablari: - ko'p homilali homiladorlikni (egizak va uch odan ortiq homila) - Homiladorlik davrida diabet - homiladagi genetik anomaliyalar, masalan, aninsefaliya - Infeksiyalar (masalan, sitomegalovirus) (Norton va boshq., 2022). Ro'yxatga olingan sabablardan ko'rinib turibdiki, poligidramnioz va ko'p homilali homiladorlikni o'zaro og'irlashtiruvchi hodisalardir. Ular ko'pincha birga aniqlanadi. Ko'p homilali homiladorlikda poligidramniozning sabablari Ko'p homiladorlikda poligidramnioz bir qator omillar tufayli yuzaga kelishi mumkin: Hajm kompensatsiyasi: Har bir homila amniotik suyuqlikning o'ziga xos hajmini talab qiladi va agar bir nechta homila bo'lsa, ko'proq suyuqlik talab qilinadi, bu esa ortiqcha to'planishga olib kelishi mumkin. Homilalararo munosabatlar: Egizaklar va boshqa ko'p homilali homiladorliklarda ular o'rtasida ortiqcha suyuqlik hajmiga hissa qo'shishi mumkin bo'lgan homilalararo transfuziya sindromi rivojlanish ehtimoli mavjud (Bennett & Ha