К содержанию
РецензированоRU2026

"BEYOND WORDS: THE CULTURAL CHALLENGES OF TRANSLATION"

YOSH OLIMLAR · ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI · Azimjon Ergashev Erkin o’g’li (in-academy.uz/index.php/yo) · Student of UZSWLU (in-academy.uz/index.php/yo) · Artistic Terms (in-academy.uz/index.php/yo) · Fresco Translation (in-academy.uz/index.php/yo) · Cultural Mediation. (in-academy.uz/index.php/yo)

Молодые ученые · 2026

Аннотация

Эта статья углубляется в искусство перевода текстов, имеющих богатое культурное значение, особенно когда речь идет о литературе, религиозных писаниях и культурных артефактах. Он исследует взаимосвязь между языком и культурой, объясняя, что слова являются не только носителями значения, но и отражают основные ценности культур, из которых они происходят. На примерах английского и узбекского языков обсуждается проблема перевода терминов, специфичных для культуры, таких как концепция времени («вакт») и выражения устойчивости, сохраняя при этом их эмоциональную и философскую глубину. В статье также рассматриваются важные стратегии перевода, такие как локализация, динамическая эквивалентность и формальная эквивалентность, с упором на сохранение культурной сущности оригинального текста. Предлагая практические примеры, он дает читателям более глубокое понимание сложностей, связанных с переводом культурно значимых произведений. Ключевые слова: Культурный перевод, Лингвистическая целостность, Локализация, Динамическая эквивалентность, Формальная эквивалентность, Культурные нюансы, Культурно значимые тексты, Перевод религиозных текстов, Художественный перевод, Узбекская культура, Техники перевода, Концепция времени (вакт), Выражения устойчивости, Художественные термины, Фреска Перевод, Культурная медиация. Annotatsiya: Ushbu maqolada boy madaniy ahamiyatga ega matnlarni tarjima qilish san'ati, ayniqsa adabiyot, diniy bitiklar va madaniy artefaktlar bilan ishlash ko'rib chiqiladi. Bunda til va madaniyat o'rtasidagi munosabatni o'rganadi, so'zlar nafaqat ma'no vositasi, balki ular kelib chiqqan madaniyatlarning asosiy qadriyatlarini ham aks etadi. Ingliz va o‘zbek 131 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo tillaridan misollar yordamida vaqt tushunchasi (“vaqt”) va chidamlilik ifodalari kabi madaniy jihatdan o‘ziga xos atamalarni ularning hissiy va falsafiy teranligini saqlab qolgan holda tarjima qilish muammosi muhokama qilinadi. Maqolada mahalliylashtirish, dinamik ekvivalentlik va rasmiy ekvivalentlik kabi muhim tarjima strategiyalari ham yoritilgan boʻlib, asl matnning madaniy mohiyatini saqlashga eʼtibor qaratilgan. Amaliy misollar keltirish orqali u o‘quvchilarga madaniy ahamiyatga ega asarlarni tarjima qilish bilan bog‘liq murakkabliklarni chuqurroq tushunish imkonini beradi. Kalit so‘zlar: Madaniy tarjima, lingvistik yaxlitlik, mahalliylashtirish, dinamik ekvivalentlik, rasmiy ekvivalentlik, madaniy nuanslar, madaniy ahamiyatga molik matnlar, diniy matnlar tarjimasi, adabiy tarjima, o‘zbek madaniyati, tarjima texnikasi, vaqt tushunchasi (vaqt), tarjima, madaniy vositachilik. In the world of translation, the challenge often extends beyond the mere conversion of words from one language to another. Particularly when dealing with culturally significant texts—such as literature, historical documents, religious scriptures, and films—translators must navigate the complexities of culture, tradition, and history. Language is deeply embedded in cultural context, and every translation carries the weight of both linguistic and cultural meanings. This article explores the challenges of translating culturally rich texts, providing concrete examples and highlighting the key techniques used by translators to maintain cultural integrity. Language and Culture: The Inseparable Bond At the heart of any translation lies the intricate relationship between language and culture. Words are not mere vessels of meaning—they are reflections of the culture they arise from. An example of a cultural difference between English and Uzbek is how each language approaches the concept of time. In English, "time" is a fairly abstract concept, often treated as a linear, measurable resource ("time is money" or "time flies"). However, in Uzbek, the word "vaqt" (vaqt) carries a different cultural context. Uzbek proverbs and sayings reflect a more cyclical, organic view of time. For example, "Vaqt o'zgarmas, odam o'zgaradi" means "Time does not change, but a person changes." This reflects a broader, more philosophical perspective on time, often emphasizing personal growth and the cyclical nature of life rather than a strict, linear progression of minutes and hours. Translating "time" into Uzbek as "vaqt" is straightforward, but the deeper cultural implications may be lost if the translator does not account for these nuances. In literature, particularly in poetic or philosophical texts, this difference becomes even more apparent. Such examples highlight the challenge of translating not only the words but also the cultural resonance they hold. This is especially important when translating literary works, where nuances, idiomatic expressions, and cultural references play a pivotal role in shaping meaning. Religious Texts: The Quran Religious texts pose another unique challenge in translation, as they are not merely linguistic documents—they are considered sacred and culturally revered. The Quran, for instance, is traditionally rec

Доказательный фрагмент

«Эта статья углубляется в искусство перевода текстов, имеющих богатое культурное значение, особенно когда речь идет о литературе, религиозных писаниях и культурных артефактах.»

Образец извлечения

Демо-превью

Эта статья углубляется в искусство перевода текстов, имеющих богатое культурное значение, особенно когда речь идет о литературе, религиозных писаниях и культурных артефактах. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Cultural Translation, Linguistic Integrity, Localization, Dynamic Equivalence, Formal Equivalence, Uzbek Culture, Resilience Expressions, Time Concept (vaqt), Cultural Nuances, Religious Texts Translation, Fresco Translation, Translation Techniques, Culturally Significant Texts, Literary Translation, Artistic Terms, Cultural Mediation.
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники