BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA ILMIY DUNYOQARASH ELEMENTLARI SHAKLLANTIRISHDA ONA TILI FANINING AHAMIYATI

Аннотация

В данной статье осознается значение науки языка Шэ в воспитании младших школьников и формировании их мировоззрения. Глубокое освоение этого предмета расширяет знания об окружающем и воспитывает уважение к родному языку. Ключевые слова. Это язык, образование, словарный запас, студенты, научное мировоззрение, процесс, учитель, язык и мышление. Annotation. This article discusses the importance of the subject of the language in the education of primary school students and the formation of their worldview. Deep mastery of this subject expands knowledge about the environment and cultivates respect for one's native language. Keywords. The language, education, word groups, students, scientific worldview, process, teacher, language and thought. Boshlangʻich sinf oʻqituvchilariga ona tili fanidan asosan ot, sifat, son, feʼl soʻz turkumlari koʻrib oʻtiladi. Bunda boshlang‘ich sinf oʻquvchilari bunday soʻz turkumlarini oʻrganish davomida juda koʻp bilimlarga ega boʻlishadilar. Bolalar soʻz turkumlari haqida yetarlicha bilimga ega boʻlishgandan keyin soʻz turkumlaridan qatnashtirib gaplar tuzushadilar va gaplardan matnlar tuzadilar.Ona tilini oʻrganish jarayonida bolalar gapirib oʻtirgan soʻzini ham qanday tovush va harflardan tashkil topganligini biladilar. Hozirgi kunda bilimli, intellektual,barkamol mustaqil fikrga, oʻz dunyoqarashiga ega yoshlarni tarbiyalash har bir pedagogning zimmasiga yuklatilmoqda desak adashmagan boʻlamiz. 113 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev aytganlaridek ,,Farzandlarimizning qobilyatlarini roʻyobga chiqarishga bolalikdan e’tibor berib ularning kamoloti uchun barcha imkoniyatlarimizni safarbar etsak yurtimizdan yana koʻplab Beruniylar, Ibn Sinolar, Ulugʻbeklar yetishib chiqadi men bunga ishonaman [1] deb aytib oʻtadilar. Mana shunday yurtboshimiz aytib oʻtganlaridek bunday ilmli buyuk insonlar boʻlishi uchun poydevori mustahkam qoʻyish kerak boʻladi. Boshlangʻich sinf oʻquvchilarini uyga qiyoslasak boʻladi. Oʻquvchilarga ham poydevor boshlangʻich sinfdan boshlanadi. Uy qurilganda avval poydevorni mustahkam qilinadi. Poydevori mustahkam har qanday narsa ham yuksalishda davom etadi. Boshlangʻichdan mustahkam boʻlmadimi bir kun emas bir kun bunday uy qulaydi albatta. Hozirgi kunda boshlangʻich sinf oʻqituvchilariga bilim olishiga va ushbu yuksak maqsadlarga erishish uchun barcha shart-sharoitlar yaratilmoqda. Bunday imkoniyatlardan albatta, har bir inson unumli foydalanishlari kerak. Oʻquvchilarda oʻqituvchi ona tili fanidan bilim berishi bilan amaliyotda qoʻllay olishi yanada ongli va teran fikrlashga yordam beradi. Oʻquvchilar bir biri bilan suhbatlashish orqali dunyoqarashlari ham kengayib boradi. Ona tilida soʻzlar, soʻzlardan gaplar bogʻlab matn yaratadilar. Bunday hollarda oʻquvchida oʻz fikr doirasi kengayadi. Dunyoqarash - olamni eng umumiy tarzda tasavvur qilishga aytiladi. Ona tilini oʻrganish jarayonida oʻquvchilarda dunyoqarash asoslarini shakllantirish masalarini hal qilishda ona tili oʻrganishga asos boʻladigan materiallar alohida ahamiyatga ega. Ona tilimizga jamiyatimizning rivojlanishi bilan bogʻliq holda rivojlanadigan ilmiy qarashga zamin yaratish muhim ahamiyatga ega. Tilning leksik tomoni tez rivojlangan boʻlgani uchun,til leksikasini boshlangʻich sinf oʻqituvchilarini misolida keltirsak boʻladi.Boshlangʻich sinf oʻquvchilari ham tez rivojlanuvchi boʻladi. Oʻquvchilarda ilmiy dunyoqarashni elementlari shakllantirishdir. Til bilan tafakkur uzviy bogʻliq hisoblanadi.Tafakkur soʻz vositasida yuzaga keladi. Til esa tafakkur mahsuli hisoblanadi. Maktabda oʻquvchilar tilning barcha tomonlarini (talaffuzi,fonetikasi,leksikasi, grammatikasi, soʻz yasalishi) ni bogʻliq holda oʻrganish ona tilini oʻrgatishdagi yetakchi tamoyil boʻlib xizmat qiladi.Bunday tamoyillarini oʻrganishda oʻquvchilarning tilini murakkab, rivojlanuvchan hisoblanadi.Maktabda oʻquvchilarga ilmiy dunyoqarash asoslarini shakllantirishda masalasini hal qilishda ona tilini oʻrgatishga asos boʻladigan materiallar qimmatga ega. Oʻquvchilarga tilni oʻrgatishda hayotiy materiallardan foydalanish katta ahamiyatga ega.Oʻquvchilarda nazariy bilimlarni xarakterlarni umumlashtirib materiallar yigʻib ularga amaliyotda shu olgan bilimlarini qoʻllay olishlariga oʻrgatish kerak.Tilga oid bilimga ega boʻlgan 114 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference oʻquvchida nutq faoliyatining sifati oʻzgaradi. Oʻquvchilarda ogʻzaki va yozma koʻnikmalarini bir paytning oʻzi shakllantirib borish kerak. Ona tilida mustaqil soʻz turkumlaridan biri ot soʻz turkumi bolajonlar uchun juda kerakli boʻlgan soʻz turkum hisoblanadi.ot soʻz turkumi kim? nima? qayer? soʻroqlari javob boʻladi.Ular oila aʼzolari ot soʻz turkumiga kirishini ishlatayotgan oʻquv qurollarining va qayerda yashashini bilish uchun bu soʻz turkumi aks qotib qoladi. Ota, ona, bobo, buvisi kim? soʻrogʻiga javob boʻlishini bilib oladilar. Maktabdag