ЎЗБЕКИСТОНДА ЭКОЛОГИК PR РИВОЖЛАНИШ ТЕНДЕНЦИЯЛАРИ

Аннотация

Ушбу мақолада экологик ПР таҳлили амалга оширилган. Унинг асосий мақсади экологик кун тартибидан келиб чиққан ҳолда ташкилот ва жамият ўртасида ҳар томонлама ўзаро манфаатли алоқа ўрнатиш. Атроф муҳитни муҳофаза қилиш – бу жамоа бўлиб ҳал қилинадиган масала ҳисобланади. Бугунги куни дунё атроф муҳит ёмон таъсир қиладиган ҳар муаммолар билан тўқнош келмоқда. Мақолада контент таҳлили асосида Ўзбекистондаги ташкилотларнинг экологик ҳолат ва табиятга салбий таъсирни камайтиришга қаратилган ПР кампанияларни тадқиқ қилинган. Калт сўзлар: Экологик ПР, экологик муаммолар, экологик хабардорлик, ижтимоий рекламалар, ижтимоий роликлар, медиа макон. Annotation: In this article, an ecological PR analysis is carried out. Its main goal is to establish a mutually beneficial relationship between the organization and society based on the environmental agenda. Environmental protection is a collective issue. Today, the world is faced with all kinds of problems that affect the environment. Based on content analysis, the article researches the PR campaigns of organizations in Uzbekistan aimed at reducing the negative impact on the environment and nature. Key words: Environmental PR, environmental problems, environmental awareness, social advertising, social videos, media space. Аннотация: В данной статье проводится анализ экологического PR- анализ. Его основная цель – установление взаимовыгодных отношений между организацией и обществом на основе экологической повестки дня. Защита окружающей среды является коллективным вопросом. Сегодня мир сталкивается со всевозможными проблемами, которые влияют на окружающую среду. На основе контент-анализа в статье исследуются PR- 809 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 10, 2024. OCTOBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 кампании, организованные различными компаниями Узбекистана, направленные на снижение негативного воздействия на окружающую среду и природу. Ключевые слова: Экологический PR, экологические проблемы, экологическое сознание, социальная реклама, социальные видеоролики, медиапространство. Атроф-муҳит билан боғлиқ муаммолар ёр юзида ўтган асрнинг иккинчи ярмида пайдо бўла бошлади. Мана шу вақтлардан бошлаб табиатнинг ифлосланиши масалалари глобал характерга эга бўлди. Бирлашган Миллатлар ташкилотининг хулосаларига кўра 2022 йилдан табиат фавқулодда ҳолатда қолмоқда[1]. Замонавий илмий-таҳлилик адабиётларда чет давлатлари компанияларда экологик ПР таъсирчанлиги ва мазмуни масалалари ҳар томонлама тадқиқ қилинган[2]. А.Д. Кривоносов экологик ПР ни коммуникацион техника ва технологиялар системаси деб таъкидлайди, экологик лойиҳалар амалга ошираётган ёки экологик муаммо бўйича ижтимоий фикрни шакллантираётган ижтимоий субъектнинг таъсирчан ижтимоий коммуникация яратишга қаратилган ҳаракат ҳисобланади[3]. Т.А. Данилюк ва К.В, Хамаганова «экологик ПР» ва «яшил ПР» мақсадлари асосида бўлиб қарайди. Тадқиқотчилар «яшил ПР» экологик муаммолар ҳақида жамиятнинг маълумотларга эгалик ҳиссини юқорилатишга қаратилган ва экологик принципларнинг тасдиқланишига йўналтирилган. Экологик ПР фақатгина экологик хабардорликка йўналтирилган бўлиб қолмасдан, ПР усуллари сифатида ҳам ҳаракат қилади, яъни бредни танитиш ва компаниянинг образини яратишга қаратилган[4]. Тадқиқотчилар жамоатчилик билан алоқаларга инсонларнинг онгида экологик маданиятни шакллантирувчи усул сифатида масалага алоҳида эътибор қаратади [5] ва экологик ПР-коммуникация стратегиясини аниқлаштиради[6]. Экологик ПР технологияларини асосида тадқиқот олиб борган қатор олимлар экологик ПР нинг асосий йўналишларини қўйидагича таъкидлашади: 810 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 10, 2024. OCTOBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 - Мавзули интернет контент яратиш ва уни платформаларда яратиш. Бунга ташкилотлар сайтларида, ижтимоий тармоқ, блогларда, подкастларда жойлаштирилган контентлар киради; - ижтимоий хулқ-атворни ўзгартиришга қаратилган ижтимоий рекламаларни тарқатиш ва жойлаштириш; - экологик тадбирлар ўтказиш, конференция, фестиваль, кўргазма презентациялар; - фандрайзинг ва краудфандинг, экологик лойиҳаларни амалга ошириш учун пул маблағларини йиғиш. Бугунги куни мавзули интернет контентларини Қорақалпоғистондаги қатор ижтимоий ташкилотлар билан биргаликда ҳукумат ташкилотлари ҳам ўз интернет платформалари билан ижтимоий тармоқларда ёритиб келмоқда. Масалан, Нукус шаҳар ҳокимлиги телеграм мессенджерида давлат томонидан атроф-муҳитни муҳофаза қилиш борасида давлат томонидан олиб борилаётган сиёсатни ёритиб бориш доимий равишда йўлга қуйилган. Таъкидлаб ўтадиган бўлсак, t.me/nukuspress телеграм каналида ёритилган «Жынғылдан брикет ислеўди ойлайтуғын жаслар керек...Оқыў керек, оқыў керек!» [7] мавзусидаги постда Нукус шаҳрида яшовчи ишбилармон Нурлан Улманов қиш мавсумларида аҳоли учун зарур бўлган экологик тоза ёқилгини ишлаб чиқаришни йўлга қўйган. Ишбиларман «жыңғыл» дарахтидан экологик тоза брикет маҳсулот ишла