TO'LIQ DONLI GAZAK RETSEPTINI ISHLAB CHIQISH BOSQICHLARI

Аннотация

Ushbu maqolada don mahsulotlari, donda uchraydigan asosiy vitaminlar, donlarning sifati, snek mahsulotlari, to'liq donli gazak retseptini ishlab chiqish bosqichlari haqida ma’lumot berilgan. Kalit so’zlar: don mahsulotlari, don, vitaminlar, sifat, snek mahsulotlari, gazak, bosqichlar, aralashtirish, pishirish, quritish. Don mahsulotlariga don va donlarni qayta ishlab olingan mahsulotlar — un, yorma, non va makaron mahsulotlari kiradi. Bugungi kunda Respublikamizda don yetishtirishni ko’paytirish asosida don mustaqilligini ta’minlashga alohida e’tibor berilmoqda. Don, doncha (caryopsis) — gʻalla ekinlari mevasi yoki dukkakli don oʻsimliklar urugʻi; dehqonchilikda yetishtiriladigan asosiy mahsulotlarning biri. Don odam isteʼmol qiladigan oziqovqat, un, pivo, kraxmal-patoka, spirt, aralash yem tayyorlash uchun xom ashyo hamda qishloq xoʻjaligi hayvonlari uchun toʻyimli ozuqa. Donni qayta ishlab olingan mahsulotlar non, makaron, kandolatchilik korxonalarida ishlatiladi. Insoniyat oqsilning 50%, ugle- vodlarning 70%, yogʻlarning 15% ini don mahsulotlaridan oladi. Gʻalla ekinlari doni bir urugʻli quruq meva; bugʻdoy, javdar, makkajoʻxori va arpa bilan sulining yalangʻoch donli shakllarida poʻstsiz hamda suli, arpa, sholi, tariq va b.da yupqa poʻstli boʻladi. Donning asosiy qismi endospermdan iborat. Don tegirmonda tortilganda endospermdan unning muhim qismi hosil boʻladi. Endosperm hujayralarining koʻp qismi kraxmal va oqsil moddalar bilan toʻlgan. Endospermning oxirgi qavati — aleyron qavat oqsil va yogʻga boy. Navli un tortishda bu qavat kepakka qoʻshilib ketadi. Donda uchraydigan asosiy vitaminlar — V,, V2, V3, V6, V|g, RR, Ye va karotin hisoblanadi. Bu vitaminlar asosan donning aleyron kavati va murtagida uchraydi. Donlarning sifatini baholashda organoleptik va laboratoriya usullaridan keng foydalaniladi. Donning asosiy organoleptik ko’rsatkichlariga rangi, hidi va ta’m ko’rsatkichlari kiradi. Donning rangi uning yangi yoki eskiligidan dalo-lat beradi. Yangi yig’ishtirilgan don tabiiy jilola-nuvchan, aynan shu donga xos rangga ega bo’ladi. Don rangining o’zgarib tovlanishini yo’qotishi donning noqulay sharoitda yig’ishtirilganligi, quritilganligi yoki saqlanganligi natijasida vujudga keladi. 35 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Donning hidi o’ziga xos, kam seziluvchan bo’ladi. Donda begona hidlarning paydo bo’lishi donning tashki muhitdan har xil begona hidlarni o’ziga singdiri- shi yoki saklaganda mog’orlanishi, chirishi, qizib ke-tib kuyishi natijasida vujudga keladi. Donning ta’mi kam seziluvchan, aynan shu donga xos bo’lishi kerak. Donlar ba’zan achchiq ta’m beruvchi begona o’tlar urug’lari bilan ifloslangan bo’lsa, bun-day donlarda tabiiyki achchiq ta’m paydo bo’ladi. Don mahsulotlariga un, don, pivo, kraxmal va chorva ozuqasi kabi turli xil oziq-ovqat mahsulotlari kiradi. Don ekinlari inson ratsionining muhim qismi va asosiy oziqlanish manbai hisoblanadi.Ko'p donli gazaklar makkajo'xori va soya kabi donalardan tayyorlangan mahsulotlarni o'z ichiga olishi mumkin. Misol uchun, makkajo'xori mahsulotlari yuqori ozuqaviy qiymatga ega bo'lishi mumkin va ko'pincha ekstruziya yordamida qayta ishlanadi, bu ularni aperatif ovqatlar uchun mashhur qiladi. Bundan tashqari, donlar gidrotermik davolashga duchor bo'lishi mumkin, bu ularning xususiyatlarini keyingi foydalanish uchun yaxshilaydi. Snek mahsulotlari orasida chiplar, yong'oqlar, quritilgan baliqlar va boshqa gazaklar kabi turli xil gazaklar mavjud. O‘zbekistonda, xususan, Toshkent shahrida gazak ishlab chiqarish va sotish bilan shug‘ullanuvchi korxona va tashkilotlar ko‘p. Siz ular haqida ma'lumotni manzillar va aloqa raqamlarini o'z ichiga olgan kompaniya ma'lumotnomalarida topishingiz mumkin. Sotib olishdan oldin ma'lumotlarning yangilanganligini tekshirish tavsiya etiladi.Snek mahsulotlari – bu, odatda, tez lazzat olish uchun mo'ljallangan, oson iste'mol qilinadigan va ko'pincha tayyor bo'lgan mahsulotlardir. Ular turli xil shakllarda, masalan, chipslar, keklar, shirinliklar va quruq mevalar ko'rinishida bo'lishi mumkin. Snek mahsulotlari ko'p hollarda maqbul narxda va oson topiladi, ammo ularni iste'mol qilishda kaloriya va shakar miqdorini hisobga olish muhim. Snek mahsulotlari - bu tez tayyorlanadigan va odatda qulay paketlarda taqdim etiladigan ovqatlar, masalan, chitamlar, chipslar, shirinliklar va turli xil keklar. Ular asosan qoniqish hissini tezda berish uchun mo'ljallangan va ko'pincha samimiy tadbirlarda yoki oddiy ovqatlanish uchun iste'mol qilinadi. Snek mahsulotlari sog'lom bo'lishi uchun quyidagi tarkiblarni nazorat qilish muhim: yog', shakar va tuz miqdori. To'liq donli gazak retseptini ishlab chiqish uchun quyidagi bosqichlardan foydalanish mumkin: 36 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference 1. Ingredientlarni yig'ish: Barcha kerakli ingredientlarni, jumladan, bug'doy unini, urug'larni, yong'oqlarni, ziravorlar va boshqa qo'shimchalarni tayyorlang. Bu pis