ҚУРИЛИШ СОҲАСИДАГИ УМУМИЙ КЎРСАТКИЧЛАР ҲОЛАТИ ТАҲЛИЛИ

Аннотация

Agile методологиялари қурилиш лойиҳаларини концептуализация босқичидан қурилишни якунлашгача бўлган бошқаришнинг етакчи ва энг таъсирли стратегияларидан биридир. Кўпгина илғор тажрибалар турли хил тегишли соҳалардан келиб чиқади, масалан, Agile методологияси IT соҳасидан қурилиш саноатига келди. Agile лойиҳалар бир нечта манфаатдор томонлар, пудратчилар ва мижозлар/охирги фойдаланувчилар ўртасида ягона ҳамкорлик муҳитини яратиш орқали муваффақиятга эришиши мумкин, бу методология барча манфаатдор томонлар ўртасида биргаликда мақсадга эришишга қаратилган. Тадқиқот давомида мослашувчан лойиҳаларни бошқариш методологиясининг ўзига хос хусусиятлари кўриб чиқилди. Қурилиш лойиҳаларини бошқаришда Agile методологиясини жорий этиш орқали такомиллаштириш ва оптималлаштириш мумкин бўлган соҳа ва функциялар ҳам белгилаб берилган. Қурилиш компанияси фаолиятида Agile тамойилларидан фойдаланишнинг амалий жиҳатларига алоҳида эътибор қаратилади. Калит сўз: мослашувчан бошқарув, қурилиш лойиҳаси, режа, алоқа, муддат, харажатлар. Тўртинчи саноат инқилоби ва якуний рақамлаштириш даврида ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаётган иқтисодиётнинг замонавий истиқболли тармоқлари орасида қурилиш соҳаси фаолиятнинг муҳим йўналишларидан биридир. Ушбу сектор соҳанинг ривожланишига ҳар томонлама ҳисса қўшадиган кенг доирадаги шахсларни қамраб олади. Барча манфаатдор томонлар - истеъмолчилардан тортиб ишлаб чиқарувчиларгача, тартибга солувчилардан маслаҳатчиларгача ва қурувчилардан дизайнерларгача - барчаси қурилиш лойиҳалари устида ишлашда бирлашган . Бироқ, бир нечта алоқа нуқталарига эга бўлган манфаатдор томонларнинг турли хил қарашлари, мақсадлари ва устуворликларини қондириш ортиқча мураккаблик ва кескинликка олиб келади, бу эса охир-оқибат бутун қурилиш индустриясининг самарадорлиги ва маҳсулдорлигини пасайтиради. 115 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Қурилиш саноатининг иқтисодий ўсиш ва узоқ муддатли миллий тараққиётдаги аҳамияти бутун дунёда кенг эътироф этилган ва таъкидланган. Шу сабабли, қурилиш индустриясининг табиати, асосий хусусиятлари ва ўзига хос талабларини ўрганиш барча жамоалар манфаатларига мос келади, бу тез ўзгариб бораётган дунёда қурилиш компаниялари рақобатбардошликни сақлаб қолиш учун замонавий ва мослашувчан лойиҳаларни бошқариш усулларини ўзлаштириши зарурлигини тан олади. Бу лойиҳалар сифатини оширади ва харажатларни камайтиради . Ва бу ҳолда, Agile методологияси алоҳида эътиборга лойиқдир, бу мослашувчан лойиҳаларни бошқариш имконини беради. Agile методологияси қурилиш индустриясини жадал ўзгартириб, лойиҳаларни бошқаришда мослашувчан, самарали ва мижозларга йўналтирилган ёндашувни жорий қилмоқда. Ушбу инновацион методология ҳозирда қурилиш соҳасида фаол қўлланилмоқда ва ўзига хос муаммоларни мослашувчанлик, шаффофлик ва доимий такомиллаштириш орқали ҳал қилади. Шаршара ёндашуви кетма-кет жараён бўлсада, Agile итератив, итератив ва ҳамкорликдир . 2020 йилдан бери Agile-ни қурилиш соҳасида қабул қилиш 86% дан кўпроққа ўсди. Финансес Онлине томонидан эълон қилинган ҳисоботга кўра, қурилишдаги Agile лойиҳаларининг учта асосий афзалликлари қуйидагилардан иборат: ўзгарувчан устуворликларга дош бериш қобилияти (70%), лойиҳанинг кўриниши (65%) ва бизнес ва IT-ни мослаштириш (65%). Қўшма Штатлардаги 7,5 миллиондан ортиқ қурилиш пудратчилари Agile методологиясидан фойдаланади, бу мамлакат ЯИМнинг деярли 4,4 фоизини ташкил қилади . Шу билан бирга, шуни таъкидлаш жоизки, Agile лойиҳаларни бошқариш тамойиллари турли соҳаларда қўлланилиши мумкин бўлсада, Agile-ни қурилиш саноатида жорий этиш саноатнинг бошқа тармоқларига қараганда кўпроқ вақт талаб этади. Agile қурилишни бошқариш амалиёти ҳақиқий қурилиш ишлари бошланишидан олдин режалаштириш, лойиҳалаш ва қурилишдан олдинги босқичларга таъсир қилади. Шу муносабат билан, Agile ёндашуви фойдали бўлиши учун уни амалга ошириш жараёнини, жойлаштириш хусусиятларини, қурилиш лойиҳаларини бошқаришдаги афзалликлари ва хавфларини аниқ тушуниш керак. Шу сабабли, ушбу йўналишда кейинги тадқиқотлар олиб бориш ушбу мақола мавзусини танлашни олдиндан белгилаб берган муҳим илмий ва амалий вазифадир. 116 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Қурилиш саноатига мослашувчан лойиҳаларни бошқаришни жорий қилиш воситалари ва усуллари В. А. Федорченко, Ж. А. Василенко, А. А. Болгарова, А. А. Шараев, Małgorzata Zakrzewska, Katarzyna Piwowar-Sulej, Szymon Jarosz, Adam Sagan, Mariusz Sołtysik томонидан кўриб чиқилган. Agile методологияси қурилиш корхоналари фаолиятида ҳал қилишга имкон берадиган муаммолар ва қийинчиликлар О. Э. Астафиева, С. В. Сянин, И. Ф. Мангушев, В. В. Полити, В. В. Верешчагин, John J. Salvato, Andre O. Laplume, Jan Koch, Carsten C. Schermuly томонидан тасвирланган. С. Д. Бушуев, Д. А. Бушуев, С. И. Неизвестний, Tahir Kamal, Qinghua Zhang, Muhammad Azeem ўз нашрларини қурилиш лойиҳалари учун кўпроқ мос келадиган аниқ Agile амалиётлари ва усулларини таҳлил қилишга бағишладилар. Шу билан бирга, мавжуд