ELIMIZDE TURIZM INFRASTRUKTURASÍŃ RAWAJLANÍWÍNA INNOVACIYALÍQ MEXANIZMLERDIŃ TÁSIRI

Аннотация

The article examines the impact of innovative mechanisms on the development of tourism infrastructure in the country and provides recommendations for the development of tourism infrastructure in the regions. Keywords: tourism, tourist infrastructure, platform, innovations, travel companies, hotels. Dunya júzi ámeliyati hám túrli ilimiy izertlewler sonı kórsetpekte, regionlardıń turistlik potenciyalı hám imkaniyatlarınan nátiyjeli paydalanıw mámlekette ekonomikalıq ósimniń tiykarǵı faktorlarınan birine aylanbaqta. Búgingi kúnde turizm tarawı insan iskerliginiń bir túri bolıp, bir tárepten social qatnasıqlardı bildiredi, ekinshi tárepten bolsa ayrıqsha bolǵan xızmet kórsetiwdiń bir ǵárezsiz tármaǵı bolıp tabıladı. Kóplegen mámleketlerde ekonomikanıń tiykarǵı sektorı esaplanıp atırǵan turizm salasındaǵı bántliktiń ósiwi xalıq dáramatlarınıń artıwına, ekonomikanı diversifikatsiyalaw hám de sayaxatshılarǵa xızmet kórsetiwshi jańa tarawlardıń payda bolıwına unamlı tásir kórsetip atır hám bántlikti támiyinlewdegi máselelerge sheshim berip, valyuta deregi bolıp xızmet etip atır. Sonıń menen birge turizm milletlerdi bir-birine jaqınlastıratuǵın, túrli dáwirlerde, hár qıylı xalıqlardıń mádeniyatı, dini, tariyxı, tábiyatın úyrenetuǵın, ekonomikanıń ósiw dárejesin tezlestiriwge xızmet etetuǵın tarmaq sıpatında qáliplesip atır. Búgingi kúnde turizm jáhán ekonomikasınıń jetekshi tarmaqlarınan biri bolıp tabıladı. Ózbekstanda da turizm sanaatın modernizaciyalaw, tarawdı jáne de rawajlandırıw ushın qolay ekonomikalıq hám shólkemlestirilgen-huqıqıy shárt- shárayatlar jaratıw, milliy turizm ónimlerin kóbeytiw hám olardı jáhán bazarlarında keńnen jayıw, turizm tarmaǵın basqarıwdı jetilistiriw boyınsha izbe-iz jumıslar ámelge asırılıp atır. Bunıń nátiyjesinde mámleketimizge kirip atırǵan sayaxatshılar barǵan sayın kóbeyip atır. Mısalı, hár jılı Ózbekstanǵa dúnyanıń túrli regionlarınan 2 millionnan artıq sayaxatshı kelip atır. Olardıń kópshiligi Germaniya, Franciya, Italiya, Koreya Respublikası, Yaponiya, Qıtay, Malayziya, Rossiya, Indiya puqaraları bolıp tabıladı. Búgingi kúnde mámleketimizde turizm tarawınıń tez pát penen rawajlanıwı mámleketimizge úlken kólemdegi valyuta tusimleriniń kirip keliwi hám jańa jumıs orınlarınıń payda bolıwına alıp kelmekte. Bul turizm hám miymandoslıq sanaatına 112 “JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN UZBEKISTAN” JURNALI VOLUME 2, ISSUE 10, 2024. OCTOBER ResearchBib Impact Factor: 9.654/2024 ISSN 2992-8869 dúnya júzlik xızmetler eksportınıń 1/3 bólegi, dúnya júzlik milliy óniminiń 10 payızın, investiciyalardıń 7 payızın hám de 18 jumıs ornınıń birewi usı tarawǵa tuwrı keledi. Usınıń menen birge, jǵrjǵzǵlgen izertlewlerge muwapıq házirgi kúnde turizmniń dúnya júzlik JIÓ degi úlesi 9 payızdı, bir jıllıq aylanis kólemi 1,3 trillion AQSh dolların quraydı. Dúnya júzindegi jumıs penen bánt xalıqtıń 9,2 % usı tarawda miynet etedi1. Insaniyat ushrasqan XXI ásirdiń tiykarǵı máselelerinen biri globallasıw procesi bolıp tabıladı. Globallasıw procesi turistlik hám miymanxana xızmetler bazarına da óz tásirin ótkermesten qalmadı. Nátiyjede, turistlik hám miymanxana xızmetler bazarında da báseki ortalıǵı payda bola basladı. Dáslep báseki gúresi texnologiyalıq processlerdi jetilistiriw tarawların qamtıp alǵan bolsa, búgingi kúnde kópshilik biznes hám isbilermenlik tarawı qánigeleri básekiler ámeldegi ortalıqta hár qanday kárxananıń payda alıwı hám gullep-jasnawınıń tiykarǵı deregi tutınıwshı ekenligin tán aladı. Solay eken, bunday shárayatta turizm tarawındaǵı kárxanalardıń nátiyjeli xızmet kórsetiwi ushın, ózleriniń iskerligin turistlerdiń qálewi, hám olardıń kórsetilgen xızmetler sıpatında qanaatlanıw dárejesin esapqa alǵan halda shólkemlestiriwi maqsetke muwapıq esaplanadı2. Pútkil dúnya júzlik turistlik shólkeminiń maǵlıwmatlarına boyınsha, tarawǵa ulıwma investitsiyalardıń 7 payızı, salıq túsimleriniń bes payızı hám jámi xızmetleriniń úshten bir bólegi tuwrı keledi. Ózbekstan Respublikasınıń 2022-2026 jıllarǵa mólsherlengen “Jańa Ózbekstannıń rawajlanıw strategiyası”ında jergilikli sayaxatshılar sanın 12 millionnan asırıw hám de respublikaǵa keletuǵın shet el turistlar sanın 9 millionǵa jetkiziw, tosıqsız turizm infrastrukturasın mámlekettiń tiykarǵı turizm qalalarında keń engiziw, 2026-jılǵa shekem turizm salasında bánt bolǵan xalıq sanın 2 esege asırıp, 520 mıńǵa jetkiziw. Zomin, Forish, Baxmal regionlarında hám “Aydar- Arnasoy” kól sistemasında qosımsha turistlik zonalar hám dem alıw orayların qurıw, 300 million AQSh dollarına teń joybarlardı ámelge asırıw, 25 mıń jumıs ornın jaratıw,Samarqandtı “Turizm dárwazası” na aylandırıw arqalı kelesi bes jılda turizm xızmetleriniń kólemin keminde 10 esege asırıw.turizm salasında 40 mıń kisi bantligin támiynlew, Xorezm wálayatında turizm tarawı jańa jumıs orınlardı 1 Саттаров, А. А. Меҳмонхонада маркетинг хизматларини такомиллаштириш йўллари / А. А. Саттаров. — Текст: непосредственный // Молодой ученый. — 2019. — № 22 (260). — С. 689-690. — URL: https://molu