DZYUDOSHILARDIŃ TEXNIKALIQ TAYARLIǴIN SINAP KÓRIW NÁTIYJELERINIŃ DINAMIKASIN ASIRIWDA QOLLANILATUGIN METODLARI

Аннотация

Dzyudoshilardiń texnikalıq tayınlıǵı sportshı tárepinen joqarı sport nátiyjelerine erisiwdi támiyinleytuǵın háreketler dúzılıwdıń iyelenganlik dárejesi menen xarakterlenedi. Texnikalıq tayarlıq bir qatar quramalı wazıypalardı sheshiwge jóneltirilgen. Tayanish so`zleri: dzyudo, Kórkem, Nátiyjelililiktiń, oqıw, Texnikalıq, Usıllardı, Shınıǵıwlar, ayaq, sportshı. TT - dáslepki nátiyjege salıstırǵanda juwmaqlawshı nátiyje barlıq kórsetkishlerdiń artıwın kórsetedi sınaqlar ótkerildi. Bul jaǵday múmkin trenidıń natiyjeliligin tastıyıqlanǵan dzyudo boyınsha oqıw toparında alıp barılatuǵın process SM hám nátiyjeler izertlew teoriyalıq hám ámeliy shınıǵıwlar ushın usınıs jetiliwi múmkin dzyudoshilar procesi. Izertlew nátiyjeleri bizge tomendegi juwmaqlardi beredi. Kórkem ádebiyatqa baylanıslı derekler analizi dzyudo boyınsha oqıw toparın tayarlaw metodologiyasiga jetkiliklishe ye'tibor berilmegenligin kórsetdi. Nátiyjelililiktiń tiykarǵı kórsetkishi oqıw procesiniń nátiyjeleri hár oqıw jılı aqırında orınlanǵan programma talapların dárejesine qaray sınaqtan ótkeriw studentlerdiń tayınlıǵı, kórsetilgen Izertlew nátiyjeleri bizge sızıw imkaniyatın beredi tómendegi juwmaqlar. Kórkem ádebiyatqa baylanıslı derekler analizi dzyudo boyınsha oqıw toparın tayarlaw metodologiyasiga jetkiliklishe itibar berilmegenligin kórsetdi. Nátiyjelililiktiń tiykarǵı kórsetkishi oqıw procesiniń nátiyjeleri hár oqıw jılı aqırında orınlanǵan programma talapların dárejesine qaray sınaqtan ótkeriw studentlerdiń tayınlıǵı, kórsetilgen texnikalıq, taktik, fizikalıq, integraldıń muǵdarlıq hám sapa kórsetkishlerinde hám teoriyalıq tayarlıq. Oqıwdıń ekinshi jılı daǵı oqıw gruppalarında usınıs jetilgen oqıw materialı izertlew esaplanadı 3 KYu texnikasınan (jasıl qamar). Texnikalıq tayarlıqtıń rawajlanıw dárejesin bahalaw ushın tómendegilerdi usınıs etemiz tómendegi testler (qadaǵalaw shınıǵıwları ): "Shin menen sırtdan qıstırıp qoyıw", " kestirib atıw qamar uslagichi menen", " taban daǵı qaptal ayaq súyenishi "ayaq astından burıw arqalı atıw shep ayaq", "kestirib, shin menen qıstırıp 191 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1 qoyıw ishkeridan", "shep astındaǵı old ılgısh ayaq", "as qazanda ayaq menen bastı taslang, jelkelerine taslang" digirman". Ekinshi oqıw toparı dzyudoshilarining test nátiyjelerin salıstırıwiy analiz qılıw oqıw jılı, texnikalıq tayarlıq dárejesin ashıp, barlıq testlerde unamlı dinamikanı kórsetdi (qadaǵalaw shınıǵıwlar ). Kórsetkishlerdiń jeń úlken ósiwi jıl basında (oktyabr) qadaǵalawda belgilengenler yetildi "shep ayaq astındaǵı old ılgısh" shınıǵıwları — 25, 8%, jeń kichigi — " jelkelerge atıw " shınıǵıwında digirman" ", 12, 9%. Jıl aqırındaǵı jeń joqarı kórsetkish (aprel) " shep ayaq astına burıw arqalı ayaq arqalı atıw", " kestirib hám shin menen ishkerinen qıstırıp qoyıw", " old qıstırıp qoyıw astında" testlerinde baqlanadı shep ayaq", ush sınaqta da 54, 8% ni tashkil jetti. Jeń tómen kórsetkish belgilengenler yetildi qadaǵalaw shınıǵıwlarında " jelkelerine atıw "digirman" — - 45, 1%. Bul faktlar jetkiliklilikten dárek beredi usınıs jetilgen dúzılıw, quram hám qurallar tajriyba gruppası ‑2 dzyudoshilarining oqıw processinde ámelge asırilatuǵın texnikalıq tayarlıq. Dzyudoshilardiń texnikalıq tayınlıǵı sportshı tárepinen joqarı sport nátiyjelerine erisiwdi támiyinleytuǵın háreketler dúzılıwdıń iyelenganlik dárejesi menen xarakterlenedi. Texnikalıq tayarlıq bir qatar quramalı wazıypalardı sheshiwge jóneltirilgen: -maksimal kernewden paydalanıw natiyjeliligin asırıw : -ish kernewin tejew: -musobaqa iskerliginiń ózgeriwshen jaǵday sharayatlarında háreketleniw tezligi, anıqlıǵın asırıw. Texnikalıq usıllardı orınlawda sırtqı jaǵdaynı quramalılastırıw usılı tómendegi bir qatar usıllarda ámelge asıriladı: 1. Shártli qarsilas qarsılıǵınıń metodikaliq usılı sportshına texnikalıq háreketti orınlaw strukturası hám ırǵaqın jetilistiriwge, turaqlılıq hám nátiyjelilikka tezirek erisiwge járdem beredi. 2. Qıyın dáslepki jaǵdaylar hám tayarlıq háreketleriniń metodikaliq usılı. Mısalı, egilib taslawdı jetilistiriwde ustap alıw jayı hám gúressheńlar ortasındaǵı aralıqtı ózgertiw kerek. 3. Usıllardı orınlaw ushın jaydı sheklew usılı ilmiy tájriybeni jetilistiriwde qaratsh shártlerin quramalılastırıwǵa járdem beredi. Bunda kishreytirilgen ólshem degi ǵalılar qollanıladı. 192 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1 Texnikalıq háreketlerdiń orınlanıwın qıyınlastırıwshı sportshı organizminiń túrli jaǵdaylarında shınıǵıwlardı orınlaw usılı da túrli túrdegi usıllardan ámelge asıriladı ; 1. Háreketti talay tolıqqan halda orınlawdıń metodikaliq usılı. Bul halda úlken kólem hám kúshdagi fizikalıq nagruzkadan keyin sportshına texnikanı rawajlandırıwǵa qaratılǵan shınıǵıwlar usınıs etildi. 2. Qadaǵalaw oqıw trenirovka bellesiwlari ótkerilgennen keyin úlken emotsional zorıǵıw jaǵdayında háreketlerdi orınlawdıń metodikaliq usılı. 3. Waqtı -waqtı menen kóriwdi qadaǵan etiw yamasa sheklewdiń metodikaliq usılı háreketleniw