YURIDIK XIZMATLAR SOHASIDA RAQAMLI TRANSFORMATSIYANING ISTE’MOLCHILAR HUQUQIGA TA’SIRI

Аннотация

This thesis provides a comprehensive analysis of the impact of digital transformation in the field of legal services on consumer rights. During the study, the positive and negative aspects of the digitization process, in particular, the level of openness of services, the formation of prices, quality control and privacy issues were studied. We can witness the identification of specific features and problems of legal relations arising as a result of the application of modern information technologies in the field of legal services. Keywords: legal services, digital transformation, consumer rights, online legal advice, data security, legal regulation, neyromarketing. ВЛИЯНИЕ ЦИФРОВОЙ ТРАНСФОРМАЦИИ В СФЕРЕ ЮРИДИЧЕСКИХ УСЛУГ НА ПРАВА ПОТРЕБИТЕЛЕЙ Аннотация. В данной диссертации представлен комплексный анализ влияния цифровой трансформации в сфере юридических услуг на права потребителей. В ходе исследования были изучены положительные и отрицательные стороны процесса цифровизации, в частности, уровень открытости услуг, формирование цен, контроль 8 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ качества и вопросы конфиденциальности. В результате применения современных информационных технологий в сфере юридических услуг мы можем стать свидетелями выявления специфических особенностей и проблем правоотношений. Ключевые слова: юридические услуги, цифровая трансформация, права потребителей, онлайн-юридическая консультация, безопасность данных, правовое регулирование. Yuridik xizmatlar sohasida raqamli transformatsiyaning iste'molchilar huquqiga ta'sirin o'rganishdan oldin biz, avvalo, raqamli transformatsiya o'zi nima degan savolga javob topib olishimiz kerak. Raqamli transformatsiya yuridik xizmatlar sohasida degani - advokatlar, yuristlar va huquqshunoslar o'z ishlarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanishi demakdir. Bu ularning ish uslubini, mijozlarga xizmat ko'rsatish yo'llarini va umuman huquqiy xizmatlar ko'rsatish jarayonini o'zgartiradi. Misol uchun: 1. Qog'oz hujjatlar o'rniga elektron hujjatlardan foydalanish. 2. Internet orqali maslahat berish, shaxsan uchrashish shart emas. 3. Kompyuter dasturlari yordamida huquqiy tahlil qilish, bu ishni tezroq va aniqroq bajarish imkonini beradi. 4. Ma'lumotlarni saqlash va almashish uchun internet va bulutli xizmatlardan foydalanish. Bu o'zgarishlar maqsadi - yuristlar ishini osonlashtirish, vaqtni tejash va mijozlarga yaxshiroq xizmat ko'rsatishdir. Ammo bu yangi ko'nikmalarni o'rganishni ham talab qiladi. Raqamli transformatsiya yuridik xizmatlar sohasiga katta ta'sir ko'rsatmoqda va bu iste'molchilar huquqlariga ham o'z ta'sirini ko’rsatmasdan qolgani yo’q. Keling, hozir asosiy ushbu masalaning jihatlarini ko'rib chiqamiz: Xizmatlarning qulayligi va tezligi oshdi, ma'lumotlarga kirish imkoniyati kengaydi, xizmatlar narxi pasayish ehtimoli kuchayishi mumkin, yangi turdagi xizmatlar paydo bo'lmoqda va shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligi masalasi dolzarblashdi. 1. Xizmatlarning qulayligi va tezligi oshganlagini ko’rib chiqadigan bo’lsak: - Onlayn huquqiy maslahatlar va virtual yuridiik xizmatlar paydo bo'ldi; - Hujjatlarni elektron tarzda tayyorlash va almashish imkoniyati yaratildi; - Sudlov jarayonlarini masofadan kuzatish va ishtirok etish mumkin bo'ldi; Bu o'zgarishlar iste'molchilarga tezroq va qulayroq yuridik xizmatlardan foydalanish imkonini bermoqda deb ayta olamiz. 8 3 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 2. Ma'lumotlarga kirish imkoniyati kengayganligi esa: - Huquqiy ma'lumotlar bazalari va qonunchilik hujjatlari onlayn taqdim etilmoqda; - Sun'iy intellekt asosidagi izlash tizimlari huquqiy ma'lumotlarni topishni osonlashtirdi; - Ochiq ma'lumotlar portallari orqali davlat organlari faoliyati shaffofroq bo'lmoqda; Bular iste'molchilarning o'z huquqlarini yaxshiroq tushunishi va himoya qilishiga yordam bermoqda. 3. Xizmatlar narxi bilan bo’gliqlikni ko’radigan bo’lsak: - Avtomatlashtirilgan huquqiy xizmatlar an'anaviy xizmatlardan arzonroq bo'lishi mumkin; - Raqobatning kuchayishi narxlarning pasayishiga olib kelmoqda; - Bepul onlayn huquqiy resurslar ko'paymoqda; Bu o'zgarishlar yuridik xizmatlardan foydalanishni ko'proq odamlar uchun imkonli qilmoqda. Buning natijasida raqamli transformatsiya yuridik xizmatlar sohasida iste’molchilar huquqiga ijobiy ta’sir o’tkazayotganining guvohi bo’lishimiz mumkin. 4. Yangi turdagi xizmatlar: - Smart-shartnomalar va blockchain texnologiyalari asosidagi yuridik xizmatlar; - Yuridik hujjatlarni tayyorlash uchun sun'iy intellekt vositalari; - Huquqiy masalalar bo'yicha chatbotlar va virtual yordamchilar; Bu yangi xizmatlar iste'molchilarga ko'proq tanlov bermoqda, ammo ularning sifati va ishonchliligi masalasi dolzarb ekanligi ham barchamizga ma’lum. 5. Shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligi: - Yuridik firmalarda mijozlar ma'lumotlarini saqlash va himoya qi