AJINIYOZ QOʻSIBOY OʻGʻLINING BETAKROR ADABIY MEROSINI OʻRGANISH

Аннотация

Ажинияз – блестящий талант, обогативший каракалпакскую поэзию художественно и эстетически на основе изучения традиций восточной поэзии, придавший стихам своеобразную и красочную художественную форму, поднявший каракалпакскую письменную литературу на новый уровень. Его произведения считаются шедевром каракалпакской поэзии XIX века. Ключевые слова: гимн, рассказ, рассказ, мудрость, повествование, , намек, точка, стихотворение, стих, пророчество, Смысл. Annotation: Ajiniyaz is a brilliant talent who enriched Karakalpak poetry artistically and aesthetically based on the study of the traditions of Eastern poetry, gave strange and colorful artistic form to verses, and raised Karakalpak written literature to a new level. is the owner. His works are considered to be the masterpiece of Karakalpak poetry of the 19th century. Key words: hymn, story, story, wisdom, narrative, , hint, point, poem, verse, prophecy, Sense. Prezident Shavkat Mirziyoyev atoqli qoraqalpoq shoiri va mutafakkiri Ajiniyoz Qo‘siboy o‘g‘li (1824−1878) tavalludining 200 yilligini keng nishonlash to‘g‘risidagi qarorni imzoladi. "Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorida atoqli qoraqalpoq shoiri va mutafakkiri Ajiniyoz Qoʻsiboy oʻgʻli oʻzining betakror va sermazmun ijodi bilan xalqimiz madaniyati va adabiyotini rivojlantirish, yosh avlodni vatanparvarlik va ezgu gʻoyalar ruhida tarbiyalash, oʻzbek va qoraqalpoq xalqlari oʻrtasidagi azaliy doʻstlik va ogʻizbirchilikni mustahkamlashga munosib hissa qoʻshgan ulkan ijodkordir. Hassos shoirning she'r va dostonlarida aks etgan gumanistik falsafiy qarashlar el-yurtimiz qalbidan chuqur joy egallagan deb etirof etilgan. Shuningdek Ajiniyoz Qoʻsiboy oʻgʻli tavalludining 200 yilligini nishonlash YuNESKOning xalqaro yubileylar rejasiga kiritilgani ham uning ijodiy merosi umumbashariy ahamiyatga ega» ekanligidan dalolat berishligini takidlab utadi. Bu karorda buyuk siymoning tavalludini nishonlash tugrisida maksad va vazifalar anik va izchillik bilan belgilab bergan.. 7.1 27 2 11 Ajiniyoz bolaligidan ilm-fanga qiziqardi. Dastlab Xoʻjamurod imom madrasasida oʻqigan, soʻngra onasi vafotidan keyin amakisi Elmuroddan saboq olgan. Boʻlajak shoir darslarga borishdan tashqari, kitoblarni qayta yozish bilan ham shugʻullangan, bu esa uni mashhur qilgan. 16 yoshida Alisher Navoiyning bir qancha sheʼrlarini qayta yozgan. Ajiniyoz oʻqishni Xiva da davom ettirgan. Qadimgi Xorazm madaniyat markazida avval turkman klassik shoiri Mahtumquli tahsil olgan Sherg‘ozixon madrasasida, soʻngra Qutlimurot Inoq madrasasida tahsil oladi [2]. Bugun madrasaning kiraverishida „Bu yerda 1840—1845-yillarda shoir Ajiniyoz Qoʻsiboy oʻgʻli oʻqigan“, degan yozuvni koʻrish mumkin. Ajiniyoz maʼnaviyat fanlari bilan bir qatorda Qutlimurot Inoq madrasasida Navoiy, Hofiz, Saʼdiy Sheroziy, Fuzuliy kabi Sharq mumtoz shoirlarining sheʼriyatini ham oʻrganganligi uning ilgʻor lirikasiga katta taʼsir koʻrsatgan. Ajiniyoz Qutlimurot Inoq madrasasini tugatgach, oʻz qishlogʻiga qaytgan, lekin tez orada yana Qozog‘istonga joʻnab ketgan va u yerda bir yil qolgan. Qaytib kelgach, ashmayli qabilasidan Xamra ismli qizga uylanib, xotini ikki oʻgʻil, bir qiz farzand koʻrgan. Uning avlodlari hozir Qoʻngʻirot, Qanlikoʻl, Shumanay tumanlari va Nukus shahrida istiqomat qilishadi. Ajiniyoz bolaligidan ilm-fanga qiziqardi. Dastlab Xoʻjamurod imom madrasasida oʻqigan, soʻngra onasi vafotidan keyin amakisi Elmuroddan saboq olgan. Boʻlajak shoir darslarga borishdan tashqari, kitoblarni qayta yozish bilan ham shugʻullangan, bu esa uni mashhur qilgan. 16 yoshida Alisher Navoiyning bir qancha sheʼrlarini qayta yozgan. Ajiniyoz oʻqishni Xiva]da davom ettirgan. Qadimgi Xorazm madaniyat markazida avval turkman klassik shoiri Mahtumquli tahsil olgan Sherg‘ozixon madrasasida, soʻngra Qutlimurot Inoq madrasasida tahsil oladi[2]. Bugun madrasaning kiraverishida „Bu yerda 1840—1845-yillarda shoir Ajiniyoz Qoʻsiboy oʻgʻli oʻqigan“, degan yozuvni koʻrish mumkin. Ajiniyoz maʼnaviyat fanlari bilan bir qatorda Qutlimurot Inoq madrasasida Navoiy, Hofiz, Saʼdiy Sheroziy, Fuzuliy kabi Sharq mumtoz shoirlarining sheʼriyatini ham oʻrganganligi uning ilgʻor lirikasiga katta taʼsir koʻrsatgan. Ajiniyoz Qutlimurot Inoq madrasasini tugatgach, oʻz qishlogʻiga qaytgan, lekin tez orada yana Qozog‘iston]ga joʻnab ketgan va u yerda bir yil qolgan. Qaytib kelgach, ashmayli qabilasidan Xamra ismli qizga uylanib, xotini ikki oʻgʻil, bir qiz farzand koʻrgan. Uning avlodlari hozir Qoʻngʻirot, Qanlikoʻl, Shumanay tumanlari va Nukus shahrida istiqomat qilishadi. Xorazm vohasida yashovchi xalqlar tarixidagi muhim voqealardan biri boʻlgan 1858−1859-yillardagi Qoʻngʻirot qoʻzgʻoloni Ajiniyozning sheʼriy tabiatiga katta taʼsir koʻrsatgan. Vatanparvar va olim bu 7.1 28 2 11 voqeaga befarq boʻla olmagan, aksincha, faol ishtirok etishni maʼqul koʻrgan. Soʻngra Xiva hukumati tomonidan qoʻzgʻolon boshliqlaridan biri sifatida Turkmanistonga surgun qilingan[4]. Surgun davrida shoir Mahtumqulining koʻplab sheʼrlarini