К содержанию
РецензированоRU2000

КАСАЛЛАНИШ КЎРСАТКИЧЛАРИНИНГ ГЕЛМИНТОЗЛАРНИНГ ТУРЛАРИ БЎЙИЧА ТАҲЛИЛИ

КАСАЛЛАНИШ КЎРСАТКИЧЛАРИНИНГ ГЕЛМИНТОЗЛАРНИНГ · Амонбоев Абдумалик Собиржон ўғли (ТУРЛАРИ БЎЙИЧА ТАҲЛИЛИ (ТОШКЕНТ ШАҲРИ МИСОЛИДА)) · Холов Шавкат Рўзи ўғли (Гигиена кафедраси клиник ординатори) · Файзибоев Пирмамат Нормаматович (Гигиена кафедраси клиник ординатори)

Международный журнал теории новейших научных исследований · 2000

Аннотация

Many researchers believe that the factors for transmitting hymenolepiasis eggs are: children's pots, chairs, toys and other objects that come into contact with injured hands are of great importance. In Uzbekistan, the most important factor in the transmission of eggs in rural settings is children's sweets, halva and other food products. Flies also participate to some extent in the spread of the causative agent of hymenolepiasis. And in the literature, the presence of an intermediate host that lays eggs remains questionable until now. Keywords: Parasites, pathological changes, worms, orphanages, epidemiological investigation Мавзунинг долзарблиги: Дунё бўйича одамлар танаsида паразитлик қилувчи 270 га яқин гижжалар тури аниқланган. Инсоннинг паразитар касалликлари Соғлиқни сақлаш тизими олдида турган долзарб муаммолардан бири боълиб қолмоқда (Онищенко Г.Г.2000). Ушбу ҳолат уларнинг кенг тарқалганлиги ва одам организмида турли патологик ўзгаришлар келтириб чиқариши билан тушунтирилади (Сергиев В.П., 1998; Катз М., 1975;). Паразитар касалликлар инсонлар соғлигига жиддий зарар етказиб, айниқса болалар учун хавфли ҳисобланади (Серов В.П. ва бошқ., 1997; Катз М., 1975 ; Гендлер Д. Эт ал., 2003). Паразитозлар ер юзи аҳолисининг катта қисмини 7.1 18 2 10 зарарлантириб, жамият ривожланишига жиддий ижтимоий ва иқтисодий зарар етказади (Романенко Н.А., 2005; Оълмасов М.М., 2008). Аҳолининг маданий ва турмуш даражасининг яхшиланганлиги шаҳар ва қишлоқ хўжалиги тадбирларини амалга ошириш маданиятининг ошганлиги ҳамда гелментозларга қарши режали профилактик чораларни доимий равишда олиб борилиши, республикамизда ушбу паразитар касалликлар билан касалланиш кўрсаткичлари сезиларли даражада пасайишига олиб келди. Шу билан бирга эришилган муваоффақиятларга қарамай, Ўзбекистонда гелминтозларнинг 10-12 тури қайд этилмоқда. Энтеробиоз, гименолепидоз, аскаридоз, тениаринхоз, трихотсефалиоз каби гелминтозлар баъзи вилоятларда оммавий равишда тарқалган. Мақсад: Мактаб ёшигача бўлган уюшган ва уюшмаган болалар, болалар боғчаларига, болалар уйларига, мактабларга, оромгоҳларга қабул қилинаётган болалар, болалар жамоалари ходимлари, овқатланиш муассасалари хизматчилари орасида гименолепидоз билан качсалланиш ҳолатларини эрта аниқлаш ва олдини олиш. Тадқиқотнинг материаллари: Республика Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлги хизматининг гелминтозлар билан касалланиши бўйича аҳоли гуруҳлари бўйича расмий ҳисоботлар ва эпидемик ўчоқларида ўтказилган эпидемиологик текширув натижаларининг маълумотларидан фойдаланилган. Тадқиқот натижалари: Гелминтозларнинг турлари бўйича касалланиш кўрсаткичлари таҳлил этилганда қуйидагилар маълум бўлди. 2018 йилда аскаридозлар билан касалланган 63 нафар беморлар аниқланган бўлиб, улардан 49 (77,7%) нафари болалардир. Зарарланиш индекси катталарда ҳам, болаларда ҳам 0,01% ни ташкил этиб, касалланиш кўрсаткичлари 2022 йилда ҳам 2018 йилдагидек даражада сақланиб қолган. Таҳлил этилаётган йилларда Тошкент шаҳрида гименолепидоз ва энтеробиоз билан касалланиш кўрсаткичлари болаларда катталардан фарқ қилиб юқорилигича қолган. Масалан, гименолепидоз билан 2018 йилда 161 киши касалланган бўлса, улардан 132 (81,0%) нафари болалар бўлган. 2023 йилда эса 142 нафар касалланганлардан 127 (89,4%) нафари болалар эканлиги маълум бўлди. 2018 йилда энтеробиоз билан жами касалланганларнинг 96,0% ини ва 2022 йилда 95,7 % ини болалар ташкил этган. Шу билан бирга тениаринхоз (84,2% ва 69,0% тегишлича) ҳамда эхинококкоз (91,3% ва 81,2%) билан касалланиш кўрсаткичлари катталарда юқори 7.1 19 2 10 эканлигини таъкидлаб ўтиш керак. Келтирилган рақамлар шундан далолат берадики, Тошкент шаҳри шароитида асосан мулоқот йўли билан юқадиган гелминтозлар (гименолепидоз ва энтеробиоз) кўпроқ учраши, сўнгра гелминтозларга мансуб аскаридоз ва биогелминтозлар ҳисобланмиш, тениаринхоз ва эхинококкозлар қайд этилди. Тошкент шаҳри бўйича болалар ўртасида гелминтозлар билан касалланишнинг 2017-2023 йиллардаги таҳлили 1 жадвалда келтирилган. 1 жадвал Гелминтозлар билан касалланишнинг Тошкент шаҳри бўйича болалар ўртасида 2017-2023 йиллардаги таҳлили. 7.1 20 ллиЙ ра мумУ йи аглиришкет инос ралн ласаК кил лнагналқина инос ра 41 ачагшё аглиришкет ралалоб н ласаК инос кил лнагналқина инос рпа Уюшм Мактаб Мактаб аган болалар ўқувчилари гача тарбия сони муассаса-лари Касалл Касалл Касалл анганларсони анганларсони анганларсони 2016 568713 10641 419780 10127 1837 2201 6254 2017 590654 10084 446514 9662 1639 1863 5743 2018 575046 9628 426541 9164 1500 2213 5350 2019 568921 9243 429805 8815 1244 2289 5096 2020 569931 9184 431067 8749 1215 2214 4990 2021 558833 7635 425430 7238 1239 2005 3861 2022 551083 7772 421462 7391 1138 2029 3924 1-жадвалдан кўриниб турибдики, шаҳарда гелминтозлар билан касалланиш кўрсаткичлари айниқса мактабгача тарбия болалар муассасаларида юқори. Масалан, 2019 йилда ушбу муассасаларда тарбияланувчиларнинг 5096 нафарида ҳар хил гелминтозлар топилган бўлиб, зарарланиш индекси 5,4% ни ташкил этган. 2020 йилда эса зарар

Доказательный фрагмент

«Many researchers believe that the factors for transmitting hymenolepiasis eggs are: children's pots, chairs, toys and other objects that come into contact with injured hands are of great importance.»

Образец извлечения

Демо-превью

Many researchers believe that the factors for transmitting hymenolepiasis eggs are: children's pots, chairs, toys and other objects that come into contact with injured hands are of great importance. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Parasites, pathological changes, worms, orphanages, epidemiological, детские дома, патологические изменения, Паразиты, эпидемиологическое расследование, черви
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники