К содержанию
РецензированоRU2026

ГЕЛМИНТОЗ БИЛАН КАСАЛЛАНГАНЛАРНИНГ ЁШИ ВА ОЙЛАР БЎЙИЧА КЎРСАТКИЧЛАРИ

Умбарова Сабина Тўлқин қизи (БЎЙИЧА КЎРСАТКИЧЛАРИ (ТОШКЕНТ ШАҲРИ МИСОЛИДА)) · Бегимов Абдулла Вахоб ўғли (Гигиена кафедраси клиник ординатори) · Файзибоев Пирмамат Нормаматович (Гигиена кафедраси клиник ординатори)

Международный журнал теории новейших научных исследований · 2026

Аннотация

It has been established that parasitic diseases occur in large quantities mainly in countries with warm and tropical climates. The highest incidence was registered among children of the rural population. Diseases classified as parasitic are considered leading among the peoples of the North, Siberia, the Far East and the North Caucasus. According to WHO, they currently rank 2nd in the world after respiratory diseases. Keywords: Helminthiasis, parasites, preschool education, among children, by age of population and seasons. Мавзунинг долзарблиги: Расмий маълумотларга кўра, гелминтоз касаллиги билан касалланиш ҳолатлари, болалар ўткир юқумли касалликлар салмоғида паразитозлар ЎРВИ дан сўнг 2-чи ўринни эгаллайр экан. Мактабгача таълим муассасаларида олиб борилган 1 соатли кузатув давомида 106 та болалардан 98 таси зарарли одат тусига кирган бармоқларни шимишни гувоҳи бўлдик. Мактаб ёшидаги болаларни дарс давомида кузатилганда бундай одат 1- 4 синифгача бўлган болаларнинг 91%да кузатилди, 5-9 cинифгача эса бу кўрсаткич 43%ни ташкил қилган. Sўнгги йилларда гастроэнтерологик ва аллергологик касалликлар болалар орасида кенг тарқалган бўлиб, сабаби улар гелминтологик касалликларига боғлиқлиги аниқланган. Гельминтозларнинг клиник белгиларининг инфекцион ва ноинфекцион касалликлар белгиларига ўхшаш бўлиб, касалликни ўз вақтида аниқлаш анча қийинчилик туғдиради. Бу 7.1 25 2 10 кўпинча болаларда анемия, сурункали ошқозон ичак бузилишлари, аллергик реакциялар каби асоратларга олиб келади. Ушбу иш айтиб ўтилган вазифаларни ҳал этишга бағишланган. Бу эса бажарилган илмий ишнинг долзарблиги ва замонавийлигини кўрсатади. Мақсад: Республика ва Тошкент шаҳрида гелминтоз касалликлари билан касалланиш сабабларини аҳолининг ёши ва мавсумлар бўйича келиб чиқиш тенденцияларини солиштирган ҳолда касалланиш кўрсаткичига таъсирини ўрганиш. Тадқиқотнинг материаллари: Республика ва Тошкент шаҳар Санитария- эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлги хизматининг гелминтозлар билан касалланиши бўйича ойма-ой, йил фасллари бўйича олинган расмий ҳисоботлардан ва эпидемик ўчоқларида ўтказилган эпидемиологик текширув натижалари маълумотларидан фойдаланилди. Тадқиқот натижалари: Олиб борилган изланишларга асосланиб шуни айтишимиз мумкинки, Тошкент шаҳар шароитида тениаринхоз ва эхинококкоз каби гелминтозлар билан кўпроқ катталар, аскаридоз, гименолепидоз ва энтеробиоз кабилар билан эса болалар касалланар эканлар (1-расм). )*+,-./-01023451367819/3:/; +33+9+.= ?19+9+.= Болаларда кўп учрайдиган гелминтозлар ёш таркиби қуйидагича эканлиги маълум бўлди. Аскаридоз аниқланган болаларнинг 25,0% 0 - 3 ёшгача, 58,0% 3 дан 7 ёшгача ва 17,0% 7дан 14 ёшгача болалар экан. Гименолепидоз ва энтеробиозга нисбатан олинган рақамлар ҳам қуйидаги жадвалда келтирилган (1 жадвал). 7.1 26 2 10 1 жадвал Болаларда кўп учрайдиган гелминтозларнинг ёшлар бўйича таркиби. Болаларнинг ёш таркиби, % Гелминтозлар 0-3 ёшгача 3-7 ёшгача 7-14 ёшгача Аскаридоз 25,0±2,28 58,0±2,6 17,0±1,99 Гименолепидоз 23,0±1,6 56,5±1,9 20,5±1,5 Энтеробиоз 25,0±0,2 66,0±0,25 9,0±0,13 Жадвалдан кўриниб турибдики, Тошкент шаҳрида мулоқот йўли билан юқадиган гелминтозлар билан асосан 3 ёшдан 7 ёшгача (мактабгача) бўлган болалар касалланар эканлар. Айтиб ўтилган гелминтозлар билан касалланган болаларнинг уюшганлигини ўрганиш қуйидаги натижаларни кўрсатди. Аскаридоз билан касалланган бемор боланинг 31,0% уюшган, 69,0% эса уюшмаган эканлиги маълум бўлди. Гименолепидоз ва энтеробиозга нисбатан қуйидаги маълумотлар олинди: 64,0% ва 36,0%, ҳамда 76,0% ва 24,0% тегишлича. 2-расм. )*+,-./,0101-2324.567412038.91-83/3 '$# *!" $%# $&# )!" (!" '!" !$# &!" !"# (&# %!" $!" #!" !" +,-+./012 3/4561758/012 96:5.1;/12 ?3+6 =>?4+3+6 Олинган рақамлар шуни кўрсатадики, Тошкент шаҳри шароитида аскаридоз билан кўпроқ уюшмаган, гименолепидоз ва энтеробиоз билан эса уюшган болалар касалланар экан. Аскаридоз билан уюшмаган болаларнинг (3 ёшдан 7 ёшгача) кўпроқ касалланишига уларнинг зарарланган тупроқли майдонлар ва далаларда ўйнаши сабаб бўлиши мумкин. 7.1 27 2 10 Тошкент шаҳрида гелминтозлар билан касалланиш кўрсаткичларининг йил ойлари бўйича тақсимланишини ўрганганимизда, мазкур касалликларнинг бутун йил мобайнида қайд этилиши кузатилди, лекин уларнинг турли ойлардаги жадаллиги кескин тафовутга. Хусусан, аскаридоз билан касалланишнинг энг юқори кўрсаткичлари май- июл ойларига тўғри келган, шунингдек, тениаринхоз учун “хавфли давр” май- июл ойлари эканлиги аниқланди. Эхинококкоз билан касалланган беморлар асосан апрел-май ойлари қайд қилиниши маълум бўлди. Булардан фарқли ўлароқ, мулоқот йўли билан юқувчи гелминтозларнинг йил мобайнида нисбатан тенг тақсимланиши кузатилиб, гименолепидоз учун касалланиш кўрсаткичларининг бир оз кўтарилиши ноябр-декабр ойларида қайд қилинган бўлса, энтеробиоз беморларида бу ҳолат март-апрел ойларида тўғри келиши аниқланди. Амалга оширилган изланишларнинг н

Доказательный фрагмент

«It has been established that parasitic diseases occur in large quantities mainly in countries with warm and tropical climates.»

Образец извлечения

Демо-превью

It has been established that parasitic diseases occur in large quantities mainly in countries with warm and tropical climates. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Helminthiasis, parasites, preschool education, among children, by age of population, паразиты, Гельминтоз, дошкольное образование, по возрасту населения и сезонам, среди детей
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники