АНАЛИЗ РЕЗУЛЬТАТОВ НАЛОГОВОЙ ПОЛИТИКИ

Аннотация

This article describes the role and importance of interregional tax inspection in the improvement of large-scale reforms aimed at creating favorable conditions for conducting business activities in the tax sphere in the country, and further strengthening the confidence of business circles. At the same time, some important reforms implemented in the tax system of Uzbekistan were studied, and foreign experience, scientific-practical conclusions, and suggestions on its application in our country were developed. Keywords: tax policy, tax revenue, analysis, risks, efficiency, digital platform, methods and tools, analysis, optimization, tax benefits, tax rate. 355 355-364 www.e-itt.uz II SON. 2024 Кириш. Су нгги и илларда ку плаб мамлакатлар, жумладан, У збекистон солиқ тизимида муҳим ислоҳотлар амалга оширилди. Ушбу ислоҳотлар ку пинча иқтисодии у сишни таъминлаи диган, инвестицияларни рағбатлантирадиган ва давлат функциялари учун етарли даромад и иғилишини таъминлаи диган янада самарали, шаффоф ва адолатли солиқ тузилмасини яратиш зарурати билан боғлиқ. Солиқ тизимидаги ислоҳотлар мамлакатнинг иқтисодии манзарасини шакллантиришда ҳал қилувчи рол у и наи ди. Бундан ташқари, солиқ маъмурчилигини такомиллаштириш бу и ича қатор илмии тадқиқот ишлари амалга оширилмоқда. Хусусан, солиқ ту ловчиларга аудит ва солиқ назоратини қу ллаб-қувватлаш мажбуриятини ту лиқ бажариш, назорат функцияларини тармоқлар бу и ича тузилмалаш, қоидаларга биргаликда риоя этиш тамои илини амалга ошириш, солиқ ту лашдан бу и ин товлашни ту хтатишнинг самарали механизмини ишлаб чиқиш масалаларининг долзарблиги уларнинг етарлича назарии ва норматив жиҳатдан у рганилмаганлиги ва замонавии иқтисодии шароитда юқори амалии аҳамияти бу борадаги тадқиқотларнинг устувор и у налишларидан ҳисобланади. Адабиётлар шарҳи. Федоров (2010) фикрича, “маъмурии юкни камаи тирадиган ва и ирик солиқ ту ловчиларнинг инвестиция фаоллигини рағбатлантирадиган солиқ маъмуриятчилигини такомиллаштириш бу и ича чора-тадбирлар таклиф этган, амалдаги солиқ имтие зларини сезиларли даражада кенгаи тирадиган ва ту лдирадиган ҳамда у з инвестиция манбаларини ку паи тирадиган и ирик солиқ ту ловчиларнинг инвестиция фаолиятини солиқ орқали рағбатлантириш усуллари ва услубларини ишлаб чиққан, уларнинг самарадорлигини баҳолаган” Камалнев (2009) и ирик солиқ ту ловчиларнинг фаолиятини солиққа тортиш амалие тини бевосита газ тармоғи корхоналари мисолида таҳлил қилган бу либ, и ирик солиқ ту ловчиларининг солиқ маъмуриятчилиги натижаларига баҳо берган, минтақалараро солиқ хизмати органларининг назорат фаолияти ҳам миқдории ҳам сифат ку рсаткичлари асосида таҳлил қилган”. Маи буров (2007) “солиқ ислоҳоти солиқ тизимини тубдан у згартиришни давлат солиқ сие сатининг янги мазмунига мослаштириш ” деб таъкидлаи ди. Ситникованинг (2012) фикрича, “консолидациялашган солиқ ту ловчилар гуруҳига киритишда активларини тан олиш е ки махсус қаи та баҳолаш зарур, гуруҳга киришдан олдин корхонанинг зарарларини у тказиш тартиби ишлаб чиқилиши лозим, консолидациялашган солиқ ту ловчининг молиявии -ху жалик фаолиятининг бир хил қии матга эга бу лган субъект сифатида халқаро эътироф этилишига алоҳида эътибор қаратилиши лозим”. Дементьева (1689) солиқ сие сатини давлат иқтисодии сие сатининг инъикоси эканлигини, у мустақил аҳамиятга эгалиги ва солиқларнинг илмии назариясига асосланиши лозимлигини таъкидлаи ди. “Амалга оширилае тган солиқ сие сатининг натижалари ку п жиҳатдан давлат у з иқтисодии сие сатига қандаи тузатишлар киритишга мажбур эканлигини, солиқ тизимини қандаи қуриш кераклигини белгилаи ди” . Карп (2001) Солиқ сие сати давлатнинг у рта ва узоқ муддатли истиқболдаги умумии молиявии сие сатининг таркибии қисми бу либ, солиқ соҳасидаги давлат фаолияти концепцияси, солиқ механизми, солиқ тизимини бошқариш каби тушунчаларни у з ичига олади. Таҳлил ва натижалар муҳокамаси. У збекистон Республикаси Президентнинг 2018 и ил 29 июндаги “У збекистон Республикасининг солиқ сие сатини такомиллаштириш концепцияси ту ғрисида”ги ПФ- 356 www.e-itt.uz II SON. 2024 5468-сонли Фармони билан мамлакатда солиқ ислоҳотларининг асосии и у налишлари белгилаб берилди. У збекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиее внинг ташаббуслари билан (i) адолатли, (ii) шаффоф ва (iii) узоққа му лжалланган (iv) халқаро андозаларга жавоб бера оладиган солиқ тизимини яратишга қаратилган солиқ ислоҳотлари иқтисодии , ҳуқуқии жиҳатдан ҳар томонлама асосланган ҳамда солиқ ту ловчилар учун қулаи ва манфаатли эканлигини ку рсатди. 2017 и илга қадар амалда бу лган 13 та солиқ ва 5 та мажбурии ту ловлар у рнига солиқлар сони 9 тагача қисқартирилди. Ободонлаштириш ва инфратузилмани ривожлантириш солиғи бекор қилиниши ҳамда юридик шахслардан олинадиган фои да солиғи ставкасини камаи тириш орқали тадбиркорлик субъектлари молиявии натижадорликка эришиши рағбатлантирилди. Иқтисодие тга солиқ юкини адолатли тақсимлаш ҳамда ҚҚС занжири узлуксизлигини таъминлаш мақсадида товар аи ланмаси 1 млрд.су мдан ошган солиқ ту ловчилар ҚҚС ту лаши белги