УНИКАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ КРУПНЫХ СЕТЕЙ ОБЩЕСТВЕННОГО ПИТАНИЯ, РАБОТАЮЩИХ ПОД БРЕНДОМ

Аннотация

This article emphasizes the significant importance of the increasing number of large food service enterprises in the food sector. The emergence of large manufacturing enterprises in the food service sector is leading not only to the creation of new jobs but also to the introduction of new types of services. Such large manufacturing enterprises are highly developed in foreign countries, and the study of these large food service enterprises will help us understand the extent of operations of such enterprises in our country. Keywords: large food service enterprises, enterprise brands, food service networks, McDonald's network, KFC network, Burger King network, Dodo Pizza network. Кириш. Янги У збекистон иқтисодие тининг жадал ривожланишининг таъминлашнинг муҳим и у налишларидан бири, хизмат ку рсатиш сохасида овқатланиш хизматлари сифатини янада яхшилаш овқатланиш хизматларини ривожлантиришда ҳамда аҳоли турмуш даражасини яхшилашда муҳим ҳисобланади. Бу борада Республикамиз Президенти Ш.М.Мирзие евнинг “Хизматлар соҳасини ривожлантиришга оид қу шимча чора тадбирлар ту ғрисида”ги (Қарор, 2022) қарори иқтисодие тимизни чуқур девирсификация қилиш, рақамли хизматлар сохасини ривожлантириш ҳамда хизмат ку рсатиш ва овқатланиш соҳасида янги хизматларни жории этишда асос бу либ хизмат қилади. Су нгги и илларда овқатланиш хизматида и ирик тизим яъни, овқатланиш тармоқларни ривожланае тганини ку ришимиз мумкин. Овқатланиш хизматларини ку рсатишда и ирик овқатланиш корхоналарининг ку паи иши у та муҳим аҳамиятга эга. Аи нан овқатланиш соҳасида ҳам и ирик ишлаб чиқариш корхоналари паи до бу ла бошлади. Хусусан, бундаи и ирик ишлаб чиқариш корхоналари фаолияти чет мамлакатларда жуда ривожланган, ушбу и ирик овқатланиш корхоналарини у рганиш мамлакатимизда ушбу соҳадаги и ирик овқатланиш корхоналари фаолиятини жории этиш учун зарурдир. Адабиётлар шарҳи. У збекистон иқтисодие тининг жадал ривожланишини таъминлашнинг муҳим асосларидан бири бу лган хизмат ку рсатишни янада ривожлантириш ва унинг алоҳида олинган соҳаларига устуворлик бериш муҳим ҳисобланади (Ходиев, Беркинов, ва Кравченко, 2007). Хизматлар соҳасини ривожлантиришга янгича е ндашувларни жории этиш сифатли алоқа ва интернет хизматлари қамровини, шунингдек, “Электрон ҳукумат” тизими хизматларидан фои даланиш (Мирзие ев, 2022) аи ниқса, овқатланиш хизматларининг ривожланишида янги имкониятларни очиб берилиши соханинг иқтисодии самарадорлигини ошириб боришда жуда муҳимдир (Пардаев, Исроилов, 2007). Умумии овқатланиш хизматларини янги замонавии рақамли технологиялар (Kaлaнова, 2021) асосида истиқболли ривожлантиришнинг зарурати, умумии овқатланиш корхоналарида юқори даромад ва фои да олишнинг муҳим гаровидир (Мирзаев, Равшанов, 2017). Республикамизда умумии овқатланиш хизматларини амалга оширувчи субьектларнинг бир неча турлари фаолият юритади (Иватов, 1998). Бундаи овқатланиш хизматларини ташкил этишда аҳолининг жинси, е ши, профессионаллик гуруҳи учун алоҳида овқатланиш хизматлари маданиятини талаб этадиган табақалаштириш ва тизимлаштиришнинг и у лга қу и илиши (Шумпетер, 1982), истеъмол 294 www.e-itt.uz II SON. 2024 ҳусусиятларининг бои итилишини ва харид имкониятларини оширишни ва шу билан бирга соҳа рақобатдардошлигини оширишга хизмат қилади (Сиддиков, 2022) . Тадқиқот методологияси. Тадқиқот жарае нида мантиқии е ндашув, кузатиш, маълумотларни и иғиш, умумлаштириш, таққослаш, маҳаллии ва хорижии олимларнинг овқатланиш сохасидаги фаолиятидаги иқтисодии қарашлари, соҳадаги муаммолар ва уларнинг ечимлари бу и ича изланишлари ҳамда соҳага доир қонунии ва меъе рии -ҳуқуқии ҳужжатлар у рганилиб, хулоса ва таклифлар ишлаб чиқилди. Таҳлил ва натижалар муҳокамаси. Чет мамлакатларда и ирик овқатланиш соҳасида ишлаб чиқариш бирлашмалари ку ринишидаги мажмуалар бутун бир тармоқни е ки кичик тармоқларни қамраган. Шу сабабли бу соҳада ишлаб чиқаришнинг технологик, хом аше базаси е ки жарае нлар кетма-кетлик тамои иллари асосида шаклланган. И ирик овқатланиш корхоналари тармоқларига бир корхонанинг бир қанча филиалларининг турли хил жои ларда фаолият юритиши ҳисобланади. Бундаи и ирик овқатланиш корхоналари АҚШ, Россия, Франция, Буюк Британия, Италия каби мамлакатларда ривожланган. Бундаи и ирик овқатланиш (ресторанлар) тармоқлари бутун дуне бу и лаб у з фаолиятини и у лга қу и ган. Буларга “McDonald’s”, “KFС”, “Burger King”, “Chik-fil-A”, “Chipotle”, “Додо Пицца”, “Five Guys”, “Espresso House” каби у з брендларига эга и ирик овқатланиш тармоқлари киради. Ҳусусан, АҚШнинг “McDonald’s” тез таомланиш ресторанлари су нгги и илларда ҳам и ирик ресторанлар тармоғининг энг етакчиси ҳисобланди(1-жадвал). 1-жадвал АҚШ “McDonald’s” корхонасининг молиявий кўрсаткичлари млрд. доллари миқдорида31 32 33 Йиллар № Кўрсаткичлар 2015 2016 2017 2018 2019 2020 1. Аи ланмаси 25,41 24,62 22,82 21,03 21,36 19,20 2. Ресторанлари сони, минг 36,53 36,90 37,24 37,86 38,69 39,19 АҚШдаги “McDonald’s” и ирик тармоғи савдо аи ланмаси 2015 и илда 25,41 млрд долларни, 2016 и илда 24,62 млрд долларни, 2017 и