КОМПОЗИТНАЯ ОЦЕНКА ТОРГОВЫХ УСЛУГ В ДИНАМИКЕ ПОВЫШЕНИЯ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ МОЖНОСТИ РЕГИОНА

Аннотация

Мақолада минтақада савдо тармоғида бандлар сони ва чакана савдо товар айланмаси ўртасидаги корреляцион боғлиқлиги, Минтақада савдо корхоналарининг сонининг ўзгариш тенденцияси нафақат чакана савдо товар айланмаси, Қашқадарё вилоятининг иқтисодий салоҳияти динамикасининг нисбийлик кўрсаткичи ҳамда савдо тармоғининг нисбийлик даражаларини таққослаш минтақанинг умумий ва хусусий иқтисодий салоҳиятини баҳолаш кўрсатилган. Калит сўзлар: мамлакат, савдо хизматалари, салоҳият динамикаси, эконометрик моделлаштириш, баҳолаш, mинтақада савдо ташкилотлари. КОМПОЗИТНАЯ ОЦЕНКА ТОРГОВЫХ УСЛУГ В ДИНАМИКЕ ПОВЫШЕНИЯ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ МОЖНОСТИ РЕГИОНА PhD Mахматкулов Голибжан Холмуминович Негосударственное образовательное учреждение «Университет экономики и педагогики» Аннотация. В статье показаны взаимосвязь между количеством предметов в торговой сети региона и оборотом розничной торговли, тенденция изменения количества торговых предприятий в регионе и не только оборота розничной торговли, показатель относительности динамики товарооборота. экономический потенциал Кашкадарьинской области, а также сравнение относительных уровней торговой сети, показана оценка общего и частного экономического потенциала региона. Ключевые слова: страна, торговые услуги, динамика мощностей, эконометрическое моделирование, оценка, торговые организации региона. COMPOSITE ASSESSMENT OF TRADE SERVICES IN THE DYNAMICS OF INCREASING ECONOMIC POWER OF THE REGION PhD Makhmatkulov Golibjon Kholmuminovich Non-state educational institution "University of Economics and Pedagogy" Annotation. The article shows the relationship between the number of items in the region's trading network and retail trade turnover, the trend of changes in the number of trading enterprises in the region and not only retail trade turnover, an indicator of the relativity of trade turnover dynamics. the economic potential of the Kashkadarya region, as well as a comparison of the relative levels of the trading network, an assessment of the general and private economic potential of the region is shown. Key words: country, trade services, capacity dynamics, econometric modeling, assessment, trade organizations in the region. 327 327-334 www.e-itt.uz II SON. 2024 Кириш. Маълумки, мамлакат е ки унинг таркибии алоҳида минтақаларининг иқтисодии салоҳияти мавжуд иқтисодие т тармоқларининг умумии лик принципини инкор этмаган ҳолда индивидуал ривожланиши ҳисобидан ошиб боради. У збекистон Республикасининг барча минтақаларида худудии ажралишлар таъсири кам бу лган, умумии хусусиятлари ку п жамланган иқтисодие т тармоғи – бу хизматлар соҳаси бу либ, аи нан шу жиҳатига ку ра бугунга келиб, унинг мамлакат ЯИМ ҳажмидаги салмоғи ортиб бормоқда. Бу анологияни минтақанинг иқтисодии салоҳияти ва савдо хизматлари боғлиқлиги ку ринишида ҳам давом эттириш мумкин. Савдо хизматалари тармоғининг шундаи ку рсаткичлари мавжуд бу либ, улар бевосита мазкур иқтисодие т тармоғининг ривожланиш даражасини, минтақадаги ҳолатини баҳолаш учун учун асосии белгиларни ҳисоблаш имкониятини беради. Шунингдек, тармоқнинг минтақадаги жами ЯИМ даги салмоғини шакллантирувчи ҳисобланишади. Адабиётлар шарҳи. Савдо хизматалари тармоғининг барқарор ривожланиш шарт-шароитлари у рганган xорижии олимлар Vishal Gaur, Marshall Fisher, Ananth Raman, (2005) аксарият тадқиқотларда товар аи ланмаси ку рсаткичи марказии белги сифатида қараи ди. Асосан ку п сонли чакана савдо фирмалари молиявии маълумотлари асосида товар аи ланмаси ку рсаткичининг бошқа ку рсаткичлар билан эмпирик боғлиқлиги тадқиқ этилади. (Sukhanova, Shirnaeva, Repina, 2019). Шунингдек, чакана савдо аи ланмаси энг асосии ижтимоии -иқтисодии ку рсаткич сифатида қаралиб, мамлакатнинг иқтисодии салоҳиятини ҳамда турмуш даражасини акс эттирувчи асосии характердаги омил сифатида баҳоланади. Мамлакатимизда савдо хизматларини ривожлантириш юзасидан иқтисодчи олимлар бир қанча илмии тадқиқотлар олиб боришган. Жумладан, Ғуломов (1992), Рузметовларни (1998) киритиш мумкин. Улар у з илмии ишларида миллии иқтисодие тни ривожлантириш, ҳудудларнинг иқтисодии салоҳиятини ошириш масалаларига, хизматлар соҳасини, жумладан, савдо хизматларини ривожлантиришга ҳар томонлама е ндашганлар. Иқтисодчи олим (Соатов, 2019) Ташқи савдо балансини у ртнатиш муҳим аҳамиятга эга эканлигини таъкидлашади. Ташқи савдо инфляция жиддии у сишининг олдини олиши билан бирга ички савдода маҳсулот сиғими ва турини ошишига, провардида унинг ҳажмининг ошишига таъсир этади. Тадқиқот методологияси. Мақоланинг мақсади минтақанинг иқтисодии салоҳиятини ошириш динамикасида савдо хизматлари салмоғини таркибии баҳолаш, Қашқадаре вилоятининг иқтисодии салоҳияти динамикаси ва худудии савдо тармоғи таркибии ку рсаткичларининг нисбии лик даражалари у рганишдан иборат. Ушбу мақола мавзусини е ритишда корреляцион-регрессион таҳлил, эконометрик моделлаштириш, прогнозлаш, таҳлил ва бошқа усуллардан фои даланилган. Таҳлил ва натижалар муҳокамаси. Минтақанинг иқтисодии салоҳияти натижавии ку рсаткичи сифатида ҳисобланган улушлар су нги