INGLIZ TILINI O’QITISHNING ZAMONAVIY USULLARI

Аннотация

Ushbu tezisda O'zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim jarayonida xorijiy tillarni o'qitishning zamonaviy metodikalariga berilgan e’tibor, hamda Singapur va Filandiya til o'qitish sistemasi va ularni o’rganish uchun zarur bo’lgan zamonaviy o'qitish usullari taqqoslangan va yoritilgan. Kalit so’zlar. Ta'limda chet tili, Singapur va Filandiya til o'qitish sistemasi , o'z faoliyatini o'quvchilarga moslashtirish usuli. Yigirma birinchi asrdagi jadal taraqqiyot davrida ta’lim va uning vazifasi hal qiluvchi ahamiyatga ega. Hozirgi yoshlar jamiyat taraqqiyotining asosiy manbaidir. Ta'lim va tarbiyaning asosiy maqsadi har tomonlama barkamol inson shakllantirishdir. Bunda shaxsni maktabgacha tarbiyalash bolalarga chet tillarini o'rgatish alohida hissa qo'shadi. Yoshlarga chet tilini o'rgatish insonning o'sishi, ya'ni zamonaviy dunyoning ko'p madaniyatli va ko'p tilli muhitiga moslashuvchanlik nuqtai nazaridan, u yangi tilni o'rganish uchun qulay sharoitlarni yaratadi. Til to'sig'i nafaqat ilmiy muassasalar va maktablarda, balki boshqa bir qancha maktabgacha ta'lim muassasalarida ham institutsional ta'limning zarur elementiga aylanib bormoqda. Singapur va Finlandiya o'qitish tizimlari bir-biridan farq qiladi, lekin ikkalasi ham yuqori natijalarga erishgan. Singapur juda qattiq va intensiv tizimga ega bo'lsa, Finlandiya ko'proq o'quvchilarni va o'qituvchilarni qo'llab-quvvatlovchi, ijodiy fikrlashga yo'naltirilgan yondashuvni qo'llaydi. Har ikkala tizim o'z o'ziga xos afzalliklari va kamchiliklariga ega. Singapur va Finlyandiya o'qitish sistemalari jahon miqyosida yuqori baholanadi va o'ziga xos yondashuvlar bilan ajralib turadi. Quyida har ikkala mamlakatning o'qitish tizimlariga oid asosiy xususiyatlar keltirilgan: Singapur til o'qitish tizimi 96 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 11, Ноябрь 1. Darajadagi ahamiyat: Ingliz tili Singapurda davlat tili hisoblanadi va barcha ta'lim muassasalarida asosiy til sifatida qo'llaniladi. Ingliz tilida ta'lim olish o'quvchilarning akademik muvaffaqiyatlari uchun muhimdir. O'qitishda interaktiv yondashuvlar, guruh muammolari va amaliy mashg'ulotlar qo'llaniladi. O'qituvchilar o'quvchilarga tilni yaxshi o'zlashtirishlari uchun ko'plab imkoniyatlar yaratadilar, shuningdek Singapurda til o'qituvchilari yuqori malakali va alohida tayyorlangan. O'qituvchilarga doimiy ravishda o'z bilim va ko'nikmalarini yangilab borishlari uchun tayyorgarlik kurslari taklif etiladi. 2. Hind, Malay va Xitoy tillari: Singapurda hind, malay va xitoy tillari ham o'qitiladi. Ushbu tillar milliy tillar sifatida tan olinadi va ularni o'zlashtirish o'quvchilar uchun muhim hisoblanadi. Har bir o'quvchi ingliz tilidan tashqari o'z etnik tilini (hind, malay yoki xitoy) o'rganishi talab etiladi. Bu tizim o'quvchilarning madaniy identifikatsiyasini mustahkamlashga yordam beradi. 3. Maktablarda til o'qitish dasturlari asosan ijtimoiy va madaniy kontekstda beriladi. O'quvchilar turli mavzularda o'z fikrlarini ifodalash va muloqot qilish ko'nikmalarini rivojlantiradilar. O'qituvchilar o'quvchilarga amaliy vazifalar orqali tilni o'rganishda yordam berishadi. Bu esa o'quvchilarning real hayotdagi muloqot qobiliyatlarini oshiradi. 4. Til o'qitishda zamonaviy texnologiyalar, onlayn resurslar va o'quv dasturlari qo'llaniladi. Bu o'quvchilarga mustaqil o'rganishga va o'z ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. O'quvchilar o'z progressini baholash va rivojlantirish imkoniyatlariga ega. Singapur til o'qitish tizimi multi-madaniyatli muhitda samarali ishlaydi. Tilni o'qitish jarayonida integratsiya, amaliyot, va madaniy kontekstga asoslangan yondashuvlar muhim ahamiyatga ega. Bu tizim o'quvchilarga nafaqat tilni o'rganishda, balki boshqa madaniyatlar bilan ham tanishish imkonini beradi. Finlandiya til o’qitish tizimi 1. Finlandiya ta'lim tizimi, shu jumladan til o'qitish tizimi, dunyodagi eng samarali va innovatsion tizimlardan biri sifatida tanilgan. Finlyandiya hukumati ta'limni yuqori sifatga erishish va o'quvchilarni keng ko'lamli ko'nikmalar bilan ta'minlash uchun mutlaq muhim deb biladi. Finlandiyada til o'qitish juda o'ziga xos yondashuvga ega va quyidagi jihatlarga ega, jumladan Finlyandiyada ikki asosiy davlat tili mavjud: fin tili va shved tili. Maktablarda o'quvchilar odatda o'zlarining davlat tillaridan birini o'zlashtiradilar. Finlyandiya maktablarida ingliz tili keng 97 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 11, Ноябрь o'qitiladi, shuningdek, fransuz, nemis va boshqa tillar ham qo'shimcha tilda o'qitish sifatida taklif etiladi. 2. Integratsiyalashgan yondashuv ya’ni Finlandiya ta'lim tizimida til darslari boshqa fanlar bilan integratsiyalashgan holda beriladi. Bu o'quvchilarga tilni muloqot kontekstida o'rganishga yordam beradi. O'quvchilarga tilni ma'lum bir mavzu d