MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI VA OILA HAMKORLIGINING BOLA ITIMOIYLASHUVIDAGI AHAMIYATI

Аннотация

В статье описаны результаты сотрудничества организации дошкольного образования с семьей в процессе всестороннего развития детей дошкольного возраста. Ключевые слова: МТТ, знания, семья, сфера, компетентность, развитие, общение, сотрудничество. The importance of kindergarten and family cooperation in the development of preschool children Annotation: The article describes the results of the preschool education organization's cooperation with the family in the process of comprehensive development of preschool children. Key words: MTT, knowledge, family, field, competence, development, communication, cooperation Bugungi kunda ham aynan matabgacha talim tizimiga alohida etibor qaratilmoqda. Bola shaxsini shakllantirib borar ekanmiz, bu jarayonda uning har tomonlama rivojlanishini etiborga olishimiz kerak. Ham jismonan, ham aqlan, ham ruhan rivojlanayotgan bola kelajakda jamiyatga, yurtga foydasi tegadigan shaxs bo’lib yetishadi. Bolaning ijtimoiylashuvi xususan insonning ijtimoiy moslashuvi uning hamma narsani egallashga bo‘lgan ob’ektiv ehtiyoji jarayonidapaydo bo‘ladi. Biroq bu bilan uzviy ravishda bola boshqa bir ob’ektiv ehtiyoj - o‘ziga xosligini namoyon qilish hissi ham shakllanadi. Bola uni yuzaga chiqarish uchun turli usul va vositalarni qidira boshlaydi va buning natijasida uning individuallashuvi ro‘y beradi. Bu hodisa shunda namoyon bo‘ladiki, shaxsning ijtimoiy ahamiyatga ega hislatlari 660 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 9, 30 Сентябрь individual, faqat shu shaxsga tegishli tarzda namoyon bo‘ladi, uning ijtimoiy yurish - turishi takrorlanmas jihatlarga ega bo‘ladi. Shunday qilib bolaning ijtimoiy rivojlanishi ikki o‘zaro bog‘liq yo‘nalishda olib boriladi: ijtimoiylashuv ( ijtimoiy madaniy tajriba madaniyatni o‘zlashtirish) va individuallashuv (mustaqillik, nisbiy o‘ziga xoslikni qo‘lga kiritish). Shu tarzda ijtimoiylashuv tushunchasi zamonaviy fanda moslaShuv (birlashish) va individuallashuv jarayonlari bilan bog‘liq ijtimoiylashuv jarayonining mazmuni inson(bola)ning aniq bir jamiyat sharoitlariga moslashuvidir. moslashuv sub’ekt va ijtimoiy muhit faolliklarining yaqinlashuv jarayoni va natijasidir Har bir bola tashqi dunyoni xotira, tasavvur, xayol, tafakkur kabi ruhiy jarayonlar yordamida, shuningdek nutq yordamida bilib olish qobitiyatiga ega. Ammo bolalardagi intellekt, ya 'ni ruhiy jarayonlar (xotira, tasavvur, xayol, tafakkur) shunchaki bola organizmining o'sib borishi va takomillashishi bilangina paydo bo'lmay, balki nutqining rivojlanishi bilan chambarchas bog’liq. Bu jayonda maktabgacha talim tashkiloti hamda oila hamkorligi muhim o’rin egallaydi. Farzand – oilaning quvonchi, ota-onaning tayanchi jamiyatning hayotbaxsh kuchi. Oqil ota-onalar oilada farzand dunyoga kelishi bilan uning tarbiyasini buvisi, buvasi yoki jamoat tarbiya muassasalariga topshirmay bu mas’uliyatli vazifa bilan o‘zlari jiddiy shug’ullanadilar. Ota-onaning tarbiyachilik vazifasi haqida ulug’ rus yozuvchisi M.Gorkiy shunday deb yozgan edi: “Bolasini suyishni tovuq ham biladi. Ularni tarbiyalay olmoq esa-qobiliyat va keng hayotiy bilimlarni talab etuvchi davlat miqyosidagi buyuk ishdir. Oilada kun tartibiga rioya qilinmasa, uydagi yumushlar oila a’zolari o‘rtasida to‘g‘ri taqsimlanmasa, oilada ayolga nisbatan noto‘g‘ri munosabatda bo‘linsa, ichkilikbozlik va boshqa illatlar hukm sursa, bunday oilada o‘sgan bola yuqori ta’sirchanligi, hayotiy tajribasi kam bo‘lganligi sababli voqealarni o‘zi to‘g‘ri baholay olmaydi. Natijada bola indamas, jahldor, qo‘pol bo‘lib qoladi.Bolani to‘g‘ri tarbiyalashda uning oldida ota-onaning obro‘si yuqori bo‘lishi kerak, busiz tarbiya bo‘lishi mumkin emas. Ota –onalarning fuqarolik qiyofasi, hayoti, ishlari,yurish-turishi, jamiyat oldida o‘z oilasi uchun javobgarlik tuyg‘usi ular obro‘sining asosidir. Ijtimoiy faoliyatni oilaviy vazifalar bilan birgalikda olib boradigan, bolalarining hayotiga qiziqadigan va ularga mohirlik bilan rahbarlik qiladigan ota –onalar eng obro‘li kishilardir. Bularning hammasi ham otaga, ham onaga birdek taalluqlidir. 661 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 11.79/2023 SJIF 2024 = 5.444 Том 2, Выпуск 9, 30 Сентябрь Oila bilan shaxsan ishlashning eng keng tarqalgan usuli sifatida qo‘llanadigan suhbat bolalarni ertalab qabul qilish va kechqurun kuzatish vaqtida o‘tkazilishi mumkin. Ular tarbiyachilar bilan ota-onalarni bir-biri bilan yaqinroq tanishishlariga yordam beradi. Tarbiyachining ota-onalar bilan ertalab o‘tkazadigan suhbatlari qisqa muddatli bo‘ladi uning yaqinlarida yaxshi kayfiyat, tarbiyachiga ishonch hissi paydo bo‘lishida kata ahamiyatga ega. Ota-onalardan bola kechqurun qanday kayfiyatda bo‘lganini, qanday uxlaganini, bola o‘zini qanday sezganini so‘rash foydali. Tarbiyachi ota-onalarga bolalarni bugun guruhda nimalar kutishi haqida qisqacha axborot beradi