YUQORI MALAKALI SAMBOCHI QIZLARNI FUNKSIYANAL XOLATIGA TEZKOR KUCHNING TA’SRI

Аннотация

Improving the prospective training system of qualified sambo girls, taking them to international arenas, popularizing the sport of sambo among our people, and further increasing the interest of young children in this sport is one of the urgent issues. For this reason, in the research conducted, special attention was paid to the introduction of effective combined movements into the training plan of qualified sambo girls, taking into account their physical and functional fitness. Keywords: statodynamic force, technical and tactical actions, quality of dexterity, training, competitive activity, successful attempt. ВЛИЯНИЕ ВЗРЫВНОЙ СИЛЫ НА ФУНКЦИОНАЛЬНОЕ СОСТОЯНИЕ ВЫСОКОКВАЛИФИЦИРОВАННЫХ САМБИСТОК" Аннотация. Совершенствование системы перспективной подготовки квалифицированных самбистов, вывод их на международные арены, популяризация самбо среди нашего народа, повышение интереса детей раннего возраста к этому виду спорта является одной из актуальных задач. По этой причине в проведенном исследовании особое внимание было уделено внедрению эффективных комбинированных движений в план подготовки квалифицированных самбисток с учетом их физической и функциональной 1387 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 подготовленности. Ключевые слова: статодинамическая сила, технико – тактические действия, качество ловкости, тренировка, соревновательная деятельность, успешная попытка. Dolzarbligi. Sambo bo’yicha o‘tkazilayotgan nufuzli musobaqalarni kuzatish shuni ma’lum qiladiki, kurashchi o‘z raqibiga xujum qilish, u yoki bu yoniga uni tashlash vaqtida tezkor kuch sifatlari rivojlanmaganligi tufayli, shu raqibning qarshi xujumiga duchor bo‘ladi. Demak, extimol qilish mumkinki, bunday kurashchida xujum qilayotgan paytda tezkor kuch sifatlari mukammal shakillanmagan. Kurashchi yuksak jismoniy va texnik-taktik tayyorgarlikka ega bo’lsada, ammo unda kurash stoykasi xolatidan (usullarni qo’llash) o‘tish vaqtida tezkor kuch sifatlari pand bersa, maxorat darajasida rivojlangan texnik usul ijrosi barbod bo‘lishi mumkin. Ushbu muammo doirasida o‘tkazilgan bir qator tadqiqotlar qayd etilgan fikrni tasdiqlaydi.(Исроилов Ш.Х., Пулатов Ф.А., 2014; Казилов М.М., 1970; Пулатов А.А., 2017). Hozirgi vaqtda sambo tezkorlik bilan rivojalnayotgan sport turlaridan bo‘lib, mashhur va intensiv rivojlanayotgan jang san’ati hisoblanadi. Sambo texnik maydoni asosini dunyoning ko‘plab xalqlarining jang san’ati va milliy kurashning turli turlaridan tanlangan himoya va hujumning eng samarali usullari majmuasini tashkil etadi. Sambo maydonidagi texnikalar soni ushbu turdagi jang san’atining rivojlanishi bilan doimiy ravishda ortib bordi. Sambo sport turida tezkor-kuch qobiliyatini rivojlantirishning bir qator usullari mavjud. So‘nggi yillarda kurash sportchilarini tayyorlashda bir-biriga biriktirilgan (kombinatsion) samarali harakatlar deb ataluvchi usul - kombinatsion tayyorgarlik usuli keng tarqaldi. Uning mohiyati shundan iboratki, ma’lum bir mashg‘ulotda, ma’lum vaqt oralig‘ida umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarlik vositalari izchil qo‘llaniladi. Shu bilan birga, umumiy jismoniy tayyorgarlik vositalarining birgalikdagi ta’siri, bir tomondan, sportchining maxsus qobiliyatlarini rivojlantirish jarayoniga yanada samarali ta’sir ko‘rsatishga, ikkinchi tomondan, maxsus faoliyatdan keyin yanada samarali tiklanishga erishishga imkon beradi. Yurtimizdagi xalqda sog‘lom muhit tarzini yo‘lga qo‘yish, aholining, ayniqsa ulg‘ayib o‘sib kelayotgan yoshlarni jismoniy tarbiya va ommaviy sport bilan muntazam shug‘ullanishi uchun zamon talablariga mos muhitni yaratish, sport musobaqalari natijasida kelajak avlodni o‘z irodasi, xulqini va imkoniyatlariga bo‘lgan ishonchni irodasini shakillantishish, jasurlik va vatanga bo‘lgan muhbbat hamda sadoqat tuyg‘ularini kamol toptirish, shuningdek, yoshlar orasidan eng zor iqtidor egasi bo‘lgan sportchilarni tanlab olish ishlarini tizimli yo‘lga qo‘yish hamda jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish, ommalashtirish yo‘naltirilgan keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Tadqiqotning maqsadi. Yuqori malakali sambochi kurashchilarda tezkor kuch sifatlari 1388 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 ta’sirida xujum qilish imkoniyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijalari va muxokamasi. Tadqiqotga O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetining 20 nafar yuqori malakali sambochi kurashchilari jalb qilindi. Shu jumladan 4 nafar xalqaro toifadagi sport ustasi, 5 ta sport ustasi, 7 ta sport ustaligiga nomzod, 4 ta 1- razryadli sportchilar ishtirok etdi.Tezkor kuch sifatlarini rivojlantirishga quyidagi funksional testlarni o‘z ichiga kiritdik. 1. Ko‘prik xolatidan bosh qo‘yilmagan xolatda oshib o‘tishlar 10 sek. davomida. 2. Turgan joyida o‘ng va chap tomonlarga yeqilishlar 10 sek. davomida. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, deyarli barcha kurashchilarda xujum xarakatlari (aylanmaxarakat) tasirida tezkor kuch sifatlari o‘ta zaif rivojlangan ek