KOREYA TARIXIGA BIR NAZAR

Аннотация

This article analyzes the stages of the history of Korean statehood, its development and distinctive features. It covers the processes from the ancient Korean state of Gojoseon, through the Three Kingdoms period, the unification of Silla, the Koryo and Joseon dynasties to the modern Korean era. The article analyzes Korea's achievements in the cultural, economic and political spheres, as well as its relations with neighboring countries such as China and Japan and their influence. This study helps to understand Korean history more deeply and to understand the important factors that formed the basis of its current cultural and political situation. Keywords: Ancient Joseon, Three Kingdoms period, Silla, Koryo, Joseon, Korean culture, Korean statehood, North Korea, South Korea, Buddhism, Confucianism, Hangul, Korean War, Chinese and Japanese influence. КОРОТКИЙ ОБЗОР КОРЕЙСКОЙ ИСТОРИИ Аннотация. В статье анализируются этапы истории корейской государственности, ее развитие и особенности. Охвачены процессы, начиная с древнего государства Корея Кочосон, периода Троецарствия, объединения Силла, династий Корё и Чосон и заканчивая современной корейской эпохой. В статье анализируются достижения Кореи в культурной, экономической и политической сферах, а также ее отношения с соседними странами, такими как Китай и Япония, и их влияние. Это исследование поможет глубже понять историю Кореи и понять важные факторы, лежащие в основе ее нынешней культурной и политической ситуации. 8 17 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Ключевые слова: Древний Чосон, период Троецарствия, Силла, Корё, Чосон, корейская культура, корейская государственность, Северная Корея, Южная Корея, буддизм, конфуцианство, хангыль, Корейская война, китайское и японское влияние. Sharqda insoniyat tamadduni va ilk davlatchilikning shakllanishi qadimiy davrga borib taqalishini hisobga oladigan bo`lsak, bu jarayonda qadimgi Koraya davlatchiligining ham o`z o`rni va ahamiyati juda muhim o`rinni egallaydi. Koreya yarim orolida ilk temir davridan boshlab qabilalararo uyushmalar shakllangan. Bu jarayon dastlabki markazlashgan boshqaruv tizimlarining paydo bo‘lishiga olib kelgan. Ayrim tadqiqotchilar ushbu uyushmalarni harbiy- siyosiy xarakterga ega deb hisoblasalar, boshqalar ularni qabilaviy ittifoqlarga asoslangan dastlabki davlat shakli deb ta’riflaydilar. Bu nuqtai nazarlar shuni ko‘rsatadiki, Qadimgi Choson davlatining tashkil topishi bir vaqtning o‘zida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot va siyosiy konsolidatsiyaning natijasi bo‘lgan. Choson davlatining asoschisi Tangun haqidagi rivoyat ko‘proq koreys milliy shuurining ramziy qismi hisoblanadi. Tangunning "tog‘ ruhi"ga aylangani haqidagi afsona koreys xalqining tabiat bilan uyg‘unlik va ruhiyatga bo‘lgan eʼtiborini aks ettiradi. Ammo tarixiy haqiqat nuqtai nazaridan, Tangun haqidagi maʼlumotlarning asosan 1285 yilda yozilgan "Samguk Yusa" asariga asoslanganligi shubha uyg‘otadi. Bu afsona ko‘proq milliy o‘zlikni shakllantirish uchun yaratilgan ramziy hikoya bo‘lishi ehtimoli yuqori. Eramizdan avvalgi 2333 yilga oid sananing berilishi tarixiy voqealar vaqtini ancha qadimiylashtirishga xizmat qiladi. Ko‘plab tarixchilar ushbu sanani real faktlardan ko‘ra milliy mifologiyaga asoslangan deb baholaydilar. Shu bilan birga, Qadimgi Chosonning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq mintaqaviy iqtisodiyot, madaniyat va siyosatning rivojlanishi tarixiy haqiqatdir. Tangun haqidagi afsona koreyslar orasida milliy birlikni targ‘ib qilish vositasi bo‘lgan. Bu kabi afsonalar xalq tarixini boyitish va milliy o‘zlikni mustahkamlashda muhim rol o‘ynagan[1]. Bugungi kunda Tangunning hikoyasi Koreya madaniyatining ajralmas qismi sifatida eʼzozlanadi. Tangun va Qadimgi Chosonning tashkil topishi masalasi tarixshunoslar orasida hali ham munozarali. Baʼzilarning fikricha, bu afsona faqat ramziy ahamiyatga ega bo‘lsa, boshqalar uni Koreyaning ilk davlatchilik asoslari sifatida ko‘radi. Koreya yarim orolining qadimgi tarixida uchta asosiy davlat – Silla, Koguryo va Pekche mavjud bo‘lib, ular I asrda kuchli va mustahkam davlatlar sifatida shakllangan. Bu davrni koreys tarixchilari "Uch podsholik davri" deb atashadi. Har uchala davlat ham o‘ziga xos siyosiy, ijtimoiy va madaniy xususiyatlarga ega bo‘lib, bir-biri bilan doimiy ravishda kurashgan va vaqt-vaqti bilan ittifoqlar ham tuzgan. Bu davrda Silla, Koguryo, va Pekche davlatlari o‘rtasidagi siyosiy raqobatning davom etishi, shuningdek, ularning mintaqada hukmronlik qilishda o‘zaro ta’siri Koreya yarim orolining tarixiy rivojiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Bu davlatlarning tashkil topishi juda uzoq tarixiy jarayonni o‘z ichiga olgan. Masalan, Sillaning 57-yildan 935-yilgacha mavjudligi, Koguryoning 37-yildan 668-yilgacha hukmronlik qilganligi va Pekchening 660-yilda tugatilganligi haqida ma’lumotlar mavjud[2]. Buddaviylik va konfutsiylik kabi diniy oqimlar bu davrning ma’naviy hayotida markaziy o‘rin tutgan