YURAGI O‘ZBEKCHA URGAN RUS SHOIRI

Аннотация

Узбекские писатели своими произведениями завоевали место в сердцах каждой страны. В мире есть много писателей и поэтов. Один из них - известный деятель русской и узбекской литературы Александр Фейнберг, внесший свой вклад. Своими стихами и переводами Файнберг занял место в сердцах узбеков, россиян и других народов. Статья написана о жизни и творчестве Александра Аркадьевича Фейнберга, русского поэта и народного поэта Узбекистана. представлен. Ключевые слова: поэт двух народов, русский, узбек, переводчик. Aleksandr Faynberg rus shoiri,tarjimon,ssenariynavis,O‘zbekiston Respublikasi xalq shoiri. Aleksandr Faynberg 1939-yil 2-noyabr kuni Toshkentda tugʻilgan. Uning ota- 127 ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-11 onasi 1937-yil Novosibirskdan koʻchib oʻtgan. Shoirning otasi Arkadiy Lvovich Faynberg(1891-1971),onasi Anastasia Alexandrovna(1904-?) . Sobiq Jukovskaya ichida uning bolaligi oʻtgan. Yetti yillik maktabni tugatgandan soʻng Aleksandr Faynberg Toshkent topografiya texnikumiga oʻqishga kirdi. Toshkent topografiya kollejiga o‘qishga kirganidan so‘ng,Faynberg geolog sifatida butun mamlakat bo‘ylab sayr qilib yurdi va uning go‘zal tabiatga bo ‘lgan muhabbati uyg ‘ondi. Aynan shu davrda uning “Velosiped yo ‘lakchasi “nomli birinchi kitobi nashr etildi. Texnikumni tugatgandan soʻng Tojikistonda armiyada xizmat qildi. Keyin Toshkent universitetini (hozirgi Oʻzbekiston Milliy Universiteti)tugatdi,u yerda filologiya fakultetining sirtqi jurnalistika boʻlimida oʻqidi va talabalar koʻp tirajida ishladi. 1961-yilda Inna Glebovna Kovalga uylandi. Oʻzbekistonning sheʼriy osmonida Aleksandr Faynberg mubolagʻasiz eng yorqin nuroniylaridan biri hisoblanadi. U Toshkent,Moskva va Sankt-Peterburgda nashr etilgan 13 ta she‘riyat toʻplamining muallifi. “Etyud” (1967), “Soniya” (1969), ‘‘She‘rlar” (1977), ‘‘Ijobat” (1982),‘‘Qisqa to‘lqin” (1983), ‘‘Yoyma to‘r” (1984), ‘‘ Erkin sonetlar” (1990) kabilar shular jumlasidan. U Alisher Navoiy va ko’plab zamonaviy oʻzbek shoirlarining she’rlarini rus tiliga tarjima qilgan. Uning sherlari “Smena”, ‘‘Navbat”, ‘‘Yoshlik”, ‘‘Yangi dunyo”, ‘‘SHarq yulduzi”, ‘‘Yangi Volga” jurnallarida va xorijiy mamlakatlar:AQSH, Kanada va Isroil davriy jurnallarida chop etilga1. Faynberg 1965- 1969-yillarda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi bo‘lgan. U rusiyzabon kitobxonlarga koʻplab oʻzbek shoirlarning asarlarini tarjima qilib berdi. Moskvada Oʻzbekiston xalq shoiri Erkin Vohidovning “Ruhlar isyoni” poemasi, Toshkentda ‘‘Oqqushlar galasi” nomli oʻzbek shoirlari ijodidan qilingan tarjimalar jamlanmasi nashr 1URL: https://n.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/jahon-she-riyati/rus- she’riyati/aleksandr-faynberg-1939- 2009 128 ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-11 etildi. 1999-yilda “Paxtakor” futbol jamoasining aviakashzada halok boʻlganing 20 yilligiga uning ssenariyasi boʻyicha ‘‘ularning osmondagi stadioni” filmi suratga olingan,unda Aleksandr Faynbergning 1979-yilgi paxtakorlar haqidagi soʻzlariga qoʻshiq yangraydi. 2004-yilda shoir Faynberg Rossiya prezidenti Farmoni bilan madaniy aloqalarni rivojlantirish,rus tili va rus madaniyatini saqlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun ushbu yuksak mukofotga sazovor boʻladi. Uning qalamiga 7 badiiy film ssenariyasi tegishli, eng muhimlari ‘‘Koʻk osmonning oʻzida”, ‘‘Issiq quyosh ostidagi uy”, ‘‘Qandahor ostida yonib ketgan”, shuningdek,u 18 ta animation film ssenariylari muallifi. Bundan tashqari “Issiq quyosh ostidagi uy” (1977, ‘‘O‘zbekfilm ”)filmining ssenariy muallifi 2. Aleksandr Faynberg - ajoyib tarjimon. Tarjimon o‘zbek yozuvchi va shoirlari: Abdulla Oripov va Xosiyat Rustamova , Sirojiddin Said va Omon Matjon va boshqa shoirlarning sheʼrlarini va dostonlarini rus tiliga tarjima qilgan. Faynberg Alisher Navoiy asarlarini rus tiliga 10 jildini tarjima qilgan va nashr qilgan. “Rubayat yorlari”sheʼrida u oʻzbek choyxonasini oʻzgarmas palov bilan shunday zavq bilan tasvirlaganki ,uni tabassumsiz oʻqib boʻlmaydi . Uning sheʼriy ijodida oʻtmish bilan hozirgi kun ,shuningdek,o ‘zbek xalqining mehr-oqibati ,muhabbatini ko‘rishimiz mumkin. O‘zbek shoiri Abdulla Oripov ‘‘Aleksandr Faynbergning ijodiga kelsak , barcha baland so‘zlar haqiqatning yuzdan bir qismini aks ettirmaydi,chunki u aslida noyob shoir va tarjimon edi. Jahon darjasidagi yozuvchi rus tilida so‘zlashadigan yozuvchilardan hech biri bizning quyoshli diyorimizga samimiy qo‘shiq kuylashi mumkin emas ”- deb ta’riflagan3. Shoiri sermahsul ijod qilgan. Uning ijodi rang - barangligi,teranligi va falsafiligi bilan insonlar qalbini zabt etgan. 2 Malixina G. Poeticheskiy priisk Aleksandra Faynberga. - Т., 2014. 3 URL: https://uz.wikipedia.org/wiki/Aleksandr_Faynberg 129 ISSN (E): 2181-4570 ResearchBib Impact Factor: 6,4 / 2023 SJIF 2024 = 5.073/Volume-2, Issue-11 Suzyapman ,muhabbat,olis Gulxanlardan o‘rlaydi tutun. Sendan bo‘sa oladi yulduz, Bu qirg ‘oqdan ketaman bugun. Qirg ‘oqga tashl