АНАЛИЗ МЕТОДОВ ИЗУЧЕНИЯ ПОТРЕБНОСТЕЙ БИБЛИОТЕК

Аннотация

It is known that the needs of readers are one of the most important factors that should be taken into account when forming a library fund. However, the information needs of a particular reader are dynamic and change over time. This may be due, on the one hand, to the changing personal characteristics of the reader, and, on the other hand, to changes in the field of science. This article analyzes traditional and modern methods for determining the information needs of readers. Keywords: user needs, surveys and questionnaires, focus groups, interviews. Annotatsiya: Ma’lumki, kutubxona fondini shakllantirishda kitobxonlar ehtiyoji hisobga olinishi kerak bo‘lgan eng muhim omillardan biri hisoblanadi. Ammo muayyan kitobxonning axborot ehtiyojlari dinamik xususiyat kasb etib, u vaqt o‘tishiga bog‘liq holda o‘zgarib boradi. Bunga bir tamondan kitobxonning o‘zgarib boruvchi shaxsiy xusisiyatlari, ikkinchi tomondan ilm-fan sohasida sodir 187 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) bo‘layotgan o‘zgarishlar sabab bo‘lishi mumkin. Mazkur maqolada kitobxonlar axborot ehtiyojlarini aniqlashning ana’naviy va zamonayiy usullari tahlil etiladi. Kalit so‘zlar: foydalanuvchi ehtiyoji, so`rovlar va so`rovnamalar, focus guruhlar, intervyular. Аннотация: Известно, что потребности читателей являются одним из важнейших факторов, которые следует учитывать при формировании библиотечного фонда. Но информационные потребности конкретного читателя динамичны и меняются со временем. Это может быть вызвано изменением личностных характеристик читателя, с одной стороны, и изменениями, происходящими в сфере науки, с другой стороны. В данной статье анализируются традиционные и современные методы определения информационных потребностей читателей. Ключевые слова: потребности пользователей, опросы и опросы, фокус-группы, интервью. Language: Uzbek Citation: Berdibekova, S., & Normatov, S. (2024). ANALYSIS OF METHODS FOR STUDYING LIBRARY NEEDS. Universal International Scientific Journal, 1(9), 187–191. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1388 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14564973 Asosiy qism. uchun so'rovnomalar yoki anketalarni Foydalanuvchi ehtiyojlari - bu mahsulot tarqatish. yoki xizmatga qiymat berish va tajribasini Intervyular (Interviews) o'quvchilarning oshirish uchun bajarishi kerak bo'lgan o'ziga xos axborot talablari va o'qish odatlarini foydalanuvchilarning o'ziga xos talablari va tushunish uchun ular bilan yakkama-yakka umidlari. Bu ehtiyojlar foydalanuvchilarning suhbatlar o'tkazish. nuqtai nazarlari, maqsadlari, motivatsiyalari, Kuzatish (Observation) kitobxonlarning og'riqli nuqtalari va boshqa insoniy omillarini o'qishga bo'lgan qiziqishlarini, o'qish va ifodalaydi. o'rganishga qiziqishlari, turli janrlar, Kitobxonlarning axborot ehtiyojlarini mualliflar yoki mavzular bo'yicha istaklari va aniqlashning bugungi kunda bir nechta ularning o'qish va o'rganish xususiyatlari bilan an`anaviy va zamonaviy usullari mavjud. aloqador ma'lumotlar to'plamini o'rganishni An'anaviy usullar: o'z ichiga oladi. Bu usulda kutubxona So'rovlar va so'rovnomalar (Survey and katologidan foydalanish, o`quv zalidan questionnaires) o'quvchilarning qiziqishlari va foydalanish, ko`rgazma maydonidagi kitoblar axborot ehtiyojlari haqida ma'lumot to'plash va davriy nashrlardan foydalanish, shu bilan 187 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) birgalikda kutubxona xodimlariga murojaat Ma'lumotni va matnni tahlil qilish (Data qilgan holda foydalanuvchilar soni aniqlash and text analysis) O'quvchilarning axborot maqsadga muvofiq bo`ladi. ehtiyojlaridagi tendentsiya va naqshlarni Fokus-guruhlar (Focus groups) tuzilgan aniqlash uchun onlayn sharhlar, blog postlari muhitda o'qish odatlari, afzalliklari va va boshqa raqamli kontentni tahlil qilish uchun ma'lumotlarga bo'lgan ehtiyojlarini muhokama ma'lumotlarni qidirish texnikasi va matnni qilish uchun kichik o'quvchilar guruhini tahlil qilish vositalaridan foydalanish. birlashtirish. Ushbu usul tadqiqotchilarga Foydalanuvchi tajribasi (UX) tadqiqoti guruh dinamikasi va ishtirokchilarning o'zaro (User Experience (UX) Research) ta'siridan foydalangan holda sifatli O'quvchilarning raqamli platformalar bilan ma'lumotlarni to'plash imkonini beradi. qanday munosabatda bo'lishini tushunish, Zamonaviy usullar: og'riqli nuqtalarni aniqlash va ularning Onlayn so'rovlar va fikr-mulohaza ma'lumot qidirish xatti-harakatlari haqida shakllari (Online Survey and feedback forms) tushunchalarni to'plash uchun UX. O'quvchilardan ularning axborot ehtiyojlari An'anaviy usullarni zamonaviy haqida ma'lumot to'plash uchun kutubxona yondashuvlar bilan uyg'unlashtirish veb-saytlari yoki ijtimoiy media kutubxonachilar va axborot sohasidagi platformalarida onlayn so'rovlar va fikr- mutaxassislarga bugungi raqamli asrda mulohazalar shakllarini yaratish. o'quvchilarning axborotga bo'lgan ehtiyojlari Veb-sayt tahlili (Website Analytics) va afz