ОБ ОПРЕДЕЛЕНИИ ОБРАБАТЫВАЮЩИХ ВЕЩЕСТВ НА ЗАНЯТИЯХ ЛАБОРАТОРНОЙ ПОДГОТОВКИ

Аннотация

This article discusses the properties of tannins, methods of their extraction, which plants contain tannins, and qualitative reactions to tannins in educational laboratories based on experiments. Keywords: tannins, lignin, gallotannins, cotanides. Annotatsiya: Ushbu maqola oshlovchi moddalarining xususiyatlari, olinish usullari, qaysi o‘simliklarda oshlovchi moddalar borligi, o‘quv labaratoriyalarda oshlovchi moddalarga xos sifat reaksiyalarini tajriba asosida yoritib berilgan. Kalit so‘zlar: tanidlar, lignin, gallotaninlar, kotanidlar. Аннотация: В данной статье на основе опыта описаны свойства пищевых добавок, способы производства, какие растения содержат пищевые добавки, качественные реакции, характерные для пищевых добавок, в учебных лабораториях на основе опыта. Ключевые слова: таниды, лигнин, галлотаннины, котаниды. 3 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) Language: Uzbek Citation: Tukhtaboyeva , F., Ismoilov , I., Khakimova , S., & Khusanboyeva , K. ON THE DETERMINATION OF SOLVENTS IN LABORATORY TRAINING CLASSES. Universal International Scientific Journal, 1(9), 3–7. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1198 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14293364 Kirish Oshlovchi moddalarning asosiy manbai bo‘lib O‘simliklar tarkibidagi oshlovchi moddalar - Rumex, Rheum, Polygonum kabi o‘simliklar fenollarning hosilalari: Hayvonlarning xom xizmat qiladi. Oshlovchi moddalar tuzilishiga terisini oshlash xususiyatiga ega va ko‘p atomli ko‘ra xilma-xil bo‘lib, ikkita katta fenollar unumidan tashkil topgan hamda gidrolizlanuvchi hamda gidrolizlanmaydigan o‘simliklardan olinadigan yuqori molekulali guruhlarga bo‘linadi [1, 2, 3]. zaharsiz murakkab organik birikmalar Ular tarkibidagi fenol halqalar tipiga va o‘simlikning oshlovchi moddalari tanidlar deb ularning o‘zaro bog‘lanishiga qarab ikki ataladi. Tanidlar tabiatda keng tarqalgan bo‘lib, guruhga bo‘linadi. ayniqsa ikki pallali o‘simliklar sinfiga kiruvchi 1. Gidrolizlanadigan oshlovchi moddalar. Bular oilalarda, masalan, ra’noguldoshlar – Rosaceae, kislota, ishqor va fermentlar ta’sirida oson dukkakdoshlar – Fabaceae, qoraqatdoshlar – gidrolizlanib, uglevodlar glyukoza va gallat Saxifragaceae, torondoshlar Polygonaceae, kislota hosil qiladi. toldoshlar – Salicaceae, qoraqayindoshlar – 2. Gidrolizlanmaydigan yoki Fagaceae, pistadoshlar– Anacardiaceae va kondensirlanadigan oshlovchi moddalar. Bular boshqa oilalar vakillari tarkibida ko‘p uchraydi. tarkibida oz miqdorda uglevodlar bo‘ladi, Tanidlar, ayniqsa g‘allalarda, o‘simliklarning mineral kislotalar ta’sirida erimaydigan amorf patologik o‘simtalarida ko‘p (ba’zan 70% dan birikmalar- flobafenlar hosil qiladi. oshadi) bo‘ladi. Oshlovchi moddalar Lignin - o‘simliklar yog‘ochligining asosiy o‘simliklarning hamma organlarida to‘planishi tarkibiy qismi hisoblanadi. Ko‘p daraxtlar mumkin. Ular daraxt va butalar po‘stlog‘ida, yog‘ochlik qismining 22-35% lignindan iborat. yog‘och qismida hamda ko‘p yillik o‘t Yog‘ochlik mineral kislotalar bilan o‘simliklarning yer ostki organlarida ko‘p ishlanganda, tarkibidagi sellyuloza bilan bo‘ladi. Ba’zan tanidlar daraxt va butalar gemitsellyuloza erib, ajralib chiqadi, lignin esa bargida, mevasida, o‘t o‘simliklarning barcha o‘zgarmay qoladi. Lignin suvda, organik yer ustki qismida ham to‘planadi. erituvchilarda va kislotalarda erimaydi. Faqat 4 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) ishqorlar, bisulfit va sulfit kislotalar ta’sirida gallat) kislotalar o‘simlik to‘qimasida shikim qisman parchalanadi va eritmaga o‘tadi. kislota orqali uglevodlardan hosil bo‘lishi mumkin. Bu murakkab biosintezda geksozalardan asosan glyukoza, fruktoza va mannoza ishtirok etadi. Geksozalar avval o‘zining enol shakllari orqali mezoinozitga o‘tadi. Mezoinozit esa xin kislota orqali shikim kislotaga aylanadi O‘simlik to‘qimasidagi oshlovchi moddalar biosintezi quyidagi uch davr o‘z ichiga oladi: 1. Oldin oshlovchi moddalarning tashkil 2-rasm. Lignin moddasini kimyoviy tuzilishi. etuvchi eng oddiy komponentlari sifatida Oshlovchi moddalarning biosintezi: Oshlovchi polifenollar va polifenol karbon kislotalar hosil moddalar asosan ikkita katta guruhdan – bo‘ladi. gidrolizlanuvchi va kondensatsiyalanuvchi 2. Keynichalik ular qandlar bilan birikadi tanidlardan tashkil topgan. Ular kimyoviy yoki kondensatsiya va boshqa o‘zgarishlar tuzilishiga ko‘ra bir-biridan katta farq qiladi. orqali tanidlarning yuqori molekulali Shuning uchun oshlovchi moddalar bu ikkala birikmalariga hamda murakkab mahsulotlarga guruhining o‘simliklardagi biosintezi turli aylanadi. yo‘llar bilan boradi. Gidrolizlanuvchi oshlovchi 3. Oxirida yana ham murakkab va suvda moddalarning asosiy qismini oksibenzoat va erimaydigan oshlovchi moddalar hosil bo‘ladi. boshqa oksiaromatik karbon kislotalarning Oshlovchi moddalarning fizik va kimyoviy qandlar, ko‘p atomli spirtlar va shunga o‘xshash xossalari: O‘simliklardan ajratib olingan moddalar b