НЕКОТОРЫЕ ПОЛЕЗНЫЕ СВОЙСТВА И ДЕЙСТВИЕ НА ОРГАНИЗМ РАСТЕНИЯ НАМАТАК

Аннотация

This article provides information about the species of the rosehip plant, its beneficial and harmful effects on the body, and its nutritional value. Rosehip is a perennial shrub that blooms beautifully in early spring and delights with its ripe fruits in late summer and early September. This plant is also popularly called "wild rose". Keywords: Rosehip, ascorbic acid, wild rose, avitaminosis, carotolin. Annotatsiya: Ushbu maqola na’matak o‘simlik turlari, organizmga foydali va zararli ta’sirlari, ozuqaviy qiymati haqida ma’lumotlar berilgan. Na’matak - erta bahorda chiroyli pushti rangli gullaydigan, yozning oxiri va sentabr oyining boshida pishib yetilgan mevalari bilan quvontiradigan ko‘p yillik buta. Xalq orasida bu o‘simlik «yovvoyi atirgul» deb ham ataladi. Kalit so‘zlar: Na’matak, askorbin kislotasi, yovvoyi atirgul, avitaminoz, karotolin. 18 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) Аннотация: В данной статье представлена информация о различных видах растений, их полезном и вредном влиянии на организм, а также их пищевой ценности. Шиповник– многолетний кустарник, цветущий ранней весной красивыми розовыми цветками и созревающий в конце лета – начале сентября. В народе это растение еще называют «дикой розой». Ключевые слова: Шиповник, аскорбиновая кислота, шиповник, авитаминоз, каротолин. Language: Uzbek Citation: Tukhtaboyeva , F., Ismoilov , I., Hoshimova , M., & Akhmadjonova , A. SOME BENEFICIAL PROPERTIES AND INFLUENCES OF THE ORGANISM OF NAMATAK PLANT. Universal International Scientific Journal, 1(9), 18–21. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1202 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14293681 Na’matak bo‘yi 2 m ga yetadigan tikanli tikanlar soni va joylashishiga qarab farq qiladi. buta. Novdasi egiluvchan bo‘lib, yaltiroq Quyida ayrim na’matak turlari haqida qo‘ng‘ir-qizil yoki qizil-jigarrang tusli po‘stloq ma’lumotlar berilgan. hamda tikanlar bilan qoplangan. Bargi toq patli, Jadval 1. Na’matak o‘simligining turlari. Na’matak nomi Lotincha nomi poyada bandi bilan ketma-ket o‘rnashgan. Maydagul Micrantha Smith Bargchasi (5-7 ta) tuxumsimon shaklli va na’matak Rosa arrasimon qirrali. Gullari yirik, yakka yoki 2-3 May na’matagi Nerrni. (Rosa (dolchinsimon cinnamomea L.) tadan shoxlarga o‘rnashgan. Guli qizil, pushti, na’matak) Rosa majalis sariq yoki oq rangli, xushbo‘y hidli. Guloldi Itburun na’matak Rosa canina L Rosa zangezura P. barglari lansetsimon. Kosacha bargi va tojbargi Zangezur na’matak Jarosch. 5 tadan, otalik va onaliklar ko‘p sonli. Mevasi Burushqoq Rosa rugosa Thunb gul o‘rnidan hosil bo‘ladigan shirali soxta na’matak Rosa beggeriana meva. Ichida onaliklaridan hosil bo‘lgan bir Begger na’matagi Schrenk nechta haqiqiy meva yong‘oqchalar bor. Rosa tomentosa Pahmoq na’matak Yong‘oqcha o‘tkir uchli, sertuk bo‘lib, Smith. Rosa acicularis burchaksimon shaklga ega. Na’matak turlari Tikanli na’matak Lindl o‘rmonlarda, ariq bo‘ylarida, butalar orasida, Rosa Fedchenko fedtschenkoana tog‘larning quruq toshloq yon bag‘irlarida va na’matagi Regel boshqa yerlarda o‘sadi. Qalqonburun Rosa corymbifera Na’matakning ayrim turlari bir-biridan na’matagi Borkh. Qumsevar Rosa psammophila mevasining, novda po‘stlog‘idagi tikanning na’matak Chrshan rangi, shakli, katta-kichikligi hamda novdadagi 19 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) Rosa kokanica uchun tavsiya etishadigan na’matak Qo‘qon na’matagi (Regel.) Regel mevalarining damlamasi - askorbin kislotasi (vitamin C) ning tabiiy manbai sanaladi. Ushbu Fedchenko na’matagi (Rosa fedtschenkoana o‘simlik mevalarida C vitamini ekzotik limon Regel) yirik, bo‘yi 2-3, ba’zan 6 m gacha va apelsinga qaraganda 50 barobar, qora boʻlgan buta. Tikanlari yirik, gorizontal smorodina tarkibidagidan esa 10 barobarga joylashgan, qattiq asos qismi kengaygan bo‘lib, ko‘proq. Na’matakni hozir ayni kuz va qishda yirik shoxlarida zichroq joylashgan. Murakkab avjiga chiqadigan shamollash va viruslarni barg bo‘lakchalari bargchalari qalin, zangori, oldini olishda ham, ularni davolashda ham tuksiz. Gullari yirik, oq yoki pushti rangli. iste’mol qilish kerak Bundan tashqari, u bir Mevasi yirik (5 sm gacha uzunlikda), etli, to‘q qator foydali mikroelementlar, shu jumladan qizil, tuxumsimon. Asosan, O‘rta Osiyoda kaliy, magniy, kaltsiy va natriyni o‘z ichiga (Tyan-Shan, Pomir-Oloy tog‘larida) tog‘ oladi. yonbag‘irlarida o‘sadi. O‘zbekistonning Na’matak immunitetni mustahkamlab, Toshkent, Farg‘ona, Samarqand, Qashqadaryo organizmni sog‘lom qiladi, yurak va qon-tomir va Surxondaryo viloyatlarining tog‘li tizimiga yaxshi ta’sir ko‘rsatadi, qon bosimini hududlarida ko‘p tarqalgan [1, 2, 3]. normallashtiradi, kamqonlikda ham foydali Na’matak gullari dorivor xususiyatlarga ega sanaladi, oshqozon-ichak faoliyatini yaxshilab, emas, ammo mevalari xalq tabobatida keng zarali toksinlar va shlaklarni chiqarib tashlaydi, qo‘llaniladi. Meva urug‘ida E vitamini va ozishga yordam beradi, o‘t va siyd