ОПРЕДЕЛЕНИЕ МАКРО- И МИКРОЭЛЕМЕНТОВ В РАСТЕНИИ ЮЛГУН ЛЕКАРСТВЕННЫЙ (ТАМАРИКС) МЕТОДОМ ИБП-ОЭС

Аннотация

The article presents the results of determining the amount of chemical elements in the bark of stems and flowers of the tamarix plant by induction-coupled plasma optical emission spectrometry (OES- ISP). When comparing the mineral composition of plant raw materials, it was found that the amount of macro- and microelements in the bark of stems is greater than in flowers. Keywords: tamarisk, macroelements, microelements, inductively coupled plasma optical emission spectrometry. Annotatsiya: Ushbu maqolada yulg’un o’simligining novdasi po’stlog’i hamda gullari tarkibidagi kimyoviy elementlar miqdorini induksion bog‘langan plazmali optik emission spektometriya (IBP-OES) usulida aniqlash 75 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) natijalari keltirilgan. O’simlik materialining mineral tarkibi o’zaro qiyoslanganda novda po’stlog’i tarkibida makro- va mikroelementlar miqdori o’simlikning gul qismiga nisbatan yuqori ekanligi aniqlandi. Kalit so‘zlar: yulg’un (tamarix), makroelementlar, mikroelementlar, induksion bog‘langan plazmali optik emission spektometriya. Аннотация: В статье представлены результаты определения количества химических элементов в коре стеблей и цветках растения гребенщик (тамарикс) методом оптико-эмиссионной спектрометрии с индукционно-связанной плазмой (ОЭС-ИСП). При сравнении минерального состава растительного сырья установлено, что количество макро- и микроэлементов в коре стеблей больше, чем в цветках. Ключевые слова: тамариск, макроэлементы, микроэлементы, оптико-эмиссионная спектрометрия с индуктивно связанной плазмой. Language: Uzbek CitationIsayev , Y., Madrahimov , G., & Zokirova , H. (2024). DETERMINATION OF MACRO- AND MICROELEMENTS IN THE MEDICINAL TAMARIX PLANT USING IBP-OES METHOD. Universal International Scientific Journal, 1(9), 75–80. https://doi.org/10.69891/3060-4540.2024.86.98.001 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14512328 Crosreff doi: https://doi.org/10.69891/3060-4540.2024.86.98.001 bogʻliq. Bu birikmalar oʻsimlikning qismlarida turli miqdorda toʻplanadi. Kirish: Bugungi kunda butun dunyoda Dorivor oʻsimliklarning turilari koʻp aholi salomatligi bilan bog’liq masalalar juda bo’lib, xalq tabobati va tibbiyotda keng muhim va ahamiyatli bo’lib, davlat va qo’llaniladi. Dorivor oʻsimliklardan biri jamiyatning rivojlanishi bilan uzviy bo’lgan yulg’un (Tamariks yoki Tamarisk) - bog’liqdir.inson organizmi oʼzini yaxshi xis yulg’undoshlar oilasiga mansub bo’lgan buta etishi, ruhiy sog’lom, aqliy va jismoniy ish yoki daraxt hisoblanadi. Bo’yi 6 metrgacha qobiliyatini saqlab turishi uchun unga biogen o’sadi, barglari mayda, ninasimon. Gullari moddalar, jumladan, makro- va mayda, oq, pushti yoki binafsha rangda, uzun mikroelementlar zarur bo’ladi. shingilsimon to’pgulga yig’ilgan. Yulg'un aprel Aholi salomatligi taminlash uchun, aholi - may oylarida gullaydi. Mevasi sentyabr oyida va jamiyatning xususiyatlarini inobatga olgan pishadi. Mevasi 3-5 pallali ko’sakcha. holda tabiiy dori darmonlarga bo’lgan talab Po’stlog’ida 8% ga yaqin, bargida 11-12 %, nihoyatta ortmoqda. Yurtimiz shifobaxsh, mevasida 24.8 % oshlovchi moddalar borligi foydali o’simliklarga juda boy. Dorivor olimlar tomonidan aniqlangan [1]. Janubiy oʻsimliklarning organizmga taʼsiri uning Yevropa, Janubiy Afrikaning cho'l, chala tarkibidagi kimyoviy birikmalarning miqdoriga 76 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(9) cho'llarida va Osiyoda (Hindistongacha) 54 turi vositalaridan ancha foydali hisoblanadi. tarqalgan. Rossiyaning janubi, Kavkaz, Biologik faolligi va fitokimyoviy tarkibiga Qozog'iston va O'rta Osiyoning daryo va soy ko‘ra, yulg’un (tamarix) o’simligi tibbiyot va bo'ylarida, to'gay o'rmonlarida, boshqa sohalarda bir nechta potentsial chakalakzorlarda, ko'l va dengiz qirg’oqlarida qo‘llanmalarga ega .Masalan tibbiyotda yulg’un uchraydi. Butasimon yulg'un yoqilg'i sifatida ekstraktidan yallig‘lanish, infektsiyalar va hamda ko'chma qumlarni mustahkamlash yaralar kabi kasalliklar uchun tabiiy vosita uchun ekiladi, yog'ochidan tokarlikda va sifatida ishlatilinsa, kosmetologiya sohasida o'ymakorlik ishlarida foydalaniladi, novdasidan esa yulg’un ekstraktlarining antioksidant va turli buyumlar to'qiladi. Yulg'un yaxshi asal yallig‘lanishga qarshi xususiyatlari tufayli terini beruvchi o'simlik, ba'zi turlari manzarali. Tez parvarish qilish mahsulotlari sifatida o'sadi, urug'i, ildiz bachkisi va qalamchalaridan ishlatilishi mumkin. Foydalanish davomida ko'paytiriladi [1,3]. terini shikastlanishdan himoya qiladi va Xalq tabobatida po’stlog’i, ildizidan yallig‘lanishni kamaytiradi. Tabiiy va samarali tayyorlangan qaynatma ko’p dardlarni teri parvarish vositasi sifatida qo’llaniladi. davolashda qo’llaniladi. Tutuni xo’l yaralar va Shuni takidlash kerakki ushbu maqsadlar uchun chechakni quritadi. Yanchilgani va kuli olovdan yulg’un ekstraktining xavfsizligi va kuyganga va xo’l yaralarga sepiladi. Mevasi va samaradorligini aniqlash uchun qo‘shimcha guli bitis