К содержанию
РецензированоEN2023

ASOSIY SOTSIOLOGIK PARADIKMALAR

ASOSIY SOTSIOLOGIK PARADIKMALAR · Mirzoidova Anora Mirshohid qizi · MAIN SOCIOLOGICAL PARADIGMS (ijtimoiy institutlarning o‘zaro bog‘liqligini tahlil qiladi. Konflikt nazariyasi ijtimoiy tengsizlik va)

Современная наука и исследования · 2023

Аннотация

This article is devoted to the analysis of the main paradigms of sociology - structural functionalism, conflict theory and symbolic interactionism. Paradigms are important in analyzing society at various levels as the theoretical basis of sociology. Structural functionalism views society as a stable system and analyzes the interdependence of social institutions. Conflict theory focuses on the study of social inequality and conflicts, while symbolic interactionism studies the process of society formation through communication between people. The article shows the theoretical foundations of each paradigm, their role in understanding social life and their practical significance. This analysis highlights the opportunities that paradigms create in understanding society as a complex system. The article serves to deepen theoretical knowledge of the discipline of sociology. Keywords: Sociological paradigms, structural functionalism, conflict theory, symbolic interactionism, analysis of society, macrosociology, microsociology, social inequality. ОСНОВНЫЕ СОЦИОЛОГИЧЕСКИЕ ПАРАДИГМЫ Аннотация. Статья посвящена анализу основных парадигм социологии – структурного функционализма, теории конфликта и символического интеракционизма. Парадигмы играют важную роль в анализе общества на разных уровнях как 867 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 теоретическая основа социологии. Структурный функционализм рассматривает общество как стабильную систему и анализирует взаимозависимость социальных институтов. Теория конфликта фокусируется на изучении социального неравенства и конфликтов, тогда как символический интеракционизм изучает процесс формирования общества посредством общения между людьми. В статье показаны теоретические основы каждой парадигмы, их роль в понимании социальной жизни и практическое значение. Этот анализ проливает свет на то, как парадигмы позволяют нам понять общество как сложную систему. Статья служит углублению теоретических знаний по социологии. Ключевые слова: Социологические парадигмы, структурный функционализм, теория конфликта, символический интеракционизм, социальный анализ, макросоциология, микросоциология, социальное неравенство. Kirish. Jamiyatni tushunish va uning rivojlanish qonuniyatlarini o‘rganishda sotsiologiya fanida turli yondashuvlar shakllangan. Ushbu yondashuvlar “paradigmalar” deb ataladi. Paradigma – bu muayyan fan doirasida mavjud bo‘lgan asosiy nazariyalar, tushunchalar va uslubiy yondashuvlar majmuasidir. Sotsiologiyada asosiy paradigmalar sifatida struktural funksionalizm, konflikt nazariyasi va simvolik interaksionizm paradigmalari ajratiladi. Ushbu paradigmalarning har biri jamiyatni o‘ziga xos usulda tahlil qiladi va tadqiqotchilarga turli jihatlarni yoritishda yordam beradi.Mazkur maqolada asosiy sotsiologik paradigmalar tahlil qilinadi, ularning nazariy asosi va jamiyatni tushunishda qo‘llanilishi yoritiladi. Sotsiologik paradigmalarning mohiyati va ahamiyati. Sotsiologik paradigmalar – bu jamiyatni tushuntirish va tahlil qilish uchun ishlab chiqilgan nazariy tizimlardir. Paradigma muayyan davrda ilmiy hamjamiyat tomonidan qabul qilingan asosiy yondashuv va tushunchalar yig‘indisi hisoblanadi. Sotsiologiyada bu tushuncha jamiyatni o‘rganishning turli xil usullarini ifoda etadi va har bir paradigma o‘ziga xos nazariy asoslarga ega.Paradigmalar jamiyatni o‘rganishda ikki asosiy yo‘nalishni belgilaydi: Makrosotsiologik yondashuv – jamiyatning keng qamrovli strukturalarini (institutlar, tizimlar, sinflar) tahlil qilish. Mikrosotsiologik yondashuv – odamlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va kundalik hayotdagi xatti-harakatlarni o‘rganish. Ushbu paradigmalarning har biri jamiyatni turli nuqtai nazardan tahlil qilish imkonini beradi. 868 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 Paradigmalar ijtimoiy muammolarni aniqlash va ularga yechim topishda muhim vosita sifatida xizmat qiladi. Struktural funksionalizm paradigmasi.Struktural funksionalizm paradigmasi jamiyatni tizimli va barqaror bir butun sifatida ko‘radi. Paradigma asosida har bir ijtimoiy institutning o‘z funksiyasi mavjudligi va bu funksiyalar jamiyat barqarorligiga xizmat qilishi yotadi. Asosiy tushunchalar: Ijtimoiy institutlar (masalan, oila, ta'lim, din) jamiyatning ajralmas qismi hisoblanadi. Har bir elementning maqsadi – jamiyatni muvozanatda ushlab turish. Ilmiy asoslari: Emile Dyurkgeym jamiyatni tirik organizmga qiyoslagan va ijtimoiy birdamlikni ta’minlashda institutlarning ahamiyatini ko‘rsatgan. Masalan, ta'lim tizimi nafaqat bilim beradi, balki jamiyatning umumiy qadriyatlarini shakllantiradi. ammo ijtimoiy tengsizlik va mojaro sabablarini kamroq o‘rganganligi sababli tanqidga uchraydi. Talcott Parsons jamiyatdagi tizimlarning o‘zaro bog‘liqligini tahlil qilib, ular o‘z funksiyalarini muvaffaqiyatli bajargandagina jamiyat barqaror bo‘lishini ta’kidlagan.Bu paradigma jamiyatni barqarorlik va uzluksizlik nuqtai nazaridan tahlil qilish imkonini beradi, ammo ijtimoiy tengsi

Доказательный фрагмент

«This article is devoted to the analysis of the main paradigms of sociology - structural functionalism, conflict theory and symbolic interactionism.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article is devoted to the analysis of the main paradigms of sociology - structural functionalism, conflict theory and symbolic interactionism. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Sociological paradigms, structural functionalism, conflict theory, symbolic, jamiyat tahlili, struktural funksionalizm, mikrosotsiologiya, konflikt nazariyasi, makrosotsiologiya, ijtimoiy tengsizlik., simvolik interaksionizm, Sotsiologik paradigmalar
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники