TAURIN VA RUX KOMBINATSIYASINING INSON ORGANIZMIGA TIKLOVCHI TA’SIRI- DUNYO OLIMLARI NIGOHIDA

Аннотация

This article discusses the restorative effect of the combination of taurine and zinc on the human body. The article presents reasonable ideas and considerations. Keywords: taurine, zinc, hepatitis, acute poisoning, hepatoprotector, antioxidant, oxidative stress, acetaminophen. ВОССТАНАВЛИВАЮЩЕЕ ДЕЙСТВИЕ СОЧЕТАНИЯ ТАУРИНА И ЦИНКА НА ОРГАНИЗМ ЧЕЛОВЕКА – ГЛАЗАМИ МИРОВЫХ УЧЕНЫХ Аннотация. В данной статье речь идет о восстановительном влиянии сочетания таурина и цинка на организм человека. Аргументированные мнения и комментарии представлены на протяжении всей статьи. Ключевые слова: таурин, цинк, гепатит, острое отравление, гепатопротектор, антиоксидант, окислительный стресс, ацетаминофен. Taurin va rux kombinatsiyasi organizm uchun kuchli himoya va qo‘llab-quvvatlash mexanizmini hosil qiladi. Ularning birgalikdagi ta’siri quyidagilarni o‘z ichiga oladi: Yuqori antioksidant himoya – taurin va rux birgalikda hujayralarni kuchli antioksidant himoya bilan ta’minlaydi va oksidlovchi stressni kamaytiradi [1,2]. Immunitetni kuchaytirish – ularning birgalikda ta’siri immun hujayralar samaradorligini oshiradi va infeksiyalarga qarshi himoya mexanizmlarini yaxshilaydi [3]. Energiya ishlab chiqarishni oshirish – taurin hujayra energetikasini kuchaytirsa, rux fermentlar faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi, bu esa umumiy energiya darajasini oshiradi [4]. Yurak va asab tizimini mustahkamlash – bu moddalar birgalikda yurakning sog‘lom ishlashi va asab tizimi faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi [5]. Tadqiqotlar taurinning rux bilan 835 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 birgalikda qo‘llanilganda yurak-qon tomir kasalliklari, immun tizimi muammolari va yuqori oksidlovchi stress xavfini kamaytirishini ko‘rsatmoqda [6]. Ayniqsa, ular organizmning infeksiyalarga qarshi chidamliligini oshiradi va qarish jarayonini sekinlashtiradi [7]. Taurin va rux (Zn) birgalikda gepatoprotektor sifatida qo‘llanilishiga oid tadqiqotlar, ularning jigarni himoya qilishdagi samarali ta’sirini va birgalikdagi foydalari haqida qiziqarli natijalar ko‘rsatdi. Ikkala modda ham jigarni toksik moddalar ta’siridan himoya qilish, yallig‘lanishni kamaytirish va hujayralarning regeneratsiyasini qo‘llab-quvvatlashda muhim rol o‘ynaydi. Quyida taurin va ruxning gepatoprotektiv (jigarni himoya qilish) ta’siri bo‘yicha o‘tkazilgan asosiy tadqiqotlarga qisqacha to‘xtalib o‘tamiz. Tadqiqotlar ko‘rsatishicha, taurin va ruxning birgalikdagi qo‘llanilishi jigarni toksik moddalar, masalan, paratsetamol (har xil dorilar, alkogol yoki kimyoviy moddalar bilan) tufayli yuzaga keladigan zararli ta’sirlardan himoya qilishda samarali bo‘ladi [8,9]. Rux o‘zining gepatoprotektiv (jigarni himoya qilish) xususiyatlari bilan tanilgan, shuningdek, taurinning antioksidant va yallig‘lanishga qarshi ta’siri ushbu jarayonlarni kuchaytiradi [10]. Paratsetamol (asetaminofen) katta dozada qabul qilinganida jigar hujayralarini shikastlaydi. Ba’zi tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, taurin va ruxning birgalikda qo‘llanilishi jigarni toksik ta’sirlardan himoya qiladi [11]. Rux jigar hujayralaridagi antioksidant tizimni kuchaytiradi, taurin esa yallig‘lanishni kamaytirish va hujayralarni oksidlovchi stressdan himoya qilishda yordam beradi. Birgalikda bu moddalar jigarni qayta tiklash jarayonini qo‘llab-quvvatlaydi [12]. Zux va taurin yordamida jigarning regeneratsiyasi: Taurin va ruxning qo‘llanilishi jigar hujayralarining regeneratsiyasini tezlashtiradi [13]. Rux jigar hujayralarida metalloproteinazalarni faollashtirib, jigarda yangilanish va to‘qima tiklanishini rag‘batlantiradi, taurin esa bu jarayonni qo‘llab-quvvatlaydi va jigar to‘qimalarini himoya qiladi [14]. Bir qator tadqiqotlar taurin va ruxni birgalikda qo‘llash jigar fibrozi va sirrozini oldini olishda foydali ekanligini ko‘rsatdi. Rux antioksidant sifatida hujayralarni zararli moddalardan himoya qilsa, taurin yallig‘lanishni kamaytiradi va jigar shikastlanishini sekinlashtiradi [15]. Ba’zi tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, taurin va rux kombinatsiyasi surunkali jigar yallig‘lanishini kamaytiradi. Bunda ruxning antioksidant ta’siri jigar hujayralarining oksidlanishiga qarshi kurashishga yordam beradi, taurin esa yallig‘lanishni va hujayra shikastlanishini kamaytiradi. Bu ikki moddaning birgalikda ta’siri jigarning shikastlanishini sekinlashtiradi va regeneratsiyasini yaxshilaydi [16]. Taurin va rux, birgalikda, jigarni detoksikatsiya qilishda ham samarali hisoblanadi. Taurin safro ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlasa, rux jigarning toksik moddalarni zararsizlantirish qobiliyatini kuchaytiradi. Shu bilan birga, taurin va ruxning kombinatsiyasi jigarni toksik 836 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 moddalardan tezda tozalashga yordam beradi. Jigarni toksik moddalar bilan bog‘liq zararli ta’sirlardan himoya qilish: Jigarni tozalash va zararsizlantirish jarayonida taurin va rux birgalikda ishlaganda jigarning toksik moddalarga chidamliligi oshadi [17]. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadi-ki, taurin va r