ILK UYG’ONISH DAVRI NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI.

Аннотация

This article describes the didactic views of the Early Renaissance, characterized by a high level of attention to human knowledge and spirituality. The pedagogical views of the scientists who lived during this period played an important role in teaching science and morality, one of such scientists, Abu Rayhan Beruni (973-1050), was one of the greatest scientists of this period, and his didactic views, as the basis of life and knowledge, made a great contribution to the development of humanity. Keywords. Early Renaissance, Didactics, Education and upbringing, Human intellectual development, Humanism, Science and enlightenment, Management and methodology, The importance of human history in the educational process. МЕТОДОЛОГИЯ ИНТЕРЕСА СТУДЕНТОВ К ИСТОРИЧЕСКОЙ НАУКЕ НА ОСНОВЕ ДИДАКТИЧЕСКИХ ПОДХОДОВ ПЕРВОГО РЕНЕССАНСА. Аннотация. В данной статье дидактические взгляды Раннего Возрождения отличаются высоким вниманием к учености и духовности человека. Педагогические взгляды ученых, живших в этот период, стали важными в преподавании наук и этики, один из таких ученых Абу Райхан Беруни (973-1050) был одним из величайших ученых этого периода, и его дидактические взгляды легли в основу жизни. и обучения представлена информация о большом вкладе в развитие человечества. Ключевые слова. Раннее Возрождение (Ренессанс), Дидактика, Образование и 643 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 обучение, Интеллектуальное развитие человека, Гуманизм, Наука и просвещение, Менеджмент и методология, Значение истории человечества в образовательном процессе. Ilk uyg'onish davri namoyondalarining didaktik qarashlari, ya'ni o'quvchilarning tarix faniga qiziqishini oshirishga doir yondoshuvlar o'zlarining ilmiy va ma'rifiy qarashlari bilan hamda insonni ma'naviy rivojlanishiga katta e'tibor qaratgan. Ilk uyg'onish davrining didaktik qarashlari asosida tarix faniga qiziqtirish metodikasi 1. Tarixiy tafakkurni rivojlantirish Ilk uyg'onish davrida tarixni o'rganish, faqatgina o'tgan voqealarni yodlash emas, balki ularni chuqur tahlil qilish va tasavvur qilishga qaratilgan. Bu, o'quvchilarni tarixni "jonlantirish" va "aniqlashtirish" orqali o'rgatish metodikasiga olib keldi. Tarixiy tafakkur – bu nafaqat faktlarni o'rganish, balki ularni hayotiy kontekstda anglash va o'zaro bog'lanishini tushunishdan iborat. 2. O'rganilayotgan davrning ijtimoiy va madaniy ahamiyatini ta'kidlash Ilk uyg'onish namoyandalari tarixni faqatgina siyosiy tarix sifatida emas, balki ijtimoiy, madaniy, ilmiy va badiiy rivojlanishlarning bir butun jarayoni sifatida o'rganganlar. Tarix fani orqali o'quvchilarga insoniyatning madaniy merosi, san'at va ilm-fan sohalaridagi o'zgarishlar haqida keng ma'lumot berish, ularni o'z davriga mos qiziqarli materiallar bilan tanishtirish tarixga bo'lgan qiziqishni oshirishda samarali usul hisoblanadi. 3. Tarixni interaktiv tarzda o'rgatish Ilk uyg'onish davrining asosiy xususiyatlaridan biri – interaktiv fikrlashning rivojlanishidir. O'quvchilarga tarixni o'zlari "kashf" qilish imkoniyatini yaratish, masalan, tarixiy voqealar haqida munozaralar tashkil qilish, tarixiy shaxslar va hodisalar haqida o'quvchilarga savollar berish orqali ularni faollashtirish metodikasi ham ilgari surilgan. Bu orqali o'quvchilar tarixni o'zlarining fikrlarini shakllantirgan holda o'rganadilar. 4. Tarixiy personajlar orqali motivatsiya Ilk uyg'onish davrida tarixiy shaxslar va ular yaratgan asarlar o'quvchilarni o'rganish va o'rganishga qiziqtirishda katta rol o'ynagan. Tarixiy personajlarning hayotlari, ularning ilmiy, badiiy yoki siyosiy faoliyatlari orqali o'quvchilarga insonning imkoniyatlari va erishgan yutuqlari haqida ma'lumot berish, tarixga bo'lgan qiziqishni oshiradi. 5. Tarixni hayot bilan bog'lash Ilk uyg'onish davrida tarixni nafaqat o'tmishni o'rganish, balki bugungi kunda ham qanday amaliy ahamiyatga ega ekanligini ko'rsatish muhim deb hisoblangan. Tarixni hayotiy masalalar bilan bog'lab, o'quvchilarga o'z davrining 644 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 10 muammolarini tushuntirish va tarixiy tajriba orqali zamonaviy ijtimoiy, siyosiy va iqtisodiy jarayonlarni yaxshiroq anglash imkonini berish metodikasi ham ilgari surilgan. Tarix faniga qiziqtirishda foydalaniladigan metodlar 1. Dramatizatsiya Tarixiy voqealarni sahnalashtirish, tarixiy shaxslarning xarakterlari va ularning voqealardagi roli haqida o'quvchilarga chuqurroq tushuncha berishning samarali usulidir. Bu metod o'quvchilarning ijodiy fikrlashini rivojlantirish va tarixiy faktlarni anglashda yordam beradi. 2. Vizual materiallardan foydalanish Ilk uyg'onish davrining didaktik qarashlariga ko'ra, tarixni o'rganishda vizual materiallar (kartinalar, chizma va diagrammalar) muhim ahamiyatga ega bo'lib, ularni darsda keng qo'llash o'quvchilarni tarixga qiziqtirishda samarali bo'lgan. Buning uchun tarixiy voqealar yoki shaxslar haqida suratlar, tasvirlar, kartalar va boshqa vizual materiallarni ishlatish muhim. 3. Tarixiy video va filmlar Ta