OLIY TА’LIMDА MUSTАQIL ISHLАSHGА O‘RGАTISHGА DOIR TOPSHIRIQLАR, TАRKIBI VА UNING QO‘LLАNILISHI

Аннотация

This article provides complete information about the banks of tasks and tasks for training students in independent work outside classroom lessons and for their independent work in higher education. Keywords. social, didactic, psychological and educational. ЗАДАЧИ, СОСТАВ И ЕГО ПРИМЕНЕНИЕ ПРИ ПОДГОТОВКЕ К САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ РАБОТЕ В ВЫСШЕМ ОБРАЗОВАНИИ Аннотация. В данной статье представлена полная информация об обучении студентов самостоятельной работе в вузе, а также о заданиях и банках задач для самостоятельной работы. Ключевые слова. социальные, дидактические, психолого-педагогические. Kirish. Oliy ta'limda talabalarni mustaqil faoliyatga yo'naltirish faqatgina o'qitish jarayoni bilan bog'liq masala emas. Buni yuqoridagi tadqiqot natijalari va ularning tahlillari ham ko'rsatib turibdi. Bu ko'plab omillarga, xususan, professor-o'qituvchilarning kom petentsiyasiga, ilg'or pedagogik texnologiyalarga, o'quv yuklamasiga, ax borot ta'minotiga, akademik xizmat ko'rsatish salohiyatiga, nazorat qilish mexanizmlari va boshqa jihatlarga ham bog'liq masala. Shu boisdan ham bo'lg'usi kadrlarning zamon talablariga muttasil tarzda moslashib borishi, ularni taraqqiyotning chinakam drayverlariga aylanishi oliy ta'lim muassasalarida talabalarning mustaqil ishlarini samarali tashkil qilish hamda nazorat qilishga kompleks yondashishni, bu borada xorijiy tajribaning ilg'or yutuqlaridan ijodiy foydalanishni talab etadi. Biz yuqorida buning ayrim jihatlarini ko'rsatib o'tdik. Shuningdek, oliy ta'limni yangi sifat bosqichiga olib chiqish har bir oliy ta'lim muassasasi rahbariyatiga o'zida mavjud bo'lgan muam molarni ilmiy asosda o'rganish, tahlil etish va tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqish vazifasini qo'yadi. Biz mazkur tadqiqotda Respublikadagi davlat mulkchiligi asosida faoliyat yuritayotgan oliy ta'lim muassasalarida talabalarni mustaqil faoliyatga tayyorlash jarayonini umumiy holatda tadqiq etdik. Biroq har bir oliy ta'lim muassasasi o'ziga xos shart-sharoitga hamda faoliyat yo'nalishiga ega. Shu boisdan ham bizning o'rganishlarimizdan tashqarida qolgan ba'zi o'ziga xos jihatlar ham borki, ular alohida holatda ayrim oliy ta'lim muassasalarining ta'lim sifatiga salbiy ta'sir ko'rsatayotgan bo'lishi mumkin. O'z navbatida, ushbu muammolar har bir oliy ta'lim muassasasida o'ziga xos chora-tadbirlar rejasini ishlab chiqishni ham taqozo etadi [1]. 6 46 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Jumladan, “O‘zbekiston tarixi” fanidan jami 870 soat yuklamaning 390 soati auditoriyada bajarishga mo‘ljallangan bo‘lib, uning qolgan qismi – yarmidan ko‘pi, ya’ni 480 soati mustaqil ta’limga ajratilgan. Jumladan, namunaviy dasturda quyidagilar mustaqil ta’lim topshiriqlari berilgan: 1. O‘rta Osiyoning ibtidoiy davri tarixiga oid adabiyotlar bibliografiyasi ro‘yxatini tuzish. 2. O‘rta Osiyodagi ilk paleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 3. O‘rta Osiyodagi o‘rta paleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 4. O‘rta Osiyodagi so‘nggi paleolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 5. O‘rta Osiyodagi mezolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 6. O‘rta Osiyodagi neolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 7. O‘rta Osiyodagi eneolit davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 8. O‘rta Osiyodagi bronza davri ibtidoiy manzilgohlari xaritasini tuzish. 9. O‘rta Osiyolik mashhur arxeologlar haqida biografik ma'lumotlar to‘plash. 10. O‘rta Osiyodagi ibtidoiy tasviriy san'at asarlari bo‘yicha albom to‘plash. 11. Har bir mavzuga oid adabiyotlar ro‘yhatini tuzish. 12. O‘zbekiston Davlat tarixi muzeyining ekspozisiyalarini o‘rganish. 13. Milliy qahramonlar To‘maris, Shiroq va Spitamen haqida tarixiy esse yozish. 14. Aleksandr Makedonskiyning harbiy yurishlari xaritasini chizish. 15. Internet sahifalaridan Aleksandr Makedonskiyning O‘rta Osiyoga yurishiga oid materiallar to‘plash. Ko‘rinib turgani kabi mustaqil topshiriqlarning aksariyati xarita tuzishga yo‘nalatirilgan. Bu Talabani zeriktiradi. Darturda keltirilgan quyidagi mustaqil ta’lim topshiriqlari o‘zini oqlamaydi: 55. Buxoro xonligida er egaligi shakllari. 56. Buxoro amirligida saroy unvonlari va mansablari. 57. Qo‘qon xonligida saroy unvonlari va mansablari. 58. Qo‘qon xonligida harbiy-ma'muriy mansablar va unvonlar. 59. Qo‘qon xonligida diniy unvon va mansablar. 60. Xiva xonligida oliy dorojali saray unvonlari va mansabdari. Mazkur topshiriqlar chegarasi, yechimi mavjud bo‘lgan natijali topshiriq emas, mustaqil ta’lim topshiriqlari referat mavzularidan farq qilishi zarur. O‘zbеkiston oliy tа’lim muаssаsаlаrining zаmonаviy аmаliyotidа tаlаbаlаrning mustаqil ishi sаmаrаdorligini oshirish uchun turli usul vа usullаrdаn foydаlаnilаdi. Tаrix fаnlаrini o‘qitishdа ulаr orаsidа quyidаgilаrni tа’kidlаsh mumkin: tаlаbаlаrgа mustаqil ish usullаrini o‘rgаtish; tаlаbаlаrning bilim fаoliyatini o‘z-o‘zini tаrtibgа solishni shаkllаntirish; kеlgusi o‘quv